Κάτι ξεχάσατε κ. Πρωθυπουργέ

Κύριε Πρωθυπουργέ, ακόµα και ένας καλόπιστος παρατηρητής της προσπάθειάς σας να πετύχετε τους στόχους των διαφορετικών εκδοχών του Μνηµονίου θα απελπίστηκε µετά την ανάγνωση του Μεσοπρόθεσµου Προγράµµατος. Η λογική του είναι πολύ απλή: δεδοµένου ότι υπάρχουν κάποιοι στην Ελλάδα που δεν θέλουν ή δεν µπορούν να φοροδιαφύγουν, θα τους αποµυζήσουµε. Επειδή δεν έχουµε την πολιτική βούληση να µειώσουµε το σπάταλο κράτος θα φορολογήσουµε όσο µπορούµε για να το συντηρήσουµε. Ωστόσο, οι 10 από τις 52 ∆ΕΚΟ παράγουν ελλείµµατα 1,7 δισ. ευρώ, ποσό διπλάσιο από αυτό που θα εξοικονοµήσετε από τις περικοπές στους µισθούς. Η κυβέρνηση επέλεξε και πάλι τη φαινοµενικά δυσκολότερη λύση, η οποία στην πραγµατικότητα έχει µικρότερο πολιτικό κόστος από αυτήν που όφειλε να επιλέξει: να µειώσει το κράτος. ∆υστυχώς, όλες οι πρωτοβουλίες της κυβέρνησης και όσων φιλοδοξούν να την αντικαταστήσουν έχουν παραµερίσει τον µοναδικό µηχανισµό παραγωγής πλούτου: την αγορά! Η σηµερινή κατάσταση στην Ελλάδα οφείλεται στο ότι δεν έχουµε µια πραγµατικά ελεύθερη και ανταγωνιστική αγορά και σχεδόν κανείς δεν φαίνεται να ανησυχεί. Ολοι όσοι µιλούν για ανάπτυξη, φαίνεται να έχουν ξεχάσει ποιος είναι ο µηχανισµός που την εξασφαλίζει. ∆ιότι ανάπτυξη και πλούτο δηµιουργεί η αγορά µέσω των συναλλαγών που αυξάνουν το πλεόνασµα του παραγωγού και του καταναλωτή, του πωλητή και του αγοραστή. Αυτό το πλεόνασµα, που το δηµιουργεί ο µηχανισµός της αποτελεσµατικής κατανοµής των πόρων, αυξάνει τον συνολικό πλούτο της κοινωνίας. Επειτα το κράτος µπορεί, µέσω της αναδιανεµητικής πολιτικής του, να µοιράσει µέρος αυτού του πλούτου, ο οποίος όµως θα πρέπει πρώτα να δηµιουργηθεί. Ολες οι σχετικές έρευνες αποδεικνύουν ότι όσο περισσότερες συναλλαγές λαµβάνουν χώρα σε µια κοινωνία τόσο πιο πλούσια είναι αυτή, µε περισσότερες δυνατότητες για κοινωνική πολιτική.

Για τις συναλλαγές όµως δεν αρκούν µόνο η προσφορά, η ζήτηση, τα αγαθά και τα χρήµατα. Οπως έδειξε ο νοµπελίστας οικονοµολόγος Ronald Coase, απαραίτητη προϋπόθεση για να λειτουργήσει ο µηχανισµός αποτελεσµατικής κατανοµής των πόρων και δηµιουργίας πλεονασµάτων είναι να µην υπάρχουν υψηλά έξοδα συναλλαγών. Ας φανταστούµε ότι κάποιος έχει συγκεντρώσει 300.000

ευρώ για να αγοράσει ένα διαµέρισµα αυτής της αξίας. Τελικώς όµως θα αγοράσει διαµέρισµα µε το ποσό που θα του αποµείνει αφού πληρώσει την εφορία, τους δικηγόρους, τον συµβολαιογράφο, τον µεσίτη, το υποθηκοφυλακείο, το Ταµείο Νοµικών και όλα τα υπόλοιπα έξοδα της συναλλαγής. Ολοι αυτοί – που θα τον αναγκάσουν να αγοράσει ένα πολύ διαφορετικό διαµέρισµα από αυτό που θα ήθελε ή να µην αγοράσει τίποτα – έχουν πολλά επιχειρήµατα για να σας πείσουν ότι είναι απαραίτητοι.

Εσείς όµως θα πρέπει να θυµάστε ότι το συνολικό κόστος συναλλαγών στην Ελλάδα για µεταβίβαση ακινήτων είναι το υψηλότερο στην Ε.Ε. Ξέρετε ποια χώρα έχει το χαµηλότερο κόστος συναλλαγών και µάλιστα για τις ακριβότερες κατοικίες; Η Σουηδία.

