Η σφαγή των αμνών

Κουίζ προχωρημένης δυσκολίας για τους μυημένους στα μυστικά της διακυβέρνησης Παπανδρέου: ποιος – κορυφαίος – υπουργός έλαβε περί τις τρεις και μισή το πρωί της περασμένης Παρασκευής e-mail από τον Πρωθυπουργό που τον πληροφορούσε ότι μετακινείται σε άλλο χαρτοφυλάκιο; Πάλι καλά. Διότι άλλοι το έμαθαν το πρωί από τους δημοσιογράφους.

Ο ανασχηματισμός είναι, βεβαίως, προνόμιο του Πρωθυπουργού. Ωστόσο, ο Γιώργος Παπανδρέου απέδειξε ότι ασκεί όλη την αρχηγική εξουσία που του αναλογεί. Οι πρώτοι που το υπέστησαν είναι οι «δικοί» του.

Ο ΡΑΓΚΟΥΣΗΣ

Βασικό θύμα του ανασχηματισμού είναι η στενή πολιτική σχέση ανάμεσα στον Γιώργο Παπανδρέου και τον Γιάννη Ραγκούση. Από το 2007 και μετά, ο πρώην δήμαρχος Πάρου ήταν η αιχμή του δόρατος και ο άνθρωπος-λύση για τον Παπανδρέου. Γραμματέας του ΠΑΣΟΚ, ήταν στην ομάδα της νίκης του 2009. Κερδισμένος φαινόταν και στον ανασχηματισμό του Σεπτεμβρίου 2010, όταν τέθηκε επικεφαλής της άτυπης «ομάδας σχεδιασμού», ενώ ήταν και ο εμπνευστής του «διλήμματος των εκλογών» στις αυτοδιοικητικές του Νοεμβρίου.

Η σχέση Παπανδρέου – Ραγκούση φαίνεται να τραυματίσθηκε από δύο κρίσεις. Την κρίση της Υπατίας και την κρίση της Κερατέας. Στην Υπατία ο Ραγκούσης δέχθηκε κλήση από τη Ρεγγίνα Βάρτζελη που του μετέφερε την εντολή του Πρωθυπουργού να νομιμοποιηθούν οι μετανάστες απεργοί πείνας. Ο Ραγκούσης διαφώνησε και πρότεινε την παραίτησή του. Ο κλονισμός φάνηκε στην Κερατέα, όπου ο Παπανδρέου έκανε δεκτή την εισήγηση Παπουτσή για εκεχειρία τη Μεγάλη Εβδομάδα και συνομιλίες των κατοίκων με την Τίνα Μπιρμπίλη για εναλλακτική λύση. Ο υπουργός Εσωτερικών αισθάνθηκε «προδομένος», ενώ θεώρησε την υποχώρηση στην Κερατέα προοίμιο της κατάληψης των πλατειών της χώρας.

Αφοσιωμένος απόλυτα στον Παπανδρέου, ο Ραγκούσης δεν είχε την ευκαιρία να επιλέξει υπουργείο – μετακινούμενος στο Υποδομών.

Ο ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

Κυβερνητικοί παρατηρητές είχαν διαγνώσει κάποια ένταση στη σχέση Πρωθυπουργού και Γιώργου Παπακωνσταντίνου μετά το Λουξεμβούργο. Με την πολιτική του σε αδιέξοδο, ο υπουργός Οικονομικών φαινόταν να φλερτάρει με την ιδέα των πρόωρων εκλογών. Οπως δεν φαινόταν και να αντιλαμβάνεται την έξοδό του από την οδό Νίκης ως καταστροφή. Αν και ο ίδιος έκανε προσπάθεια να υπερασπιστεί πολιτικά το χαρτοφυλάκιό του και το Μαξίμου να τον στηρίξει αφού τον έστειλε στον εννιάωρο ΚΤΕ για το Μεσοπρόθεσμο με άλλους τέσσερις υπουργούς συνοδεία. Ο ανασχηματισμός δεν συνιστά ρήξη για τη σχέση Παπανδρέου – Παπακωνσταντίνου. Ισως γιατί είναι και οι δύο χλιαροί χαρακτήρες. Ο Παπακωνσταντίνου εκλήθη να διαλέξει μεταξύ του ΥΠΕΞ και των υπουργείων Υποδομών ή ΠΕΚΑ. Περισσότερο από την οικονομία, τον ενδιαφέρει το προσωπικό πολιτικό του μέλλον.

