Ο άνθρωπος που ονειρεύτηκε την ψηφιακή εποχή

Ο 56χρονος ιδρυτής της Apple είχε τον τρόπο να μετατρέπει σε είδηση οτιδήποτε έκανε στη ζωή του. Και παρέμεινε συνεπής μέχρι το τέλος της καριέρας του, καταφέρνοντας να μονοπωλήσει τα διεθνή μέσα μαζικής ενημέρωσης αλλά και τα social media με την αποχώρησή του.

Ο άνθρωπος που ευθύνεται για το iPhone, το iPad, το iPod και άλλα τεχνολογικά επιτεύγματα του 21ου αιώνα, τα οποία βρίσκονται στα χέρια και στα σπίτια εκατοντάδων εκατομμυρίων χρηστών, παραιτήθηκε από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου της Apple, τερματίζοντας μια 35ετή «θαυματουργή» καριέρα. «Οταν έρθει η μέρα που δεν θα μπορώ να ανταποκριθώ στα καθήκοντά μου, θα είμαι ο πρώτος που θα σας το πει», έγραψε στο αποχαιρετιστήριο γράμμα του προς τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου και προς την «κοινότητα της Apple».

Γεννημένος στις 24 Φεβρουαρίου του 1955 στο Σαν Φρανσίσκο, ο Τζομπς έγινε, άθελά του, η προσωποποίηση του αμερικανικού ονείρου. Τα επιτεύγματά του οριοθέτησαν την ψηφιακή εποχή, φέρνοντας την Apple στην κορυφή της αγοράς της τεχνολογίας.

Την περασμένη Τετάρτη ολοκληρώθηκε το χρονικό μιας προαναγγελθείσης αποχώρησης. Η αρχή είχε γίνει στις 17 Ιανουαρίου, όταν – για τρίτη φορά τα τελευταία χρόνια – ο Τζομπς έφυγε από την εταιρεία με αναρρωτική άδεια.

Το 2003 είχε διαγνωστεί με μια σπάνια μορφή καρκίνου στο πάγκρεας, η οποία θεραπεύεται με χειρουργική επέμβαση. Τον Ιούλιο του επόμενου έτους μπήκε στο χειρουργείο, διαβεβαιώνοντας αργότερα ότι ο καρκίνος είχε εξαφανιστεί. Ωστόσο, το πρώτο εξάμηνο του 2009 πήρε νέα άδεια για να υποβληθεί σε μεταμόσχευση ήπατος.

Πολλοί προσπαθούν να φανταστούν τι άλλο θα είχε κατεβάσει το μυαλό του αν τα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει δεν τον ανάγκαζαν να αποσυρθεί. «Σίγουρα κάτι ακόμη επαναστατικό», έγραψε ένας χρήστης του twitter, κρίνοντας από τη μέχρι τώρα πορεία της Apple, η οποία την τελευταία δεκαετία επαναπροσδιόρισε την αγορά της μουσικής μέσα από το iPod, τον κλάδο της κινητής τηλεφωνίας μέσα από το iPhone και τον κόσμο των υπολογιστών μέσα από το iPad.

Μέχρι σήμερα έχουν πουληθεί περισσότερα από 314 εκατομμύρια iPod, τουλάχιστον 129 εκατομμύρια iPhone και περίπου 29 εκατομμύρια iPad, σύμφωνα με την εταιρεία ερευνών Bernstein Research. Παράλληλα, το iTunes αποτελεί τη δημοφιλέστερη online πλατφόρμα αγοράς και διαχείρισης μουσικών αρχείων, ενώ το Αpp Store, το διαδικτυακό κατάστημα εφαρμογών της εταιρείας, μετρά περισσότερα από 15 δισ. «κατεβάσματα» (downloads).

Τούτων δοθέντων, μόνο έκπληξη δεν προκάλεσε η είδηση ότι φέτος το καλοκαίρι η Apple ξεπέρασε την Exxon Mobil και έγινε η εταιρεία με τη μεγαλύτερη αξία στις Ηνωμένες Πολιτείες (65,23 δισ. δολάρια έσοδα το 2010).

