Ο υπαρχηγός και η επόµενη µέρα της Αλ Κάιντα

Με τον Οσάµα Μπιν Λάντεν νεκρό, επικρατέστερος υποψήφιος για το υψηλότερο τροµοκρατικό αξίωµα στον κόσµο γίνεται ο επί χρόνια υπαρχηγός του, ο αιγύπτιος γιατρός Αϊµάν αλ-Ζαουάχρι – για τις εξτρεµιστικές απόψεις και τοναδίστακτο χαρακτήρα του οποίου δεν υπάρχει ηπαραµικρή αµφιβολία. Ο Μπιν Λάντεν εφοδίαζε την Αλ Κάιντα µε χάρισµα καιχρήµα. Ο 50χρονος αλ-Ζαουάχρι, τζιχαντιστής από την εφηβεία του, δεξί χέρι του αρχηγού από τα τέλη τηςδεκαετίας του1980, όταν περιέθαλψε τα τραύµατά του σε κάποια σπηλιά του Αφγανιστάν ενώτα βουνάγύρω σείονταν από τους βοµβαρδισµούς των Σοβιετικών, της προσέφερε ιδεολογική φωτιά, στρατηγική σκέψη και οργανωτικό ταλέντο.

Αρκετοί αναλυτές πιστεύουν πως η µνήµη του Μπιν Λάντεν θα εµπνεύσει πράξειςεκδίκησης και οεξτρεµισµός του αλ-Ζαουάχρι θασυντηρήσει την απειλή.«∆εν νοµίζω πωςο θάνατος του Μπιν Λάντεν έχει καµία πραγµατική στρατιωτική σηµασία», επισηµαίνει ο Αρτούρο Μουνιός, αναλυτής ασφάλειας στη RAND Corporation. «Η σηµασία του είναι αµιγώς πολιτική και συµβολική». Η Αλ Κάινταείναι πια ένα δίκτυοαυτόνοµων οµάδων διασκορπισµένων στον κόσµο, ένα πολυεθνοτικό υβρίδιο ακτιβιστών που επηρεάζονται και συχνά συντονίζονται µέσω Ιντερνετ, µε λιγότερο ή περισσότερο γνωστές ονοµασίες, από τη διαβόητη και ιδιαίτερα ενεργή Αλ Κάιντα της Αραβικής Χερσονήσου µέχρι τον Στρατό του Ισλάµ. «Από πλευράς ηγεσίας και καθοδήγησης, ο Μπιν Λάντεν έχει πάψει να είναι πρωταγωνιστής εδώ και καιρό», λέει χαρακτηριστικά ο Πολ Πίλαρ, πρώην αξιωµατούχος των αµερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών. «Η υποκίνηση των περισσότερων επιχειρήσεων γινόταν από την περιφέρεια και όχι από το κέντρο».

ΤΑ ΠΛΗΓΜΑΤΑ. Γεγονόςπάντως είναι πως το «κέντρο» αυτό,ο πυρήνας της Αλ Κάιντα, έχει αποδυναµωθεί σηµαντικάαπό τις πολυετείς επιθέσεις των αµερικανικών µη επανδρωµένων αεροσκαφών στοΑφγανιστάν.Από το 2005 καιτις βόµβεςστο Μετρότου Λονδίνου έχει να πραγµατοποιήσει η οργάνωση επιτυχηµένο χτύπηµαστη ∆ύση. ΗΑλ Κάιντα όµως έχει πληγεί και ιδεολογικά, από τις εξεγέρσεις στον αραβικό κόσµο, από τα εκατοµµύρια των απλών Αράβων που ζητούν δηµοκρατία και ανθρώπινα δικαιώµατα – αµφότερες έννοιες µισητές στον ΜπινΛάντεν, που είχε παραλληλίσει κάποτε τηδηµοκρατίαµε τηνειδωλολατρία, αφού «θέτεικι αυτή τις επιθυµίεςτου ανθρώπου πάνω από εκείνες του Θεού»… «Ο θάνατοςτου Μπιν Λάντεν είναιµια σηµαντική νίκη γιατις ΗΠΑ. Αλλάείναι περισσότερο συµβολική παρά χειροπιαστή», υποστηρίζει ο Φαουάζ Γκέρτζες, ειδικόςσε θέµατα ΑλΚάιντα στο London School of Economics. «Ο κόσµος έχει ήδη προχωρήσει πέραν του Μπιν Λάντεν και της Αλ Κάιντα. Από επιχειρησιακή άποψη, το κέντρο διοίκησης και ελέγχου της οργάνωσης έχει σακατευτεί, οι περισσότεροι ηγέτες της έχουν είτε συλληφθεί είτε σκοτωθεί. Ακόµα πιο σηµαντικό, όµως, είναι πως η Αλ Κάιντα έχει χάσει τη µάχη για την καρδιά και το µυαλό του αραβικού κόσµου, δυσκολεύεται πλέοννα προσελκύσει οπαδούς».

Ως συµβολική νίκη κατά της τροµοκρατίας ερµηνεύεται η εξόντωση του αρχιτροµοκράτη

«Εχουν τελειώσει»

«Θα χρειαστεί ένα θαύµα προκειµένου να µπορέσει η αλ Κάιντα να ανανήψει ιδεολογικά και επιχειρησιακά από τον θάνατο του οσάµα Μπιν Λάντεν, του ανθρώπου που συµβόλιζε τη µακροβιότητά της και την περιφρόνησή της προς τη ∆ύση»

Φαουάζ Γκέρτζες, LSE