Ονειρα και ελπίδες µέσα από µια εφηµερίδα

Ανήλικοι κρατούµενοι στις φυλακές του Αυλώνα παρέλαβαν το βραβείο των «ΝΕΩΝ» που κέρδισαν στο πλαίσιο του 18ου Πανελλήνιου Διαγωνισµού Μαθητικών Εντύπων για την εφηµερίδα τους «Προσπαθώντας για το Αύριο», καθώς επίσης και πολλά άλλα δώρα
Ενα τατουάζ πάνω απ’ τον αντίχειρα του νεαρού κρατούµενου.

Τέσσερις τελίτσες κυκλώνουν µια µικρότερη.

«Είµαι εγώ. Μέσαστους τέσσερις τοίχους του κελιού µου. Που δεν µπαίνει φως».

Ο εικοσάχρονος Τζένγκα Μωχάµετ είναι Κούρδος απ’ το Ιράκ, είναι µόνο έναν χρόνο έγκλειστος στις Φυλακές Ανηλίκων του Αυλών α, όπου βρέθηκεγια το αδίκηµα των κλοπών. Και παίζει νευρικά τοκοµπολόι του.

«Για να µην καπνίσω πολύ και µη φρικάρω. Αρχίζω να τρελαίνοµαι. Μου λείπουν οι γυναίκες και η οικογένειά µου», µου λέει και επιµένει για την απουσία φωτός.

Κι όµως, την περασµένη Τρίτη τα πράγµατα στοΕιδικό Κατάστηµα Κράτησης Νέων Ανηλίκων Αυλώνα έγιναν πιο φωτεινά. Τα πρόσωπα έλαµψαν. Και επιβεβαίωσαν πως κάτι κινείται, ακόµη και στο πιο ζόρικο τερέν της ζωής. Στις φυλακές.

Εκεί λοιπόν, σε µια συγκινητική εκδήλωση, βραβεύτηκαν για τον 18ο Πανελλήνιο ∆ιαγωνισµό Μαθητικών Εντύπων των «ΝΕΩΝ» οινεαροί κρατούµενοι που εξέδωσαν την εφηµερίδα «Προσπαθώντας για το Αύριο». Μέσα σε δύσκολες συνθήκες έγραψαν κείµενα, κατέθεσαν τις σκέψεις τους, επιµελήθηκαν την ύλη, συσκέφθηκαν. Και την Τρίτη το πρωί ήρθε η ώρα να παραλάβουν το βραβείο τους. Και όχι µόνο βέβαια.

Τα χαρτοκιβώτια άνοιξαν και η χαρά πληµµύρισε ταµάτια των κρατουµένων. Ποδοσφαιρικές µπάλες και ρουχισµός διά χειρός τουσυνθέτη και σολίστα του µπουζουκιού Θανάση Πολυκανδριώτη και έπειτα από µια ζεστή χειρονοµία του Συλλόγου «Ελληνική Φλόγα» της Adidas και του Βασίλη Χαρούπη. Τηλεκάρτες – τόσο αναγκαίες για τις ώρες της µοναξιάς – απ’ τη Μαρία και τη Μάγδα Πολυκανδριώτη. Σπάνια βιβλία, δώρο απ’ τον πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων κ. Πετσάλνικο και τον γενικό γραµµατέα της Βουλής Θάνο Παπαϊωάννου. Ταινίες απ’ το Ιδρυµα Μιχάλη Κακογιάννη και µια ζεστή επιστολή του ίδιου του µεγάλου µας σκηνοθέτη που διαβάστηκε στα παιδιά: «Αυτός ο ουρανός, αυτή η γη, αυτός ο ήλιος µπορεί να χαρίσει µια στιγµή ζεστασιάς για όλους µας ή µια ζωή ολόκληρη. Εύχοµαι να το πετύχετε». Εγκυκλοπαίδειες, δώρο των «ΝΕΩΝ». Και βιβλία.

«Βραβείο! Ελα ρε Αυλώνα!»φωνάζουν οι νεαροί κρατούµενοι όταν ο δηµοσιογράφος των «ΝΕΩΝ» Μηνάς Βιντιάδης τους απονέµει την τιµητική διάκριση.

«Πήραµε 400 εφηµερίδες για τον 18ο Πανελλήνιο ∆ιαγωνισµό Μαθητικών Εντύπων των “ΝΕΩΝ” και χωρίς να βλέπουµε τους τίτλους ξεχωρίσαµε αµέσως την εφηµερίδα σας “Προσπαθώντας”.Το µεγάλο βραβείο είναιγια εσάς», σηµειώνει στην Αίθουσα Πολλαπλών Χρήσεων των Φυλακών εν µέσω χειροκροτηµάτων.

