Και οι δύο πλευρές «προσπάθησαν να δουν το ποτήρι µισογεµάτο»

ΣΤΙΣ 23 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ του 2008 ο Κώστας Καραµανλής πραγµατοποίησε ιστορική επίσηµη επίσκεψη στην Αγκυρα, καθώς ήταν η πρώτη φορά ύστερα από δεκαετίες που έλληνας πρωθυπουργός επισκεπτόταν την τουρκική πρωτεύουσα. Σε εµπιστευτικό τηλεγράφηµα από την αµερικανική πρεσβεία στην Αγκυρα µε ηµεροµηνία 30 Ιανουαρίου του 2008, η αµερικανίδα σύµβουλος Νάνσι Μακελντάουνι γράφει ότι η επίσκεψη ήταν ιστορικό βήµα κι ότι στη συνάντηση που διήρκεσε δυόµισι ώρες, οι δύο πρωθυπουργοί µίλησαν για την Κύπρο, το Αιγαίο, και τα δικαιώµατα των µειονοτήτων. Σύµφωνα µε όσα µεταφέρει στους Αµερικανούς ο τούρκος βοηθός υφυπουργός Εξωτερικών Χαϊντάρ Μπερκ, «οι δύο ηγέτες συµφώνησαν ότι το 2008 ήταν παράθυρο ευκαιρίας για τα ελληνοτουρκικά, ώστε να επιτευχθεί πρόοδος σε αυτά τα τρία ζητήµατα». «Για να γίνει αυτό, οι δύο κυβερνήσεις θα επιταχύνουν τις διερευνητικές επαφές για το Αιγαίο, θα αυξήσουν τη διµερή εµπλοκή στα µειονοτικά ζητήµατα σε υπουργικό επίπεδο και θα αυξήσουν τη συνεργασία στα αεροναυτικά ζητήµατα».

Ο Μπερκ χαρακτηρίζει την επίσκεψη Καραµανλή επιτυχηµένη, σηµειώνοντας ότι οι δύο πλευρές «προσπάθησαν να δουν το ποτήρι µισογεµάτο», ενώ υποστηρίζει ότι υπήρξε άτυπη συµφωνία ανάµεσα στο ελληνικό και το τουρκικό Γενικό Επιτελείο προκειµένου να αποφευχθούν αεροναυτικά «συµβάντα» µια µέρα πριν και µια µέρα µετά τη συνάντηση Καραµανλή – Ερντογάν. Ο Κ. Καραµανλής λίγο πριν από την αναχώρησή του συναντήθηκε µε τον πρόεδρο Αµπντουλάχ Γκιουλ και µε τον τότε ηγέτη της αξιωµατικής αντιπολίτευσης Ντενίζ Μπαϊκάλ. Σύµφωνα µε τον Μπαϊκάλ, µάλιστα, ο Καραµανλής εµφανίστηκε να υποστηρίζει το σχέδιο Ανάν.

Μια µέρα αργότερα, στις 31 Ιανουαρίου του 2008, σε εµπιστευτικό του τηλεγράφηµα ο αµερικανός πρεσβευτής στην Αθήνα Ντάνιελ Σπέκχαρντ κάνει κι αυτός αποτίµηση της επίσκεψης Καραµανλή στην Αγκυρα. Οι αρµόδιοι του ελληνικού ΥΠΕΞ χαρακτηρίζουν την επίσκεψη «θετική, αλλά χωρίς χειροπιαστό αποτέλεσµα». Η Αθήνα εκτιµούσε ως θετικά τρία σηµεία: τις αναφορές Ερντογάν στο Οικουµενικό Πατριαρχείο, την ασαφή δήλωσή του σε σχέση µε το casus belli ότι «η προσφυγή στη βία δεν πρέπει να είναι ο κανόνας στις διεθνείς σχέσεις» – µια δήλωση που η Αθήνα θα «τραβούσε όσο µπορούσε στην προσπάθειά της να κάνει την Τουρκία να άρει το casus belli» – και τα σχόλια για το Αιγαίο.

«Ο Ερντογάν αναφέρθηκε ανοιχτά στο ζήτηµα της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας, χωρίς να αναφερθεί στην ευρεία γκάµα θεµάτων του Αιγαίου που συνήθως βάζει στο ίδιο πλαίσιο», λέει η Κατερίνα Νατσίκα, Νο 2 στη ∆ιεύθυνση Τουρκίας του ΥΠΕΞ. Ο Ερντογάν είχε ακόµη πει ότι το ζήτηµα της υφαλοκρηπίδας έπρεπε να λυθεί µε προσφυγή στον νόµο, σχόλιο που η ελληνική πλευρά είχε εκλάβει ως εγγύτερο στην ελληνική θέση περί προσφυγής στο ∆ιεθνές ∆ικαστήριο της Χάγης.

Οι δύο πρωθυπουργοί φέρεται ακόµη να είχαν συµφωνήσει συνάντηση ειδικών στην Αθήνα για να εξεταστούν τα ζητήµατα του Πατριαρχείου. «Πηγές του ΥΠΕΞ υποστηρίζουν ότι η Ελλάδα δεν ζητά από την Τουρκία να αναγνωρίσει το Πατριαρχείο ως οικουµενικό, αλλά ζητά να µην εµποδίζει τον Πατριάρχη να χρησιµοποιεί τον τίτλο και να µην εµπλέκεται στα αµιγώς θρησκευτικά ζητήµατα».

Παρά τις θετικές αποτιµήσεις, ωστόσο, ούτε οι διερευνητικές επαφές επιταχύνθηκαν ούτε υπήρξε πρόοδος στα ελληνοτουρκικά κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης Καραµανλή. Ενδεικτική της «προόδου» που είχε επιτευχθεί είναι η επισήµανση του τότε αντιπρόεδρου του κυβερνώντος κόµµατος ΑΚP Εγκεµέν Μπαγίς στους Αµερικανούς ότι η πιο τρανταχτή απόδειξη βελτίωσης των σχέσεων µε την Ελλάδα ήταν το γεγονός ότι ο Κώστας Καραµανλής…

παραβρέθηκε στον γάµο της κόρης του Ταγίπ Ερντογάν!