Κουβάλαγε στην ψυχή του τις ενοχές της ανθρωπότητας

Ο Κάρσκι έζησε μια ζωή γεμάτη τύψεις, στοιχειωμένος από την ιδέα ότι έπρεπε να είχε κάνει περισσότερα. Μετά τον πόλεμο, το κομμουνιστικό καθεστώς τον θεώρησε προδότη στην υπηρεσία των Αμερικανών. Παρέμεινε «προδότης» μέχρι που η χούντα του Γιαρουζέλσκι έδωσε άδεια για να παρουσιαστεί στην Πολωνία το αξέχαστο «Shoah», η ταινία που ο Κλοντ Λάντζμαν γύρισε χάρη στις αναμνήσεις του Κάρσκι. Το Ισραήλ τον ανακήρυξε «Δίκαιο Μεταξύ των Εθνών», ο πολωνός πρόεδρος Λεχ Βαλέσα τον παρασημοφόρησε το 1989. Ο ειδικός πράκτορας Γιαν Κάρσκι πέθανε το 2000, φέροντας στην ψυχή του, ως πρώτος μάρτυρας, το βάρος της μεγάλης ενοχής της ανθρωπότητας. «Αυτές οι εικόνες που είδα στο στρατόπεδο εξόντωσης έμειναν για πάντα μέσα μου. Δεν θα ήθελα τίποτε περισσότερο από το να τις ξεχάσω. Η ανάμνηση ξυπνάει ανά πάσα στιγμή τη ναυτία. Ομως, περισσότερο από την ανάμνηση, θα ήθελα να απαλλαγώ από τη σκέψη ότι αυτά που είδα συνέβησαν πράγματι».