Στην έννοια του κόστους συναλλαγών περιλαµβάνονται όλα τα εµπόδια που τις αποτρέπουν ή τις αποθαρρύνουν: αναποτελεσµατική και πολύπλοκη νοµοθεσία, γραφειοκρατία, κακής ποιότητας ρυθµιστική πολιτική και προβληµατική εφαρµογή της, διάχυτη διαφθορά, ολιγοπωλιακή δοµή αγορών, καθυστερήσεις στην απονοµή της δικαιοσύνης, απουσία κουλτούρας συνεργασίας και εµπιστοσύνης και, φυσικά, το πλήθος των εισφορών υπέρ τρίτων. Η Ελλάδα είναι σε όλα πρωταθλήτρια. Τα εµπόδια που έχουµε ορθώσει στις συναλλαγές είναι ανυπέρβλητα. Αυτό σηµαίνει λιγότερες συναλλαγές, λιγότερα πλεονάσµατα, λιγότερος πλούτος, φοροδοτική αναιµία.

Επιπλέον, έχουµε κατορθώσει να µετατρέψουµε την Ελλάδα στην πλέον εχθρική χώρα απέναντι στην επιχειρηµατική δραστηριότητα και τις επενδύσεις. Στην κατάταξη της Παγκόσµιας Τράπεζας για την ευκολία ίδρυσης µιας επιχείρησης, η Ελλάδα κατέλαβε την 149η θέση ανάµεσα σε 183 χώρες, ενώ βρίσκεται ακόµα χαµηλότερα (154η θέση) στην προστασία των επενδυτών. Η σύσταση µιας εταιρείας στην Ελλάδα απαιτεί 15 ηµέρες και 1.100 ευρώ, ενώ στην υπόλοιπη Ε.Ε. µόλις 8 ηµέρες και 417 ευρώ. Η χώρα µας είναι εκείνη που παρεµβαίνει περισσότερο στην αγορά των υπηρεσιών µε παράλογους περιορισµούς στην επαγγελµατική δραστηριότητα, πλήθος κλειστών επαγγελµάτων και καθορισµό τιµών. Ξέρετε ποια χώρα στην Ευρώπη θέτει τα λιγότερα εµπόδια στις επιχειρήσεις; Πάλι η Σουηδία. Η κοινωνική πολιτική χρειάζεται χρήµατα και αυτά µπορεί να τα αυξήσει µόνο ο µηχανισµός της αγοράς.

Ο Ronald Coase τόνισε ότι η κρατική ρύθµιση µπορεί να χρησιµοποιηθεί ως εργαλείο αφαίρεσης των εµποδίων στις συναλλαγές που ενδογενώς δηµιουργεί η αγορά και ταυτόχρονα ως πλαίσιο µέσα στο οποίο η αγορά µπορεί να αποδώσει. Στην περίπτωση της Ελλάδας, το κράτος όχι µόνο δεν εκτελεί ικανοποιητικά αυτόν τον ρόλο αλλά, αντίθετα, την εµποδίζει να παράγει πλούτο. ∆ιότι, κύριε Πρωθυπουργέ, τον πλούτο τον δηµιουργεί η αγορά, όχι τα οµόλογα, η φορολογία, η λιτότητα και το αναποτελεσµατικό κράτος. Για να επιτρέψετε σε αυτόν τον µηχανισµό δηµιουργίας πλούτου να λειτουργήσει, αφήστε τα άτοµα ελεύθερα, χωρίς αντικίνητρα στην επιχειρηµατικότητα και χωρίς εµπόδια στις συναλλαγές τους. Ρυθµίστε την αγορά µόνο όσο χρειάζεται για να λειτουργεί ελεύθερα και ανταγωνιστικά. Εµπιστευτείτε τους έλληνες πολίτες – θα τα καταφέρουν και µόνοι τους.

Τον πλούτο τον δηµιουργεί η αγορά, όχι τα οµόλογα, η φορολογία, η λιτότητα και το αναποτελεσµατικό κράτος.
Για να επιτρέψετε σε αυτόν τον µηχανισµό δηµιουργίας πλούτου να λειτουργήσει, αφήστε τα άτοµα ελεύθερα, χωρίς αντικίνητρα στην επιχειρηµατικότητα και χωρίς εµπόδια στις συναλλαγές τους

ο επ. καθηγητής Αριστείδης Χατζής διδάσκει οικονοµική Ανάλυση του Δικαίου στο Πανεπιστήµιο Αθηνών και στο οικονοµικό Πανεπιστήµιο Αθηνών