Ετερόκλητοι στο Σύνταγµα

«Ηµεγάλη γιορτήτης διαµαρτυρίας» έγραφαν «ΤΑ ΝΕΑ» πρωτοσέλιδα (30/5). Ορθά. Η επίµονη, επαναλαµβανόµενη και µη κεντρικά καθοδηγούµενη συγκέντρωση δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων δεν αποτελεί αµελητέο γεγονός. Αυτή η κινητικότητα, έτσι κι αλλιώς προτιµότερη από την παγωµάρα του φόβου, µπορεί νακρύβει δυναµική απρόβλεπτη ακόµα. Καιπάντως, τοπλήθος στις πλατείες σχετίζεται µε τον µέγιστο κοινό διαιρέτη πουδιδαχτήκαµε στην αριθµητική του δηµοτικού σχολείου. ∆ηλαδή, πόσο ψηλά τίθεται ο πήχυς των κοινών στοιχείων που ενώνουν τις χιλιάδες ανθρώπων. Αν ο πήχυς µένει στοελάχιστο,στο συλλογικό θυµικόενός λαού τραυµατισµένου καιοργισµένου,τότε εύλογα συγκεντρώνονται δεκάδες χιλιάδες. Καιλίγοι είναι. Οσο (και αν) όµως οπήχυς ανεβαίνει, τότε τα πράγµατα αλλάζουν. Γιατί αναπόφευκτα αυτή η µεγάλη σύναξη θα αποκτά πρόσηµο.

Η µιντιακή απεικόνιση του συµβάντος της Πλατείας Συντάγµατος αλλά και πολλοί συµµετέχοντες προτάσσουν το στερητικό άλφα ως στίγµα αυτής της σύναξης. Την προβάλλουν ως α-κοµµατική, α(ν)-ιδεολογική, α-ταξική καια-πολιτική. Τα µεγάλα, ηλεκτρονικά κυρίως, ΜΜΕ φέρονται ωσάν οι δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι να προέκυψαν από παρθενογένεση, σε ένα ιστορικό κενό. Αντιµετωπίζουν τη διαµαρτυρία σαν ναµην έχουν κυλήσει οι τελευταίες δεκαετίες στον τόπο αυτό: εκλογές, κυβερνήσεις, αντιπολιτεύσεις, κινήµατα,αγώνες, συγκρούσεις, ιδεολογίες. Γιατί όλα αυτά θα ρυτίδωναν το προσωπείο µιας οµογενοποιητικής, απολιτίκ αγανάκτησηςκαι θα αποµείωναν τη lifestyleαντιµετώπισήτης.

Οι πιο παρατηρητικοί όµως έχουν διαπιστώσειότιστοΣύνταγµα υπάρχουνδύο πλατείες. Ηπάνω πλατεία ρέπει προς συµπεριφορές κερκίδας: γηπεδικά συνθήµατα, µούντζες προς τη Βουλή, οµοιώµατα από κρεµάλες και φτηνός «ελληναράδικος τσαµπουκάς». Στην κάτω πλατεία ταπράγµατα είναι αλλιώς. Εκεί οι συµµετέχοντες εµπλέκονται ενεργά, αυτοοργανώνονται σε οµάδες,συζητούν σε ανοιχτές συνελεύσεις. Το αν θα αρθρωθεί νέος, συνεκτικός και στοχευµένος συλλογικός λόγος, το αν η άσκηση πολιτικής µέσω της επανάκτησης του δηµόσιου χώρου θα οδηγήσει κάπου ή θα µείνει λυρική αυταρέσκεια είναι ακόµα ασαφές.