Ο Στιβ Τζομπς δήλωσε κάποτε ότι δεν είδε ποτέ τον εαυτό του ως μάνατζερ, αλλά ως ηγέτη. Οταν έπρεπε να λάβει αποφάσεις για κάποιο νέο προϊόν, ακολουθούσε τη διαίσθησή του και όχι τους κανόνες του μάρκετινγκ. Κάποτε ένας δημοσιογράφος τον ρώτησε τι είδους έρευνα αγοράς προηγήθηκε της κυκλοφορίας του iPad. «Απολύτως καμία. Δεν είναι δουλειά των καταναλωτών να ξέρουν τι θέλουν!» ήταν η απάντησή του.

Εκείνος, βέβαια, ήξερε πάντα τι ήθελε και τι όχι. Για να κυκλοφορήσει το πρώτο iPhone χρειάστηκαν ατέλειωτες ώρες δουλειάς από τους μηχανικούς της εταιρείας. Ο Τζομπς απέρριψε δύο διαφορετικά μοντέλα που είχαν σχεδιαστεί διαδοχικά, βάζοντας τους υπαλλήλους του να ξαναφτιάξουν το τηλέφωνο από την αρχή. Το τρίτο πρωτότυπο πήρε τελικά την έγκρισή του και το iPhone βγήκε στα ράφια των καταστημάτων τον Ιούνιο του 2007.

Στον Τζομπς πιστώνονται συνολικά 230 βραβευμένες ευρεσιτεχνίες για μια σειρά από προϊόντα: από υπολογιστές και φορητές συσκευές, μέχρι… μανίκια και κορδόνια.

ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ

Ο Στιβ Τζομπς ήταν μια φιγούρα με καταλυτική επιρροή στην αγορά των υπολογιστών τα τελευταία 35 χρόνια.

– Το 1976 ο συνέταιρός του Στιβ Βόζνιακ κατασκευάζει τον υπολογιστή Apple Ι για προσωπική του χρήση. Επρόκειτο για έναν από τους πρώτους προσωπικούς υπολογιστές, που αποτελούνταν από μια ηλεκτρική πλακέτα με ξύλινο περίβλημα και 30 μικροτσίπ. Ο Τζομπς τον πείθει να τον βγάλουν στην παραγωγή, δημιουργώντας έτσι το πρώτο προϊόν της Apple το οποίο κυκλοφόρησε στην τιμή των 666,66 δολαρίων.

– Την επόμενη χρονιά η εταιρεία κατασκευάζει τον Apple II, μπαίνοντας δυναμικά στον κλάδο της πληροφορικής. Μέχρι το 1993, οπότε το συγκεκριμένο μοντέλο σταμάτησε οριστικά να παράγεται, είχαν πουληθεί 5-6 εκατομμύρια κομμάτια.

– Αρκετά πιο πριν, το 1984, η Apple λανσάρισε τη σειρά υπολογιστών Macintosh (ευρέως γνωστών ως Mac), η οποία γνώρισε τεράστια εμπορική επιτυχία και έκανε τον Τζομπς να πει -με αρκετή δόση αυταρέσκειας- ότι η Microsoft τον αντέγραψε όταν σχεδίαζε τα Windows.

– Τον Ιούνιο του 2007 η Apple κυκλοφόρησε το πρώτο iPhone, το πιο δημοφιλές smartphone στον κόσμο, το οποίο «έβγαλε» το Ίντερνετ από το σπίτι, επιτρέποντας σε εκατομμύρια χρήστες να σερφάρουν στον Παγκόσμιο Ιστό από όπου κι αν βρίσκονται. Ακολούθησαν τρεις ακόμη εκδόσεις, με τελευταία αυτή που κυκλοφόρησε τον Ιούλιο του 2010. Το iPhone 5 αναμένεται να παρουσιαστεί το φθινόπωρο.

– Το iPod είναι η δημοφιλέστερη φορητή συσκευή αναπαραγωγής μουσικής. Το πρώτο μοντέλο κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 2001. Έκτοτε έχει επανασχεδιαστεί πολλές φορές, με πιο πρόσφατο το μοντέλο που λανσαρίστηκε το Σεπτέμβριο του 2010.

– Το τελευταίο σημαντικό επίτευγμα της εταιρείας του Τζομπς είναι το iPad. Ο δημοφιλής υπολογιστής-«ταμπλέτα» κυκλοφόρησε τον Απρίλιο του 2010. Μέχρι το τέλος του έτους είχε πουλήσει 14,8 εκατ. κομμάτια σε όλο τον κόσμο. Τον περασμένο Μάρτιο η Apple παρουσίασε τον διάδοχό του, το iPad 2, το οποίο πούλησε ένα εκατομμύριο κομμάτια μέσα στις πρώτες 28 ημέρες της κυκλοφορίας του.

