Σύγκρουση δύο κόσμων στις ΗΠΑ

Μάχη με τον χρόνο δίνει το τελευταίο διάστημα ο πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα προκειμένου να αποτρέψει στάση πληρωμών της χώρας και να αποσπάσει μια συμφωνία ανάμεσα στους ηγέτες των Δημοκρατικών και των Ρεπουμπλικανών στο Κογκρέσο. Επειτα από μήνες διαπραγματεύσεων οι δύο πλευρές βρέθηκαν τις τελευταίες ημέρες εκεί από όπου ξεκίνησαν.

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσής τους είναι το ζήτημα της αύξησης των φόρων ως μέρος ενός συνολικού πακέτου εξυγίανσης που επιδιώκει ο πρόεδρος των ΗΠΑ, προκειμένου να καταφέρει το ομοσπονδιακό κράτος να μειώσει το δημοσιονομικό έλλειμμα και να παρακάμψει τη δαμόκλειο σπάθη των οίκων αξιολόγησης ώστε να συνεχίσει να δανείζεται από τις διεθνείς αγορές μετά τις 2 Αυγούστου.

Καθημερινές συναντήσεις. Τις τελευταίες ημέρες οι συναντήσεις του Ομπάμα με εκπροσώπους των δύο κομμάτων ήταν καθημερινές, με τον επικεφαλής του Λευκού Οίκου να διαμηνύει σε όλους τους τόνους ότι είναι αναγκαία μια συμφωνία για την αύξηση του ορίου δανεισμού με παράλληλη δημοσιονομική εξυγίανση, η οποία θα ισορροπεί μεταξύ αύξησης φόρων και μείωσης δαπανών.

Το όριο δανεισμού του αμερικανικού κράτους έχει ορισθεί στα 14,3 τρισ. δολάρια και οι Ρεπουμπλικανοί αρνούνται να συμφωνήσουν στην αύξησή του αν δεν περιοριστεί το πακέτο εξυγίανσης μόνο σε περικοπές των δημόσιων δαπανών αποκλείοντας κάθε αύξηση φόρων.

Φουντώνει το χρέος. Το δημοσιονομικό χρέος των ΗΠΑ έχει φθάσει τα 14,294 τρισ. δολάρια και συνεχίζει να αυξάνεται, ενώ το δημοσιονομικό έλλειμμα εκτιμάται ότι θα φθάσει φέτος σε 1,6 τρισ. δολάρια.

Τον περασμένο Απρίλιο, σε μια προσπάθεια γεφύρωσης του χάσματος μεταξύ των δύο πλευρών, η κυβέρνηση Ομπάμα πρότεινε τη μείωση του ελλείμματος κατά 4 τρισ. σε περίοδο δέκα ετών ώστε να διατηρηθεί το αμερικανικό χρέος σε βιώσιμο επίπεδο.

Το σχέδιο βασίζεται σε περικοπές δαπανών, αύξηση φόρων κυρίως στα υψηλά εισοδήματα, αλλά και στη μεταρρύθμιση γενναιόδωρων προγραμμάτων πρόνοιας για την τρίτη ηλικία και τους πτωχούς. Πριν από μερικές ημέρες όμως ο Τζον Μπέινερ, επικεφαλής της ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας στη Βουλή των Αντιπροσώπων, απέρριψε το σχέδιο Ομπάμα και πρότεινε η μείωση του ελλείμματος να περιοριστεί σε 2,4 τρισ. δολάρια σε διάστημα δέκα ετών και να βασίζεται μόνο σε περικοπές δαπανών.

«Αν όχι τώρα, πότε;». Η πρότασή του προκάλεσε την αντίδραση του προέδρου των ΗΠΑ, ο οποίος απάντησε: «Αν όχι τώρα, πότε;». Εξάλλου, ο χρόνος τον πιέζει ασφυκτικά καθώς η διορία που έχει θέσει ο Λευκός Οίκος για να οριστικοποιηθεί μια συμφωνία προκειμένου το Κογκρέσο να έχει δύο εβδομάδες περιθώριο να καταρτίσει τους νόμους που θα ψηφιστούν και στα δύο σώματα της Βουλής, είναι στις 22 Ιουλίου.

Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Τίμοθι Γκάιτνερ προειδοποίησε ότι αν δεν υπάρξει συμφωνία, οι συνέπειες για την αμερικανική οικονομία θα είναι καταστροφικές καθώς αν δεν αυξηθεί το όριο δανεισμού μέχρι τις 2 Αυγούστου το υπουργείο Οικονομικών δεν θα είναι σε θέση να καλύπτει τις ανάγκες της χώρας.

Στην περίπτωση ενός ακόμη και πρόσκαιρου χρεοστασίου η ύφεση στις ΗΠΑ θα βαθύνει, οι διεθνείς αγορές θα βρεθούν στη δίνη πανικού, ενώ θα απειληθεί η αξία του δολαρίου και οι οίκοι αξιολόγησης θα υποβαθμίσουν την πιστοληπτική ικανότητα της οικονομίας των ΗΠΑ, όπως έχουν προειδοποιήσει ήδη.

Καμπανάκι Λαγκάρντ. Η γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Κριστίν Λαγκάρντ έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, δηλώνοντας ότι μια στάση πληρωμών από την Ουάσιγκτον και η αύξηση των επιτοκίων που θα ακολουθούσε θα είχε πολύ σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία.

Πάντως, αν δεν επιτευχθεί συμφωνία, δεν αποκλείεται ο πρόεδρος Ομπάμα να βρει λύση στη διελκυστίνδα, θέτοντας βέτο στην άρνηση των Ρεπουμπλικανών να ψηφίσουν υπέρ της αύξησης του ορίου δανεισμού.

Σύμφωνα με αναλυτές, το πρόβλημα των ΗΠΑ είναι κυρίως μακροπρόθεσμο. Αλλωστε, οι Αμερικανοί δανείζονται σήμερα σε αρκετά ευνοϊκούς όρους, καθώς το επιτόκιο στα 10ετή ομόλογα κυμαίνεται γύρω στο 3%. Θεωρούν όμως ότι είναι απαραίτητη η δημοσιονομική εξυγίανση της χώρας και ορισμένοι επιμένουν ότι για να περιοριστεί το έλλειμμα, πρέπει να αυξηθούν οι φόροι.