Wikipedia: έκκληση στις γυναίκες

Wikimania. Είναι το όνομα του ετήσιου συνεδρίου της Wikipedia, του δημοφιλέστερου εργαλείου αναφοράς στο Ιντερνετ, που πραγματοποιήθηκε φέτος στη Χάιφα του Ισραήλ με τη συμμετοχή 650 συνεργατών της διαδικτυακής εγκυκλοπαίδειας από 56 χώρες. Τα νέα, καλά και κακά όλα όμως ενδιαφέροντα.

Κατ’ αρχήν, ένα πρόβλημα: η Wikipedia χάνει συνεργάτες. Οχι με ρυθμό ικανό να πανικοβάλλει τον (συν)ιδρυτή της Τζίμι Γουέιλς, αλλά πάντως να τον ανησυχήσει. Συνολικά, η διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια που συντάσσεται εξ ολοκλήρου από εθελοντές και επιτρέπει στον καθένα να τροποποιήσει τα λήμματα, διαθέτει σήμερα 90.000 ενεργούς συνεργάτες. Ο αριθμός τους όμως σημειώνει πτώση, τον Ιούνιο του 2010 είχε ξεπεράσει τους 36.000 ενώ τον περασμένο Ιούνιο, μειώθηκε στους 35.800. «Το δυναμικό μας δεν ανανεώνεται», δήλωσε ο Γουέιλς. «Δεν πρόκειται για κρίση, αλλά το θεωρώ σημαντικό».

Τα αίτια είναι πολλαπλά. Η Wikipedia έκλεισε φέτος 10 χρόνια ζωής. Διαθέτει 19 εκατ. λήμματα, τα 3,7 εκατ. στα αγγλικά, και κάπου 63.900 στα ελληνικά. Εκδίδεται σε 287 διαφορετικές γλώσσες. Δεν υπάρχουν πια και τόσο πολλά θέματα που περιμένουν κάποιον να τα προσθέσει. Αυτός είναι ο ένας λόγος. Ο δεύτερος έχει να κάνει με το προφίλ του μέσου λημματογράφου. Σύμφωνα με τις έρευνες, είναι 26 ετών, άνδρας, σπουδασμένος – ο οποίος, όπως λέει ο Γουέιλς, πιάνει δουλειά, παντρεύεται και εγκαταλείπει την ιστοσελίδα. Υπάρχει, τέλος, και αυτή η μπλεγμένη διαδικασία που απαιτείται για να δημιουργήσει ή να τροποποιήσει κανείς ένα λήμμα. Ενας χρήστης περιέγραφε τις προάλλες στο μπλογκ techland του «Time» πως προσπαθούσε για ώρα να προσθέσει μια φωτογραφία ενός μουσικού, στο τέλος τα παράτησε και σήμερα εξακολουθεί να μην υπάρχει φωτογραφία στη βιογραφία του.

Ο Γουέιλς υποσχέθηκε απλοποίηση των διαδικασιών. Παράλληλα, απηύθυνε έκκληση για περισσότερες γυναίκες συνεργάτες, είναι μόλις 13% σήμερα και η Wikipedia φιλοδοξεί να αυξήσει το ποσοστό τους στο 25% έως το 2015, ώστε να αυξηθεί η ποικιλότητα των συνεργατών και μαζί η «γνωστική βάση» της εγκυκλοπαίδειας. Απομένει να φανεί πόσες πιστές θα προσέλθουν. Επιπλέον, δεν είναι και εύκολο να υιοθετηθούν απλούστερες διαδικασίες editing και παράλληλα να διατηρηθούν οι αυστηρότεροι κανονισμοί για την καταχώριση κειμένων που έχουν υιοθετηθεί από το 2005, όταν κάποιος ανώνυμος λημματογράφος ενέπλεξε για πλάκα τον Τζον Σέιγκενταλερ, έγκριτο αμερικανό δημοσιογράφο, ιδρυτή της εφημερίδας «USA Today» και πρώην συνεργάτη του Ρόμπερτ Κένεντι, στις δολοφονίες τόσο του Ρόμπερτ όσο και του Τζον Κένεντι – ήταν ίσως το μεγαλύτερο σκάνδαλο στην ιστορία της Wikipedia, ένα βαρύ πλήγμα στην αξιοπιστία της, που ούτως ή άλλως τελεί πάντα υπό αμφισβήτηση.

Η Wikipedia διαθέτει σήμερα συνολικά κάπου 350 εκατ. αναγνώστες, είναι ο έβδομος δημοφιλέστερος ιστότοπος. Οποιος την έχει ποτέ χρησιμοποιήσει γνωρίζει πως μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμο εργαλείο αναφοράς, το οποίο όμως επιβάλλει προσεκτικούς χειρισμούς, ιδιαίτερα όταν διαβάζει την επισήμανση – προειδοποίηση «η ουδετερότητα αυτού του άρθρου αμφισβητείται», ή «στο ακόλουθο κομμάτι δεν υπάρχει παραπομπή σε πηγές» – υπάρχουν κάπου 600 εθελοντές διορθωτές.