 

Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ

Ο Στιβ Τζομπς, γιος ενός καθηγητή Πολιτικών Επιστημών από τη Συρία και μιας φοιτήτριάς του, δεν έζησε ποτέ με τους φυσικούς του γονείς. Υιοθετήθηκε από τον Πολ και την Κλάρα Τζομπς και μεγάλωσε στο Σαν Φρανσίσκο. Το 1972 αποφοίτησε από το λύκειο του Κουπερτίνο και κατόπιν γράφτηκε στο Reed College του Πόρτλαντ, για να παρατήσει όμως τις σπουδές του έξι μήνες αργότερα. Τυχαίο ή όχι, το ίδιο συνέβη και με δύο ακόμη ηγετικές φυσιογνωμίες του κλάδου της τεχνολογίας, τον ιδρυτή της Microsoft Μπιλ Γκέιτς και τον δημιουργό του Facebook Μαρκ Ζάκερμπεργκ. Αμφότεροι εγκατέλειψαν το Χάρβαρντ για να αφοσιωθούν στις επιχειρήσεις τους.

– Τα χρόνια της ίδρυσης της Apple ο Τζομπς και ο Βόζνιακ περιγράφονται ως χίπηδες. Τον Απρίλιο του 1976 τα παιδιά των λουλουδιών γίνονται παιδιά των… μήλων, ιδρύοντας στο γκαράζ του θετού πατέρα τού Τζομπς την εταιρεία με σήμα το μισοφαγωμένο μήλο.

– Το 1985 ο Τζομπς εκδιώκεται από την ίδια του την εταιρεία, μετά από μια σκληρή μάχη που έδωσε με τον Τζον Σκάλι -τον οποίο ο ίδιος είχε φέρει στην Apple- για τον έλεγχο της επιχείρησης. Ο Σκάλι αναλαμβάνει τα ηνία της Apple και ο Τζομπς ιδρύει τη NeXT, μια άλλη φίρμα υπολογιστών, αγοράζοντας παράλληλα την κινηματογραφική εταιρεία Pixar, την οποία μετατρέπει σε ένα από τα πιο διάσημα στούντιο κινουμένων σχεδίων στον κόσμο. «Η απόλυσή μου από την Apple ήταν το καλύτερο πράγμα που θα μπορούσε να μου συμβεί. Με απελευθέρωσε και μου έδωσε τη δυνατότητα να μπω σε μια από τις πιο δημιουργικές περιόδους της ζωής μου», είχε πει χρόνια αργότερα.

– Το 1996 επιστρέφει στην Apple, καλούμενος να αναλάβει μια σχεδόν ημιθανή εταιρεία την οποία οι αναλυτές του κλάδου θεωρούσαν ξεγραμμένη. Σε πείσμα όλων, μέσα σε λίγα χρόνια κατάφερε να την αναστήσει και να τη φέρει στην κορυφή.

– Κάθε «ήρωας» έχει και τη σκοτεινή του πλευρά. Ο Τζομπς είχε τη φήμη του ανθρώπου με αυταρχική, συχνά καταπιεστική συμπεριφορά προς τους συνεργάτες του, ιδίως τα πρώτα χρόνια της σταδιοδρομίας του. Το περιοδικό Fortune είχε γράψει το 2007 ότι «θεωρείται ένας από τους κορυφαίους εγωπαθείς της Σίλικον Βάλεϊ».

Υπολογιστές… καλλιγραφίας

Ο Τζομπς δεν αποφοίτησε ποτέ από το πανεπιστήμιο. Ωστόσο συνέχισε να παρακολουθεί ορισμένα μαθήματα που τον ενδιέφεραν. Ένα από αυτά ήταν το μάθημα της καλλιγραφίας.

«Αν δεν το είχα παρακολουθήσει, ο Mac δεν θα είχε πολλαπλές γραμματοσειρές. Και δεδομένου ότι τα Windows αντέγραψαν τον Mac, πιθανότατα κανένας προσωπικός υπολογιστής δεν θα τις είχε».

Η επιστολή