Η ΤΙΝΑ ΜΠΙΡΜΠΙΛΗ

Στην περίπτωση της Τίνας Μπιρμπίλη, η έξοδος από το ΥΠΕΚΑ είναι η κατάληξη μιας μακράς διαδικασίας αποξένωσης από το παπανδρεϊκό σύστημα. Οι σχέσεις της με Ραγκούση και Παπακωνσταντίνου είχαν παγώσει από καιρό. Η κόντρα της με τους βουλευτές (ιδίως για τα Natura) κούρασε τα επιτελεία του ΠΑΣΟΚ στη Βουλή και το Μαξίμου. Ωστόσο, φαίνεται ότι τερματική για την περίπτωση της Τίνας ήταν η αρνητική της στάση στο θέμα της ιδιωτικοποίησης της ΔΕΗ. Είναι κόκκινη γραμμή για τον Παπανδρέου, αφού ο Πρωθυπουργός αντιλαμβάνεται ότι η μη υλοποίηση των ιδιωτικοποιήσεων προκαλεί ρήξη με την Ευρώπη και το ΔΝΤ. Μπρος σε τέτοιο ενδεχόμενο, θυσιάζονται οι πάντες – ακόμη και η Τίνα που είχε πάντα τον Παπανδρέου ως έσχατο υποστηρικτή.

Η ΛΟΥΚΑ ΚΑΤΣΕΛΗ

Η δύσκολη σχέση με την Ευρώπη είναι η αιτία εξόδου και της Λούκας Κατσέλη από την κυβέρνηση. Η υπουργός Εργασίας ήταν προσεκτική, κατά την πλέον πρόσφατη έλευση της τρόικας, αλλά είναι πια αργά. Η Λούκα θεωρήθηκε επίσης ότι έκανε προσωπική πολιτική στο Εργασίας, χρησιμοποιώντας τα διάφορα κοινωνικά προγράμματα. Η έξοδος της Κατσέλη από την κυβέρνηση καταρρίπτει τον μύθο ότι ως «άνθρωπος της οικογένειας», που διέθετε μάλιστα την υποστήριξη του Νίκου Παπανδρέου, θα είχε πάντα υπουργική θέση.

Ο ΔΡΟΥΤΣΑΣ

Ξεχωριστή θέση στο – αιματηρό – αφήγημα του ανασχηματισμού έχει το υπουργείο Εξωτερικών. Ευνοούμενος του Πρωθυπουργού, ο Δημήτρης Δρούτσας δεν είχε κάνει επί είκοσι μήνες κανένα λάθος, ενώ απέφευγε τα πολιτικά όπως ο διάβολος το λιβάνι. Διέπραξε το σφάλμα, παρότι εξωκοινοβουλευτικός, να κάνει δημόσιες δηλώσεις για το πόσες θητείες πρέπει να έχουν οι βουλευτές, οι οποίες θεωρήθηκε ότι εξέφραζαν πνεύμα απαξίωσης. Ηδη αγριεμένη ενόψει ανασχηματισμού, η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ πήρε φωτιά. Κάπως έτσι άρχισε το γαϊτανάκι για τους «κηπουρούς» που ο Παπανδρέου έβαλε στην κυβέρνηση.

