«Τελευταία φορά που σας βοηθάµε»

Πριν φύγω για το Βερολίνο πίστευα δύο πράγµατα. Πρώτον, ότι οι Γερµανοί γνωρίζουν και ελέγχουν την κατάσταση. ∆εύτερον, ότι ο µεγαλύτερος κίνδυνος χρεοκοπίας της Ελλάδας προέρχεται αποκλειστικά από εµάς τους ίδιους. Υστερα από τρεις ηµέρες επαφών µε πολιτικούς, δηµοσιογράφους και καθηγητές, δεν είµαι πια σίγουρος ούτε για το ένα ούτε για το άλλο. Κι όπως είχε συµβεί µε το γιουγκοσλαβικό πρόβληµα, αποφασιστικό ρόλο στην επίλυση του ελληνικού προβλήµατος φαίνεται ότι θα παίξει ο «αµερικανικός παράγων». Μετά τη συνάντησή του αυτή την εβδοµάδα µε την Ανγκελα Μέρκελ, άλλωστε, ο Οµπάµα επανέλαβε ότι «ψηφίζει Γιώργο».

ΟΠΩΣ ΚΑΘΕ ΕΛΛΗΝΑΣ που σέβεται τον εαυτό του, προσπάθησα να µάθω αν οι Γερµανοί θα µας αφήσουν να πτωχεύσουµε. ∆εν τα κατάφερα. Οι περισσότεροι από τους συνοµιλητές της οµάδας ελλήνων δηµοσιογράφων που βρεθήκαµε στο Βερολίνο (*) χρησιµοποίησαν στην ανάλυσή τους το σχήµα ΤΙΝΑ, που δεν αναφέρεται στη συµπαθή υπουργό, αλλά στα αρχικά του There Is No Alternative (∆εν υπάρχει εναλλακτική λύση) στη βοήθεια προς την Ελλάδα. Οχι επειδή µας αγαπούν. Ούτε επειδή απειλεί η Ελλαδίτσα το µέλλον της ευρωζώνης. «Αλλά επειδή φοβόµαστε την Ισπανία και το Βέλγιο», όπως µας είπε ο Ολιβερ Λούκσιτς, βουλευτής των Ελευθέρων ∆ηµοκρατών. Πέφτουµε εµείς, κι ακολουθούν οι άλλοι σαν ντόµινο. Κατά τα άλλα, η Γερµανία βγαίνει προς το παρόν κερδισµένη από το «ελληνικό πρόβληµα». Πρώτον, δανείζεται µε 1% και µας δανείζει κοντά στο 5%. ∆εύτερον, το ευρώ διατηρείται σε χαµηλά επίπεδα, κάτι που τη βολεύει στις εξαγωγές της.

Να χαλαρώσουµε λοιπόν και να πάµε διακοπές, αφού τα κορόιδα είναι καταδικασµένα να µας σώσουν; Η Ούλρικε Χέρµαν, αρχισυντάκτρια της αριστερής και αυτοδιαχειριζόµενης «ΤΑΖ» (60.000

φύλλα), δεν συµφωνεί: «Είναι η τελευταία φορά που σας βοηθάµε, οι γερµανοί φορολογούµενοι δεν θα το ανεχθούν ξανά», µας είπε. Αυτή η ιστορία µοιάζει λοιπόν µε µια παρτίδα πόκερ.

Κάποιοι ποντάρουν, κάποιοι µπλοφάρουν, στο τέλος κερδίζει ένας. Ακόµη πάντως κι αν ο νικητής είναι η ευρωζώνη, δεν ξέρουµε ποιος θα έχει πάει στο µεταξύ πάσο.

Η ΒΟΗΘΕΙΑ ∆ΕΝ ΕΧΕΙ ΧΡΩΜΑ. Ρώτησα τον αντιπρόεδρο της Κοινοβουλευτικής Οµάδας των Σοσιαλδηµοκρατών Αξελ Σέφερ σε τι διαφέρει η δική τους θέση για την Ελλάδα από εκείνη των Χριστιανοδηµοκρατών. «Εµείς µιλάµε µε τους Ελληνες, εκείνοι όχι». Κάτι άλλο; Μια κάπως διαφορετική προσέγγιση, χρωµατισµένη ας πούµε µε λίγο Κρούγκµαν; «Πρέπει να µειώσετε τον αριθµό των δηµοσίων υπαλλήλων και τα χρήµατα που δίνετε για την άµυνα, τα υπόλοιπα είναι θεωρίες».

ΜΕΤΑΝΙΩΣΑΝ ΟΙ ΓΕΡΜΑΝΟΙ που µας δέχθηκαν στην ευρωζώνη; Χωρίς αµφιβολία, µας απάντησε χαµογελαστά ο Χριστιανοδηµοκράτης βουλευτής Ραλφ Μπρίνκχαους. «Επρεπε να καταλάβουµε από την αρχή ότι οι διαφορές της παραγωγικότητας δεν ήταν δυνατόν να εξουδετερωθούν». Τώρα βέβαια είναι πολύ αργά. Ο ίδιος βουλευτής, πάντως, µας επιφύλαξε µια ευχάριστη έκπληξη. Το περασµένο Σαββατοκύριακο έκανε στην εκλογική του περιφέρεια ένα γκάλοπ. Εξήγησε σε καµιά σαρανταριά ψηφοφόρους πώς έχουν τα πράγµατα και τους ρώτησε αν πρέπει η Γερµανία να βοηθήσει την Ελλάδα. Οι 25 απάντησαν θετικά, οι 10 αρνητικά και οι 5 δεν κατάλαβαν τίποτα. Ηθικό δίδαγµα: τα ελάχιστα που πετυχαίνουµε στην Ελλάδα πρέπει να τα εξηγούµε στους ξένους. Οπως παραδέχθηκε και ο Αξελ Σέφερ, «κανείς δεν λέει στη Γερµανία ότι καταφέρατε µέσα σε έναν χρόνο να µειώσετε το έλλειµµά σας κατά 5%».

