Ο Κινέζικος Δράκος στην τρικυμία των αγορών

Μπροστά στην οικονομική κρίση που αντιμετωπίζουν οι δυτικές χώρες, η οικονομική υγεία της Κίνας μοιάζει σχεδόν αυθάδεια. Τριάντα τρία χρόνια χωρίς ύφεση, ετήσια αύξηση του ΑΕΠ κατά 10% εδώ και 20 χρόνια, ανεργία που υποχωρεί, συναλλαγματικά αποθέματα που στα τέλη Ιουνίου του 2011 υπερέβαιναν συνολικά τα 4,5 τρισ. δολάρια (3,165 τρισ. ευρώ). Επιπλέον, από την περασμένη Παρασκευή που ο οίκος Standard and Poor’s υποβάθμισε το αξιόχρεο των ΗΠΑ, η ικανοποίηση των κινέζων ηγετών είναι έκδηλη – αν και όχι πλήρως δικαιολογημένη.

ΤΟ «ΚΑΤΗΓΟΡΩ». Τα σχόλια του επίσημου κινεζικού Τύπου περί «εθισμού» των ΗΠΑ στον δανεισμό και «ανευθυνότητας» των πολιτικών αποτελούν μάλλον ένα εθνικιστικό ρεφλέξ παρά πολιτική «γραμμή». Διότι η υποβάθμιση του αμερικανικού χρέους δεν είναι δώρο για το Πεκίνο, καθώς έρχεται σε μια περίοδο κρίσιμη για την υγεία της δεύτερης παγκόσμιας οικονομίας. Ο υφέρπων πληθωρισμός, οι περιορισμοί που επιβάλλονται στις τραπεζικές πιστώσεις και η πιθανή μείωση της αμερικανικής και της ευρωπαϊκής ζήτησης απειλούν να γονατίσουν ένα μέρος του κινεζικού ιδιωτικού εξαγωγικού τομέα. Στη σημερινή κατάσταση, αναδεικνύεται και πάλι η ανάγκη ενός αναπροσανατολισμού της κινεζικής οικονομίας προς την εσωτερική κατανάλωση, εκτιμά ο Χε Λιπίνγκ, διευθυντής του τμήματος Δημόσιων Οικονομικών του Πανεπιστημίου του Πεκίνου. Για τον οικονομολόγο Γιου Γιονγκντίνγκ, πρώην μέλος της Επιτροπής Νομισματικής Πολιτικής της κινεζικής Κεντρικής Τράπεζας, αυτή η τελευταία πρέπει «να πάψει να αγοράζει αμερικανικά δολάρια και να επιτρέψει το ταχύτερο δυνατόν να αποφασίζεται η ισοτιμία του γιουάν από τις δυνάμεις της αγοράς».

«Η Κίνα θα έπρεπε να το είχε αποφασίσει προ πολλού. Δεν πρέπει να υπάρχουν πλέον δισταγμοί ούτε καθυστερήσεις», έγραψε πρόσφατα ο Γιου στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς».

«ΑΛΑΖΟΝΙΚΟ». Ωστόσο άλλοι οικονομολόγοι διαβλέπουν ευθύνες της Κίνας στη σημερινή οικονομική κρίση και θεωρούν αλαζονικό εκ μέρους της να δίνει μαθήματα και να λέει, λίγο-πολύ, σήμερα στις ΗΠΑ και αύριο στις ευρωπαϊκές χώρες, «οι οικονομίες σας μπάζουν από παντού νερό και το δημόσιο χρέος σας δέχεται σήμερα επίθεση από τις αγορές επειδή χρόνο με τον χρόνο ξοδεύετε περισσότερα από όσα παράγετε». Ενας εξ αυτών, ο γάλλος οικονομικός αναλυτής και σινολόγος Αντουάν Μπρινέ, συγγραφέας του βιβλίου «Οι ηγεμονικές βλέψεις της Κίνας», επισημαίνει πως το κινεζικό κράτος είναι ένας τεράστιος επενδυτής που κυριαρχεί στην παγκόσμια αγορά, μακράν όλων των άλλων. Με το συναλλαγματικό απόθεμα που διαθέτει έχει τη δυνατότητα να χειραγωγεί τις κύριες αγορές – των εμπορευμάτων, του χρυσού, του συναλλάγματος και των κρατικών ομολόγων – και δεν διστάζει να το κάνει. Το κινεζικό κράτος συμπεριφέρεται, κατά τον Μπρινέ, «ως πυρομανής πυροσβέστης και ακριβέστερα ως ένας πραγματικός πυρομανής που ανάβει την πυρκαγιά και ως ένας ψεύτικος πυροσβέστης που προσποιείται ότι την καταπολεμά και στην πραγματικότητα την υποθάλπει». Κάνοντας να καταργηθούν όλες οι προστατευτικές τελωνειακές διατάξεις για τα προϊόντα made in China με την είσοδό της, το 2001, στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ) και κρατώντας χαμηλά την ισοτιμία του νομίσματός της, του γιουάν, κατέστησε το κινεζικό εργατικό δυναμικό πολύ φθηνότερο από αυτό όλων των άλλων χωρών (της Ινδίας, της Βραζιλίας, του Μεξικού, της Τουρκίας περιλαμβανομένων…). Οι βιομηχανικές επενδύσεις των δυτικών πολυεθνικών εγκατέλειψαν τις δυτικές χώρες για να συγκεντρωθούν στην Κίνα. Η Κίνα κατάργησε έτσι δύο ουσιώδεις κινητήρες των δυτικών οικονομιών: το εξωτερικό εμπόριό τους και τις επενδύσεις των επιχειρήσεών τους.

«ΝΑ ΔΟΘΕΙ ΑΠΑΝΤΗΣΗ». Χάρη σε έναν αθέμιτο ανταγωνισμό, η Κίνα μας εμποδίζει να παράγουμε και μας υποχρεώνει να εισάγουμε προϊόντα made in China και στη συνέχεια μας κατηγορεί δημόσια ότι είμαστε άφραγκοι, εξανίσταται ο Μπρινέ, ο οποίος καλεί τις δυτικές χώρες να δώσουν «μια τελωνειακή απάντηση» επιβάλλοντας δασμούς εναντίον αποκλειστικά και μόνο της Κίνας και των χωρών που θα παίξουν το παιχνίδι της.