Απαντήσεις από την άβυσσο

Δύο χρόνια µετά την καταστροφή, ταµυστήρια γύρω από τησυντριβήτης Πτήσης 447 της Air France στον Ατλαντικό Ωκεανό παραµένουν.

Ο εντοπισµός των συντριµµιών του αεροπλάνου τον περασµένο µήνα, καθώς και τωνµαύρωνκουτιών και των πτωµάτων πολλώναπό τους άτυχους επιβάτες, δίνουν ελπίδες στους ειδικούς ότι θα καταλήξουν επιτέλους σε συµπεράσµατα για τη συγκεκριµένη πτήση αλλά και γενικώς για την αεροπορική ασφάλεια.

Στις 3 Απριλίου είχαν περάσει οκτώ ηµέρες αφότου το εξερευνητικό σκάφος Alucia άρχισε να ερευνά τον ωκεανό κοντά στο σηµείο της τελευταίας γνωστής θέσης της Πτήσης 447της AirFrance, που εξαφανίστηκε στα µισάτης διαδροµής ανάµεσα στηΝότια Αµερική και την Αφρική. Είχαν προηγηθεί άλλες τρεις αποστολές, αλλά αυτή του Alucia περιελάµβανε τρία υποβρύχια Remus 6000, τα πιο εξελιγµένα σκάφη υποβρύχιων ερευνών. Σάρωναν τον βυθό µε εικοσάωρες βάρδιες και επέστρεφαν στην επιφάνεια για να παραδώσουν τις εικόνες από τα σόναρ τους στους επιστήµονες του Alucia.

Μέχρι τότε δεν είχαν βρει το αεροπλάνο, αλλά εκείνη την ηµέρα κάτι ασυνήθιστο φάνηκε στο µόνιτορ. Επρεπε να είναι σίγουροι. Οι οικογένειες των228 επιβατώνκαι µελών του πληρώµατος του µοιραίου Airbus330 αγωνιούσαν για τα αποτελέσµατα. Η έρευνα είχε διαρκέσει σχεδόν δύο χρόνια και είχε κοστίσει πάνω από 25 εκατ. δολάρια. Αλλα 12 εκατ. είχαν διατεθεί για την αποστολή του Alucia. Εκείνη την ηµέρα στις φωτογραφίες του Remus ο αρχηγός της αποστολής, ο Μάικλ Πέρσελ, είδε τασυντρίµµια της Πτήσης 447 στον βυθό – κινητήρες, το σύστηµα προσγείωσης και κοµµάτια από τον σκελετό του Airbus 330.

ΗΤΑΝ Η ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ στη σύγχρονη ιστορία κατά την οποία επιβατικό αεριωθούµενο είχε εξαφανιστεί χωρίς ναυπάρξειµήνυµα SOS ήµάρτυρας, ούτεκαν ίχνος στο ραντάρ.

Το Airbus 330εθεωρείτοαπό τα ασφαλέστερα αεροσκάφη.Ηταν εξοπλισµένο µε ηλεκτρονικάσυστήµατα σχεδιασµένα για να περιορίζεται το ανθρώπινο λάθος.Το µυστήριο της συντριβής του απαιτεί πραγµατικές απαντήσεις και όχι µόνο για τις οικογένειες των αγνοουµένων, υπογραµµίζει ο Ουίλ Χίλτον στους «Νιου Γιορκ Τάιµς». ∆ιότι κάθε αεροπλάνο, όπως και κάθε αυτοκίνητο, κατασκευάζεται µε χιλιάδες εξαρτήµατα που παράγουν δεκάδες κατασκευαστέςκαι πολλά από αυτά χρησιµοποιούνται σε πολλά αεροσκάφη. Μέχρι ναµάθουµε ποιαεξαρτήµατα παρουσίασαν – αν παρουσίασαν – πρόβληµα στηνΠτήση 447, είναι αδύνατο να ξέρουµε ποια άλλα αεροπλάνα µπορείνα κινδυνεύουν. Οπως λέει ο Ζαν-Πολ Τροαντέκ, διευθυντής του γαλλικού Γραφείου Ερευνών και Αναλύσεων (BEA), «αυτό το δυστύχηµα µπορεί να αφορά κάθε αεροσκάφος».