ΕΙΜΑΣΤΕ ΤΕΛΙΚΑ στους Γερµανούς τόσο αντιπαθείς; Λιγότερο απ’ όσο περίµενα. Η «Μπιλντ» µπορεί να παίζει τα παιχνίδια της, αλλά σε δηµοσκόπηση του Ινστιτούτου Forsa το 62% των Γερµανών µας έβρισκε «µάλλον συµπαθητικούς»! Στην ίδια δηµοσκόπηση, το 52% έλεγαν ότι καλώς ενισχύεται η Ελλάδα, αν και το 86% εξέφραζαν τη βεβαιότητα ότι η Γερµανία δεν θα πάρει τα λεφτά της πίσω! Κάτι σαν την ελεηµοσύνη, αλλά µάλλον δεν είναι η ώρα να µιλήσουµε για εθνική υπερηφάνεια. Το κακό είναι ότι η δηµοσκόπηση έγινε πέρυσι, κι από τότε όλο και θα έχουν αλλάξει τα ποσοστά.

ΘΕΩΡΟΥΝ ΟΙ ΓΕΡΜΑΝΟΙ πως ύστερα από δέκα χρόνια σκληρής λιτότητας έχουν να παρουσιάσουν στην Ευρώπη ένα πρότυπο προς µίµηση; Μµµ, όχι ακριβώς. Ας πάρουµε ένα οικείο παράδειγµα, τη δηµοσιογραφία. «Η αγορά εργασίας για τους νέους είναι τροµακτική, ιδιαίτερα στο Βερολίνο», µας είπε ο δρ Φρανκ Μπούχβαλντ, αρχισυντάκτης του κρατικού καναλιού ZDF και ένας από τους γνωστότερους γερµανούς δηµοσιογράφους. «Ολοι οι νέοι προσλαµβάνονται µε σύµβαση ενός χρόνου και µε την ελπίδα ότι στη συνέχεια θα ανανεωθεί. Αυτό αλλάζει µοιραία τον τρόπο που ασκείται η δηµοσιογραφία, γίνεται πιο επιφυλακτική, λιγότερο επιθετική, και κερδισµένοι βγαίνουν βέβαια οι πολιτικοί».

H ΑΝΕΡΧΟΜΕΝΗ ∆ΥΝΑΜΗ αυτή τη στιγµή στη Γερµανία είναι οι Πράσινοι. Η τελευταία (αδηµοσίευτη) δηµοσκόπηση του FORSA τους δίνει 27% (έναντι 10,7% στις τελευταίες εκλογές) και τους τοποθετεί στη δεύτερη θέση (πρώτοι είναι οι Χριστιανοδηµοκράτες µε 30%, τρίτοι οι Σοσιαλδηµοκράτες µε 22%, τέταρτοι οι αριστεροί του Linke µε 8% και πέµπτοι οι Ελεύθεροι ∆ηµοκράτες µε το αγχωτικό 5%). Οπως µας εξήγησε ο δηµοσκόπος Πέτερ Μάτουσεκ, το υψηλό αυτό ποσοστό οφείλεται στη µεγάλη συσπείρωση των οικολόγων και στην απροσδόκητη στροφή της κυβέρνησης Μέρκελ στο θέµα των πυρηνικών εργοστασίων µετά την κρίση της Φουκουσίµα. Η δηµοτικότητα των οικολόγων µπορεί λοιπόν να πέσει. Ενας πράσινος καγκελάριος θα πρέπει να περιµένει. Οµως κανείς δεν αµφιβάλλει ότι το κόµµα αυτό θα είναι στην κυβέρνηση µετά τις επόµενες εκλογές – είτε µε τη Μέρκελ είτε µε τους Σοσιαλδηµοκράτες. Αν λοιπόν λάβουµε υπόψη ότι ο φίλος µας ο Ντανιέλ Κον-Μπεντίτ ασκεί σηµαντική επιρροή στους Πρασίνους, αυτή θα είναι µια θετική εξέλιξη. Με την προϋπόθεση βέβαια ότι µέχρι τότε θα είµαστε ζωντανοί.

ΜΙΑ ΛΕΞΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΓΙΩΡΓΟ Παπανδρέου, δρα Μπούχβαλντ;. Ο αρχισυντάκτης του ZDF το σκέφτηκε λίγο, κι απάντησε: «Α very poor man». Προς αποφυγήν παρεξηγήσεων, έσπευσε να διευκρινίσει ότι εννοεί πως ο έλληνας Πρωθυπουργός βρίσκεται σε πολύ δύσκολη θέση, αυτά που έκαναν οι Γερµανοί δεν µπορούν να συγκριθούν µ’ εκείνα που καλείται να κάνει εκείνος… Οι µετανιωµένοι
«Επρεπε να καταλάβουµε από την πρώτη στιγµή που µπήκατε στην ευρωζώνη ότι οι διαφορές της παραγωγικότητας δεν ήταν δυνατόν να εξουδετερωθούν» Συµπαθούντες αλλά απαισιόδοξοι
Σε δηµοσκόπηση, 52% είπαν ότι καλώς ενισχύεται η Ελλάδα, αλλά 86% ήταν βέβαιοι ότι η Γερµανία δεν θα πάρει τα λεφτά της πίσω!

Το ταξίδι στο Βερολίνο έγινε µε πρόσκληση του γερµανικού υπουργείου Εξωτερικών