Κάπως έτσι ο Δρούτσας βρέθηκε εκτός ΥΠΕΞ. Για να προστατευθεί, επελέγη η μετακόμισή του στις Βρυξέλλες για να αναλάβει επικεφαλής της ευρωομάδας του ΠΑΣΟΚ. Αρα έπρεπε να έρθει στην Αθήνα ο Σταύρος Λαμπρινίδης. Αυτός είχε έρθει πράγματι – ανύποπτος – την Πέμπτη το βράδυ για το Σαββατοκύριακό του. Τον ξύπνησαν νωρίς το πρωί της Παρασκευής για να του πουν ότι πάει υφυπουργός του Παπακωνσταντίνου στο ΥΠΕΞ. Αρνήθηκε λέγοντας ότι δεν μπορούσε να γίνει υφυπουργός από αντιπρόεδρος του Κοινοβουλίου κι ότι δεν ήθελε να γυρίσει από τις Βρυξέλλες.

Μια ώρα αργότερα ο Σταύρος ήταν φουλ υπουργός Εξωτερικών (και ο Παπακωνσταντίνου ΥΠΕΚΑ). Φυσικά, θα μπορούσε να είχε μετακληθεί άλλο πρόσωπο από την ευρωλίστα του ΠΑΣΟΚ σε κυβερνητική θέση, ώστε να γίνει ευρωβουλευτής – ως επιλαχών – ο Δρούτσας. Αλλά αν δεν ερχόταν πίσω ο Λαμπρινίδης, ο Δημήτρης δεν θα μπορούσε να είναι αρχηγός των ευρωβουλευτών του ΠΑΣΟΚ, μικρή παρηγοριά για την απότομη έξοδό του από το ΥΠΕΞ όπου, ειρήσθω εν παρόδω, δεν έγινε καν τελετή παράδοσης – παραλαβής.

Ο ΠΑΜΠΟΥΚΗΣ

Σε ό,τι αφορά το άλλο κτίριο του ΥΠΕΞ, τον παλιό «Αστέρα», όπου είχε εγκατασταθεί ο Χάρης Παμπούκης ως υπουργός Επικρατείας, είχαμε κι εκεί αλλαγές. Ο Παμπούκης, άνθρωπος εμπιστοσύνης του Παπανδρέου, χωρίς όμως προσωπική πολιτική φιλοδοξία άφησε τον τίτλο του υπουργού Επικρατείας που τον πήρε ο Ηλίας Μόσιαλος. Κι έγινε αναπληρωτής υπουργός Ανάπτυξης πλάι στον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη. Μπορεί να μην κράτησε τον τίτλο, αλλά πήρε τις επενδύσεις, ενώ θα έχει ρόλο και στη ναυτιλία που ενσωματώνεται στο Ανάπτυξης. Στην πραγματικότητα, η μετακίνηση του Παμπούκη είναι οριζόντια. Παραμένει στην ίδια απόσταση από τον Παπανδρέου, ούτε κοντά ούτε μακριά. Στο Ανάπτυξης θα λειτουργήσει de facto και ως μάτι του Πρωθυπουργού – αν και ο Παπανδρέου έχει καλή σχέση με τον Χρυσοχοΐδη.

ΝΤΑΛΑΡΑ – ΠΑΝΑΡΕΤΟΣ

Μένουν οι περιπτώσεις δύο υφυπουργών. Η Αννα Νταλάρα επαύθη από υφυπουργός Κοινωνικής Απασχόλησης χωρίς ποτέ να της εξηγηθεί γιατί. Το πληροφορήθηκε το πρωί της Παρασκευής από δημοσιογράφους. Ο Γιάννης Πανάρετος ευρέθη εκτός Παιδείας. Γιατί; Διότι, λέγεται, είχαν φθάσει στον Πρωθυπουργό από πολλές μεριές πολύ κακά μηνύματα από την πανεπιστημιακή κοινότητα για τη θητεία του ως υφυπουργού Παιδείας. Δεν αποκλείεται επίσης να ευνόησε – για να το πούμε κομψά – την απομάκρυνσή του η Αννα Διαμαντοπούλου στο τετ-α-τετ στήριξης που είχε με τον Πρωθυπουργό λίγες ώρες πριν από τον ανασχηματισμό.