Στις αρχές Μαΐου, τα συνεργεία κατάφεραννα εντοπίσουν καινα ανελκύσουν τα δύο µαύρακουτιά του αεροπλάνου. Πρόκειταιγια τον καταγραφέα δεδοµένων πτήσης –που περιέχει 1.3

00 διαφορετικά δεδοµένα, στα οποία περιλαµβάνονται η θέση,η ταχύτητα, το ύψος και η κατεύθυνση του αεροπλάνου όταν άρχισε να παρουσιάζει προβλήµατα– καιτον καταγραφέα ήχων στοκόκπιτ –ένα αρχείο τωνσυνοµιλιώντων πιλότων καιάλλων ήχων στην καµπίνα διακυβέρνησης, όπως οι συναγερµοί που θα είχαν ηχήσει καθώς τα συστήµατα πτήσηςέπαυαν να λειτουργούν.

Οι τεχνικοί της BEA στο Παρίσι ανακοίνωσαν ότι θα ξέρουν τη ∆ευτέρα αν τα µαύρακουτιά, τα οποία έχουν µείνει σχεδόν δύο χρόνια στη θάλασσα, “είναι αξιοποιήσιµα ή θαχρειαστούνεπιπλέον εργασίες” για να καταστεί δυνατή η αξιοποίησή τους.

Μετά τη συντριβή είχαν διατυπωθεί πολλές θεωρίες για να την εξηγήσουν, οι ειδικοί όµως εξακολουθούν ναµη συµφωνούν γιατο τι έφταιξε.Οι πρώτες πληροφορίες έκαναν λόγογια τροµοκρατία καθώς δύοονόµατα στον κατάλογο των επιβατών φαίνονταν να ταιριάζουν µε ονόµατα ισλαµιστών, αλλά η εκδοχή αυτή γρήγορα αποκλείστηκε.

Εβδοµάδες µετά τη συντριβή, καθώς χιλιάδες κοµµάτια του σκελετού του αεροπλάνου συγκεντρώνονταν από την επιφάνεια του ωκεανού σε µια αποθήκη της γαλλικής κυβέρνησης στην Τουλούζη, µερικοί ειδικοί είπαν ότι το αεροπλάνο µπορείνα διαλύθηκε στοναέρα. Αλλοι, βλέποντας τα ίδια στοιχεία, επέµειναν ότι κατέβηκε ακέραιο και µετά διαλύθηκε.

Καταιγίδα

Λίγο πριν συντριβεί, η Πτήση 447 έπεσε σε µεγάλη καταιγίδα, παρ’ όλο που τρία άλλα αεροπλάνα παρεξέκλιναν της πορείας τους για να την αποφύγουν. Το γιατί η Πτήση 447 πέταξε µέσα στα σύννεφα της καταιγίδας µπορεί να µας βοηθήσει να εξηγήσουµε γιατί δεν βγήκε απ’ αυτά.

Θα ανασυρθούν οι σοροί

ΤΟ ΤΙ ΣΥΝΕΒΗ τις τελευταίες στιγµές της πτήσης 447 µπορεί να µη µείνειγια πάντα µυστήριο. Εξετάζοντας τις πρώτεςφωτογραφίες απότα συντρίµµια, οιεπιστήµονες του Alucia αντίκρυσαν τουλάχιστον 50 πτώµατα επιβατών να κοίτονταισε µιαωκεάνιαπεδιάδα στη βάση υποβρύχιων βουνών. Βρήκανεπίσηςτµήµα της ατράκτου που µοιάζει αρκετάάθικτο ώστε να περιέχει πτώµατα και άλλων επιβατών.

