Οι υπολογιστές προκαλούν αλλαγές στη μνήμη μας

Και όμως, οι υπολογιστές συμβάλλουν στην εξέλιξη της βιολογίας του ανθρώπου. Οχι μόνο με την πολύτιμη βοήθειά τους στην πρόοδο της Ιατρικής, αλλά και με έναν άλλο, λιγότερο αυτονόητο τρόπο: αναγκάζοντάς μας να αλλάξουμε την οργάνωση της μνήμης μας για να προσαρμοστούμε στα νέα δεδομένα.

Οι ειδικοί λένε ότι είναι πλέον αποδεδειγμένο πως εδώ και μια 15ετία περίπου, όταν άρχισε να χρησιμοποιείται ευρέως το Διαδίκτυο στις ανεπτυγμένες χώρες, ο ανθρώπινος εγκέφαλος λειτουργεί διαφορετικά.

Πειράματα ψυχολόγων στο Πανεπιστήμιο του Κολούμπια, στη Νέα Υόρκη, κατέδειξαν ότι οι άνθρωποι βασίζονται στον σκληρό δίσκο του υπολογιστή τους, στο Google, στη Wikipedia και σε παρόμοιες πηγές για να ανακαλέσουν πληροφορίες που ξέρουν ότι θα βρουν εκεί. Εφόσον λοιπόν οι πληροφορίες που τους δίνονταν στο πείραμα ήταν εύκολα διαθέσιμες και προσβάσιμες, δεν είχαν την ανάγκη να τις αποθηκεύσουν στον εγκέφαλό τους. Και έτσι δεν ήξεραν τι να απαντήσουν στις ερωτήσεις.

Οι άνθρωποι ξέρουν ότι υπάρχουν εξωτερικές πηγές μνήμης, στις οποίες μπορούν να ανατρέξουν, λένε οι ειδικοί. Αυτό δεν συμβαίνει μόνο με τους υπολογιστές, αλλά και σε ένα ζευγάρι που έχει μείνει πολλά χρόνια μαζί. Χωρίζουν μεταξύ τους τις κατηγορίες πληροφοριών που θα θυμούνται και συχνά βασίζονται στον σύντροφό τους για να τις ανακαλέσουν.

«Υπάρχουν άνθρωποι που είναι ειδικοί σε συγκεκριμένα πράγματα και τους επιτρέπουμε να είναι υπεύθυνοι για συγκεκριμένες πληροφορίες», εξηγεί στο BBC News η Μπέτσι Σπάροου, επικεφαλής της έρευνας. «Το ίδιο συμβαίνει και με το Διαδίκτυο, γι’ αυτό κάναμε αυτό το πείραμα».

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι όταν οι ερωτώμενοι ήξεραν πως η απάντηση ήταν διαθέσιμη στο Διαδίκτυο ή στον υπολογιστή τους δεν την θυμούνταν. Ηξεραν όμως πολύ καλά σε ποιο σημείο του Διαδικτύου ή του σκληρού τους δίσκου να την αναζητήσουν.

Αντίθετα, η ομάδα στην οποία είχαν πει ότι οι πληροφορίες δεν βρίσκονται στο Διαδίκτυο θυμήθηκε με πολύ μεγαλύτερη ευκολία τις απαντήσεις.

«Αυτό δείχνει ότι τα πράγματα που μπορούμε να βρούμε online τα κρατάμε αποθηκευμένα μόνο online όσον αφορά τη μνήμη μας, τα κρατάμε αποθηκευμένα σε εξωτερικό σκληρό», επισημαίνει η Σπάροου. Κάτι αντίστοιχο δηλαδή με τα νούμερα των τηλεφώνων των φίλων μας. Πριν από τα κινητά, θυμόμασταν πολλά απέξω. Τώρα δεν τα θυμόμαστε γιατί τα έχουμε εύκολα προσβάσιμα στο κινητό μας.

Η ειδικός εξηγεί επίσης ότι εφόσον οι άνθρωποι θυμούνται πού βρίσκεται η πληροφορία σημαίνει ότι δεν εξασθενεί η μνήμη τους. Απλώς, είναι διαφορετικά οργανωμένη, ώστε να έχουν καλύτερη πρόσβαση σε τεράστιο όγκο πληροφοριών.

«Δεν συμφωνώ με όσους λένε πως το Google μας κάνει χαζούς. Απλώς αλλάζουμε τον τρόπο με τον οποίο θυμόμαστε πράγματα. Στις μέρες μας μπορείς να βρεις πληροφορίες online ακόμα και όταν περπατάς στο πεζοδρόμιο. Αρα, η ικανότητα που πρέπει να αναπτύξουμε είναι πού θα βρούμε αυτές της πληροφορίες. Το ίδιο συμβαίνει και με τους ανθρώπους, αυτό που πρέπει να ξέρουμε είναι ποιον θα ρωτήσουμε για συγκεκριμένα θέματα», συνεχίζει η Σπάροου.