ΠΡΟΣΩΠΑ Αγορές και κοινωνία

Ανέλαβε πρωθυπουργός τον Ιούλιο και δήλωσε πως, παρά την οικονομική κρίση, η κυβέρνησή του θα εφαρμόσει τα κοινωνικά προγράμματα του προέδρου του Περού Ογιάντα Ουμάλα. Τις προάλλες ανακοίνωσε πως ο μεγαλύτερος όμιλος του μεταλλευτικού και ενεργειακού τομέα της χώρας συμφώνησε να αυξήσει τους φόρους που καταβάλλει κατά 1,1 δισεκατομμύριο δολάρια τον χρόνο. Και έγινε σαφές πως είναι δυνατό και οι αγορές να είναι ευχαριστημένες και η κυβέρνηση να μπορεί να εφαρμόσει την κοινωνική πολιτική της.

Η επιτυχία ανήκει στον πρωθυπουργό του Περού Σαλομόν Λέρνερ, για τον οποίο οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» σημειώνουν πως είναι ένας από τους λίγους εκατομμυριούχους επιχειρηματίες που δηλώνουν σοσιαλιστές και τους ακόμη λιγότερους που αφήνουν τη γλυκιά ζωή για να κατέβουν στη δύσκολη αρένα της λατινοαμερικανικής πολιτικής.

Ο 65χρονος Λέρνερ έκανε περιουσία πουλώντας ελικόπτερα στη βιομηχανία των ορυχείων και σήμερα θεωρείται ο «εγκέφαλος» πίσω από τον πρόεδρο Ουμάλα. Συναντήθηκαν το 2006, όταν ο Ουμάλα προσπαθούσε να πάρει την εξουσία μέσω της κάλπης, αφού το 2000 είχε ηγηθεί ως συνταγματάρχης μιας αποτυχημένης απόπειρας πραξικοπήματος. Ο υποψήφιος εγκατέλειψε τότε τον σκληροπυρηνικό σοσιαλισμό που είχε υιοθετήσει στο παρελθόν για να προσχωρήσει στις μετριοπαθείς πολιτικές του πρώην προέδρου της Βραζιλίας Λούλα ντα Σίλβα. Κάποιοι εξέφρασαν τότε αμφιβολίες για το πού βρίσκεται πραγματικά. «Ο Ουμάλα ανέκαθεν πίστευε και συνεχίζει να πιστεύει στην κοινωνική πολιτική, σε μια πιο δίκαιη και ισότιμη κοινωνία που να ωφελεί όλους», λέει ο Λέρνερ. «Αυτό που άλλαξε είναι ο τρόπος με τον οποίο επικοινωνεί το μήνυμά του».

Μα το Περού είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός χαλκού παγκοσμίως και ανάμεσα στους πέντε μεγαλύτερους παραγωγούς χρυσού, μολύβδου και ασημιού. Και σ’ αυτή την πολύ πλούσια χώρα, το ένα τρίτο του πληθυσμού ζει κάτω από το όριο της φτώχειας, μόλις 4 δολάρια την ημέρα. Τι χρειάζεται λοιπόν, ρωτούν πολλοί, να καλοπιάνει ο πρωθυπουργός τις πολυεθνικές; Ο Λέρνερ επισημαίνει πως ο ιδιωτικός τομέας είναι ένας πολύ σημαντικός κινητήρας για την ανάπτυξη και το Περού χρειάζεται τα 40 δισ. δολάρια που οι πολυεθνικές ετοιμάζονται να επενδύσουν στον μεταλλευτικό τομέα. «Το κράτος δεν έχει αρκετά χρήματα για να κάνει αυτό την επένδυση, η οποία θα δημιουργήσει ανάπτυξη και κεφάλαια για κοινωνικά προγράμματα που χρειαζόμαστε», εξηγεί. Ο συναινετικός πραγματισμός του ηρέμησε τις αγορές και έκανε τις μεταλλευτικές εταιρείες να συμφωνήσουν στην αύξηση της φορολογίας τους.

Προς το παρόν, η αύξηση των κοινωνικών επιδομάτων απευθύνεται μόνον στους πολύ φτωχούς και η κυβέρνηση, η οποία έχει δημοσιονομικό πλεόνασμα, μπορεί να διαθέσει το επιπλέον κόστος των 370 εκατ. δολαρίων. «Οι κανόνες του παιγνιδιού είναι σταθεροί, η κυβέρνηση δεν επιδιώκει συνταγματικές αλλαγές», τονίζει ο Λέρνερ, καθησυχάζοντας όσους φοβούνται ενδεχόμενες τάσεις αυταρχισμού του προέδρου Ουμάλα. «Είμαστε όλοι πολύ μη ιδεολόγοι», λέει για το νέο υπουργικό συμβούλιό του. «Το σημαντικό δεν είναι το χρώμα της γάτας, αλλά το να πιάνει ποντίκια», προσθέτει παραφράζοντας τον πρώην κινέζο ηγέτη Ντενγκ Σιαοπίνγκ.