Στα σχεδόν παγωµένανερά, σε βάθος άνω των 3.000 µέτρων, τα πτώµαταθα είναι εξαιρετικά εύθραυστα, όµως µπορεί ναέχουν διατηρηθείκαλύτερααπό εκείνα που βρέθηκαν ναεπιπλέουνδύο χρόνιανωρίτερα. Προστατευµένα από το φως του ήλιου και σχεδόν απαλλαγµένα από µικροοργανισµούς, τα εν τωβάθει πτώµατα µπορεί να προσφέρουν νέες απαντήσεις για το τι συνέβηόχι µόνο στην πτήση 447,αλλά και στους επιβάτεςτης. «Αυτά ταπτώµατα θα ανασυρθούν και θα αναγνωριστούν», δήλωσε η γαλλίδα υπουργός Οικολογίαςκαι Μεταφορών ΝαταλίΚοσιουσκό – Μοριζέ. Τα δύο πρώταήδη ανασύρθηκαν, το πρώτο ήταν ακόµη δεµένο στο κάθισµά του καιόταν ανασύρθηκε ήταν αλλοιωµένο.

Μέλη των συνεργείων έρευνας είπαν ότιείχε υποστεί βλάβες και στη διάρκεια της ανάκτησής του. Τις επόµενες ηµέρεςκαι εβδοµάδες, οι Αρχές ελπίζουν ότι θα ανασύρουν και άλλα πτώµατα καιθα πάρουν δείγµατα DNA.


Σταµάτησε ο αυτόµατος πιλότος;

ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣ τα δεδοµένα από τα µαύρα κουτιά, µερικά πράγµατα είναι σαφή. Τα τελευταία τέσσερα λεπτά πριν από τη συντριβή, το αεροπλάνο έστειλε σειρά 24 αυτόµατων µηνυµάτων για βλάβες στο κέντρο συντήρησης των αεροσκαφών αυτών στη Γαλλία. Από αυτά, οι ειδικοί επικέντρωσαν στους αισθητήρες πτήσης (pitot).Πρόκειται γιαµικρούςκυλίνδρους που βρίσκονταιστο εξωτερικό µέρος της ατράκτου και υπολογίζουν την ταχύτητα µε την οποία κινείται το αεροπλάνο.

Η σηµασίατων αισθητήρων είναι µεγάλη. Χωρίς αυτούς, ο ηλεκτρονικός υπολογιστής τουαεροπλάνου δενέχει τρόπο για ναπροσδιορίσει την ταχύτητα και ο αυτόµατος πιλότος παύει να λειτουργεί. Αυτό σηµαίνει πως αν οι αισθητήρες, οι οποίοι βρίσκονται έξω στον αέρα, φράξουν από σκόνη ή πάγο, το αεροπλάνο θαγυρίσει ξαφνικά στον χειροκίνητο έλεγχο αναγκάζοντας τους πιλότουςνα πάρουν το πηδάλιο στιςκαιρικέςσυνθήκες που έκαναν τουςαισθητήρες να πάψουν να λειτουργούν.

Οι πιλότοι είναι εκπαιδευµένοι να ανταποκρίνονται διατηρώντας µια ορισµένη κλίση και ταχύτητα µέχρι οιαισθητήρεςνα λειτουργήσουν ξανά.

Οµως το περιθώριο σφάλµατος είναι µικρό. Για το Α330, η ιδανική ταχύτητα πτήσηςείναι περίπου900 χλµ./ώρα. Αν πας πολύ γρηγορότερα, τοκέντρο ανύψωσης µεταφέρεται προς τοπίσω µέρος του φτερού, σπρώχνοντας τη µύτη του αεροπλάνου προς τα κάτω και αυξάνοντας την ταχύτητά του, µέχρι που σύντοµα πλησιάζεις τηνταχύτητα τουήχου. Στοσηµείο αυτό κρουστικά κύµατα αναπτύσσονται σταφτερά, διακόπτοντας τη ροή του αέρα και µειώνοντας την ανύψωση.

Η µύτη του αεροπλάνου βυθίζεται προς τα κάτω και οπιλότος ενδέχεται να µην µπορέσει να τη σηκώσει και πάλι. Από την άλλη, αν πας υπερβολικά αργά, το αεροπλάνο µένει ακίνητο και πέφτει. Ενααεροπλάνο πρέπει να διατηρεί µια ελάχιστη ταχύτητα γιανα ανυψώνεται και όσο ψηλότερα πετάει τόσο ταχύτερα πρέπει ναπηγαίνει. Στα 10.700 µέτρα, η διαφορά ανάµεσα στο υπερβολικά γρήγορα και το υπερβολικάαργά γίνεται όλο και µικρότερη.