«Προσφέροµαι για µαθήµατα µουσικής, εννοείται αφιλοκερδώς», παίρ νει τον λόγο ο συνθέτης Θανάσης Πολυκανδριώτης και συµπληρώνει µε την αυστηρότητα του πολύπειρου δασκάλου: «Ή θα µελετάτε βέβαια ή θα µε χάσετε. Θα φέρω µπουζούκι και κιθάρα».

Ο ηθοποιός Νίκος Χύτας στη συνέχεια διαβάζει ποιήµατα απ’ το «Ηµερολόγιο ενός Αθέατου Απριλίου» του Οδυσσέα Ελύτη, αν και οικρατούµενοι έχουν τον νου τους στις καινούργιες δερµάτινες µπάλες που µόλις τους έχουν προσφερθεί.

«Μύριζε καµένο πεύκο και συγχώρεση», απαγγέλλει.Κρατάνε όλοι κοµπολόγια. Παίζουν νευρικά. Και όχι απ’ τη γνωστή ρετρό και δήθεν τάση. Εδώ είναι ανάγκη να ηρεµούν και να ξεχνιούνται. Επίσης, να µην καπνίζουν πολύ. «Και το κοµπολόι βοηθά», όπως µου λέει ένας.

Τώρα πιάνει το µπουζούκι ο νεαρός κρατούµενος Κωνσταντίνος απ’ τον Πύργο Ηλείας. Παίζει την «Πριγκιπέσα» του Σωκράτη Μάλαµα υπό το ρυθµικό χειροκρότηµα όλων καιο Θανάσης Πολυκανδριώτης εισάγει τους νέους στον κόσµοτου µπουζουκιού, λέγοντάς τους δυο- τρία

Μέσα σε δύσκολες συνθήκες κατέθεσαν τις σκέψεις τους στο χαρτί και βραβεύτηκαν

«Είµαι µέσα µόνο δύο µήνες για ληστεία, το έχω µετανιώσει πολύ.
Είµαστε τέσσερις µέσα στο κελί και µόλις βγω, κοµµένα όλα! Θέλω να κάνω οικογένεια, να φτιάξω τη ζωή µου», λέει και βουρκώνει ο 19χρονος ∆ιαµαντής από την αλβανία

ιστορικά στοιχεία και µιλώντας για τον τρόπο που πρέπει να τοποθετήσει κάποιος τα δάχτυλα στις χορδές. Τώρα παίζει εκείνος κατόπιν παραγγελίας το «Βρέχει στη φτωχογειτονιά» και «Το ζεϊµπέκικο της Ευδοκίας». Χορεύει ο διευθυντής του σχολείου Πέτρος ∆αµιανός και ένας νεαρός κρατούµενος µε αθλητικά παπούτσια και φόρµα.

«ΑΝΟΙΓΜΑ ΣΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ». Μιλάµε µε τον διευθυντή των φυλακών Παύλο ∆ουλάµη. «Επιχειρείται ένα άνοιγµα των φυλακών στην κοινωνία. Συνολικά εδώ είναι 370 κρατούµενοι. Οι Ελληνες είναι 90-100 και οι 80 είναι Αλβανοί. Επίσης, οι 25 είναι από διάφορες εθνικότητες, από Σοµαλία µέχρι Τυνησία και Ιράκ. Προσπαθούµε για την οµαλή συνύπαρξη όλων», µου λέει ο κ. ∆ουλάµης που δείχνει δραστήριος και µε τις κεραίες του ανοιχτές στις θετικές δράσεις για τους νέους κρατούµενους.

«Οι κρατούµενοι είναι παιδιά, δεν είναι θηρία. Τιµωρία χωρίς αγάπη δεν υπάρχει εξάλλου, όπως µας είπε και ο Σταύρος Θεοδωράκης όταν µας επισκέφθηκε. Το θέµα είναιη κουβέντα, δεν είναι ηκαταστολή.

Ο σωφρονιστικός υπάλληλος προσπαθεί να περάσει τη συναίσθηση της κοινωνικής ευθύνης στον κρατούµενο», µας εξηγεί ο κ. ∆ουλάµης και οµολογώ πως είναι απ’ τις λίγες φορές που αυτά τα λόγια δεν ακούγονται ξύλινα. Εξάλλου, λίγο νωρίτερα σε µια σύντοµη περιήγηση σε κελιά, προαύλιο, χώρους σχολείων των φυλακών ήταν εύκολο να καταλάβεις πως κάτι κινείται, κάτι γίνεται εδώ µέσα που µας κάνει αισιόδοξους. Βγαίνουµε απ’ την αίθουσα που γίνεται η εκδήλωση και χαρτογραφούµε τους χώρους.