Προς το παρόν, η αµηχανία κοµµατικών και συνδικαλιστικών σχηµάτων απέναντι στο καινοφανές γεννά κάποιες ελπίδες. Και βέβαια, για να µορφοποιηθεί η διαµαρτυρία µε ουσιαστικό τρόπο, πρέπει να τεθούν ερωτήµατα υπαρξιακής φύσης για την ίδια τη σύνθεση του διαµαρτυρόµενου πλήθους. Χωράνε στην πλατεία τα ρετιρέ του ∆ηµοσίου µαζί µε τη γενιά των 500 ευρώ; Χωράνε εκπρόσωποι των πιοπροστατευµένων συντεχνιών αλλά και της πιο ευέλικτης εργασίας; Χωράνε µαζί φοροφυγάδες και φορολογούµενοι; Χωράνε εκείνοι που επί δεκαετίες έκαναν καταναλωτική στάχτη και µπούρµπερη ευρωπαϊκά κονδύλια και αγροτικές επιδοτήσεις µαζί µετους ανέργους πουθυσιάζονται στο βωµό του Μνηµονίου χωρίς να έχουν καρπωθεί τίποτα; Χωράει στηνπλατεία ο αγανακτισµένος «εθνικόςµουσικοσυνθέτης» που δίνει µάχες υπέρ βωµών και εστιών την ώρα που διεκδικεί υψηλόποσααναδροµικάβουλευτικών αποζηµιώσεων;Για ναπαραφράσουµε τη ρήση της χρονιάς, «όλοι αυτοί µαζί τα φάγανε;» Οταν βρεθούµε αντιµέτωποι µε αυτά τα ερωτήµατα, θα έχει έρθει η ώρα για το µεγάλο µας «κοινωνικό ξεκαθάρισµα». Προς το παρόν είναι σηµαντικό πωςδιατυπώνεται επιτακτικά και µε ειρηνικό τρόπο, σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, το αίτηµα επανάκτησης του χώρου της πολιτικής πουέχει κυριευθεί σχεδόν άνευ όρωναπό τιςδυνάµεις της αγοράς.

Είναι το κυρίαρχο δηµοκρατικό αίτηµα της εποχής µας, ο δρόµος που µπορεί να αποκαταστήσει στοιχειωδώς σχέσεις εµπιστοσύνης στις διαδικασίεςαντιπροσώπευσης. Αυτό τοαίτηµα δεν µπορείόµως να στρέφεταιµόνο έξω από εµάς, σε µακρινούς υπαίτιους τωνδεινών µας.

Προϋπόθεση της υπέρβασης ο γενναίος αναστοχασµός που θα φέρει την αναγνώριση µιας απλής αλήθειας: το εκτρωµατικό, διεφθαρµένο, αντιπαραγωγικ ό, πελατειακό κράτος δεν δηµιουργήθηκεµόνο απότις µερικέςεκατοντάδες ανθρώπων που εκλέχτηκαν στο µεταπολιτευτικό Κοινοβούλιο. Οσοι αρκούνται να φτύνουν τα βουλευτικά αυτοκίνητα για τη ζηµιά που τάχα έγινε ερήµην ηµών των υπολοίπων εξαντλούν την οργή τους σε µια ανόητη, εκτονωτική αυταπάτη.Αυτοί θα αποτελούν πάντα βολικό άλλοθι και µέρος του προβλήµατος. Αντίθετα,όσοι διαµαρτύρονται στην πλατεία αλλά παράλληλα βιώνουν µια συλλογική εσωτερική αλλαγή ίσως αποτελούν µέρος µιας κάποιας λύσης. Πάνω απ’ όλα, θα είναι ασυγχώρητος αυτοακρωτηριασµός να καταφέρουν τόσοι άνθρωποι να συνδιαµορφώσουν κοινά αιτήµατα κι αυτά εντέλει ναµην πάνε πέρααπό τατοκοχρεολύσια .

ο Κωστής Παπαϊωάννου είναι πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα ∆ικαιώµατα του Ανθρώπου www.antiphono.wordpress.com

Οσοι αρκούνται να φτύνουν τα βουλευτικά αυτοκίνητα για τη ζηµιά που τάχα έγινε ερήµην ηµών των υπολοίπων εξαντλούν την οργή τους σε µια ανόητη, εκτονωτική αυταπάτη. Αυτοί θα αποτελούν πάντα βολικό άλλοθι και µέρος του προβλήµατος