Στο δωµάτιό σας…
Κάντε το άνω κάτω. Γδυθείτε. Αλειφτείτε με αίμα, δέστε τα χέρια και ξαπλώστε στο τραπέζι. Περιμένετε ώσπου οι φίλοι σας να ανακαλύψουν το «πτώμα» σας. Παραείναι αποκρουστικό; Τότε βγείτε στο πεζοδρόμιο. Πάρτε έναν κουβά «αίμα». Χύστε το παντού. Υστερα κρυφτείτε. Και παρατηρήστε τους περαστικούς που θα κοιτάζουν το «αίμα». Ποιο από τα δύο είναι πιο αποκρουστικό;
Η τέχνη…
… του τρόμου ήταν η τέχνη της Ανα Μεντιέτα. Και αυτά είναι δύο σενάρια από τα έργα της «Σκηνή βιασμού» και «Παρατηρώντας τους ανθρώπους να κοιτάζουν αίμα». Τα έργα ζωγράφων, σκηνοθετών, συγγραφέων και καλλιτεχνών σαν τη Μεντιέτα αναλύει η ποιήτρια και κριτικός Μάγκι Νέλσον στο βιβλίο της «Η τέχνη της βαρβαρότητας». Γράφει για καλλιτέχνες για τους οποίους η βαρβαρότητα είναι ταυτόχρονα το μέσον και το μήνυμα, για έργα που φέρνουν στον νου τα κομμάτια κρέας και τα τσεκουρωμένα πρόσωπα του Φράνσις Μπέικον, τις ξυλοκοπημένες και ταπεινωμένες «ηρωίδες» του Λαρς φον Τρίερ. Μια συλλογή από τελετουργική βία με αβέβαια κίνητρα και οριακό σαδισμό, σχολιάζει ο κριτικός Πάρουλ Σίγκαλ. Το βιβλίο της Νέλσον γεννήθηκε σε μία περίοδο που είχαν γίνει πια γνωστές οι ωμότητες του πολέμου στο Ιράκ, ενώ η υποβόσκουσα οικονομική κρίση είχε ήδη αρχίσει να κατατρώγει τον κοινωνικό ιστό στις καλοζωισμένες πολιτείες μας. Σε έναν κόσμο όπου η βαρβαρότητα έχει γίνει πια τόσο κοινός τόπος, αναρωτιέται κανείς γιατί άραγε αναζητούμε αντίγραφά της στην τέχνη, γράφει η Νέλσον. Αν όμως ο τρόμος στην τέχνη προκαλεί την προσοχή μας, είναι επειδή ο τρόμος που υπάρχει παντού ολόγυρά μας συνήθως ξεφεύγει από την προσοχή μας.
Στον βάρβαρο…
… κόσμο που είχε κάποτε προβλέψει το σενάριο της ταινίας «Μαντ Μαξ», νιώθαμε πως είχαμε ορθώσει αρκετά ψηλά τείχη για να τον απομονώσουμε αποτελεσματικά από τον δικό μας. Ομως τώρα που οι πολιτείες μας έχουν προ πολλού πάψει να είναι καλοζωισμένες, «τώρα που βασιλεύει παντού η παρανομία, τώρα που οι οικονομίες καταρρέουν, τώρα που οι άνθρωποι θα σκότωναν ακόμη και τη μάνα τους για ένα λίτρο βενζίνη, τώρα που η Δικαιοσύνη αδυνατεί να τιμωρήσει τους ενόχους, τώρα που καθένας που νιώθει αδικημένος παίρνει τον νόμο στα χέρια του», όπως προέβλεπε το εφιαλτικό σενάριο, τα τείχη που χώριζαν αυτόν τον κόσμο από τον δικό μας δεν υπάρχουν πια. Το μέλλον προδιαγράφεται αβέβαιο, όπως ακριβώς το είχε περιγράψει αυτό το σενάριο πριν από τριάντα χρόνια.
Και το παρόν…
… που έφτιαξαν για μας μοιάζει με μια κατάσταση όπου καθένας καλείται να νιώθει ταυτόχρονα ως το θύμα, ο θύτης και ο τόπος της βαρβαρότητας. Θα εξακολουθήσουμε να πέφτουμε θύματα του τρόμου, όσο ακόμη θα ξεφεύγει από την προσοχή μας πως, στον τόπο της βαρβαρότητας, ο θύτης εξυφαίνει πάντα «συμφωνίες αναγκαίων συνενοχών», όπως έλεγε ο φιλόσοφος Φερνάντο Σαβατέρ, για να κρύβεται πίσω από το θύμα.