Στο ισόγειο βρίσκονται οι αίθουσες του ∆ηµοτικού Σχολείου. Στον πρώτο όροφο υπάρχουν το Γυµνάσιο και το Λύκειο, η βιβλιοθήκη, οιαίθουσες διδασκαλίας, η καινούργια ξενόγλωσση βιβλιοθήκη και η αίθουσα Πληροφορικής. Τα προγράµµατα διδασκαλίας φεύγουν απ’ τα συµβατικά και παρατηρώ τα έξτρα µαθήµατα που µπορούννα παρακολουθήσουν οι έγκλειστοι: Φωτογραφία, πηλός, µοντελισµός, βιολογικές καλλιέργειες και χαρακτική, µουσική και κινηµατογράφος, χορός, θέατρο και έκδοση εφηµερίδας – της οποίας, παρεµπιπτόντως, την εκτύπωση και την έκδοση για τον επόµενο χρόνο θα αναλάβουν «ΤΑ ΝΕΑ».

«Συνεργαζόµαστε µε τη Σχολή Καλών Τεχνών και θα ζωγραφίσουµε τους τοίχους των προαυλίων», συµπληρώνει ο κ. ∆ουλάµης, ενώ ο διευθυντής του σχολείου Πέτρος ∆αµιανός δίνει τη δικήτου ερµηνεία για τα καινοτόµα προγράµµατα και τις θετικές δράσεις: «Ολααυτά είναι η εκπαιδευτική µαςαπάντηση στις οµαδοποιήσεις των κρατουµένων. Σπάµε την έννοια της “οµάδας” και φτιάχνουµε πολιτιστικές οµάδες. Ετσι διαµορφώνεταιένας άλλος κώδικας µεταξύ των παιδιών», µου λέει. Η χελιδονοφωλιά έξω απ’ το γραφείο του διευθυντή των φυλακών µας κάνεικαι χαµογελάµε.

Χαιρετώ τα παιδιά που προαυλίζονται καπνίζοντας, θυµάµαι τοσκίτσο του νεαρού κρατούµενου που γράφει «Η γνώση ελευθερώνει» και φεύγω πιο αισιόδοξος.


«Υπάρχει σεβασµός από τα παιδιά»

«ΑΝΕΒΑΖΟΥΜΕ το έργο “Αφετηρία” του Στάθη Γράψα, µια βιωµατική παράσταση µε την εξήςιδιαιτερότητα: Ο συγγραφέας δεν“φόρεσε” την υπόθεση πάνω στα παιδιά αλλά από κοινού συνδιαµόρφωσαν το έργο. Η θεατρική οµάδα του ∆ηµοτικού Σχολείου των φυλακών αποτελείται από 19 άτοµα», µου λέει ο διευθυντής του ∆ηµοτικού Σχολείου Νίκος Αρµένηςκαι συµπληρώνει για τις δράσεις τους: «Εχουµε και την προσφορά από τη Σκακιστική Ακαδηµία Χαλκίδας όπου έρχονται και δάσκαλοι από εκεί κάθε εβδοµάδα. Το σκάκι εξάλλουείναι µια δραστηριότητα που υπερπηδάει τα εµπόδια της γλώσσας και της συνεννόησης µεταξύ τωνκρατουµένων», υπογραµµίζει και προχωρώ στις αίθουσες του ∆ηµοτικού και του Γυµνασίου – Λυκείου.

Η φιλόλογοςΙωάννα ∆αλακούρα υπηρετεί τρία χρόνια στις φυλακές. «Είναι πρόκληση για κάθε εκπαιδευτικό να διδάσκει σε αποκλεισµένα παιδιά. Μεγάλη εµπειρία ενώ τώρα τελευταία δείχνουνµεγάλο ενδιαφέρον γιατο ∆ιαδίκτυο»αναφέρει, ενώ η καθηγήτρια – επίσης τρία χρόνια– Χρύσα Νεστορίδου συµπληρώνει: «Υπάρχει σεβασµός από τα παιδιά. Ισως και µεγαλύτερος απ’ ό,τι στα έξω σχολεία. Είναι πάντως εµπειρία ζωήςεδώ µέσα». Η Γιούλη Πεζοπούλουείναι φιλόλογος και θεατρολόγοςκαι η δική της θεατρική οµάδα που αποτελείται από 5-10 κρατουµένους – ανάλογα µε το έργο –λέγεται «Αυλαία το Ονειρο». «Ταέργα τα γράφουν τα παιδιά, είναι µέρος της καθηµερινότητάς τους, είναι διάφορα στιγµιότυπα από τις ηµέρες κράτησής τους» µου λέει και χαµογελάει µε καµάρι µπροστά από ταπολλά θεατρικά βραβεία αλλά και τις διακρίσεις των κρατουµένων από περασµένο διαγωνισµό των«ΝΕΩΝ» για τις σχολικές εφηµερίδες.