Οι έλληνες πιστοί του Σάι Μπάµπα

Τι ήταν ο ινδός γκουρού που πέθανε την Κυριακή; Μια «µαγνητική» – όπως µας τον χαρακτήρισε ελληνίδα οπαδός του – προσωπικότητα φιλοσόφου και δασκάλου ή µία ακόµη περίπτωση της «βιοµηχανίας των θεών» µε πολλούς (και) έλληνες πιστούς;
Ρατνακάραν Σαθίαναραϊαν Ραΐν. Αυτό ήταν το όνοµα του περίφηµου Σάι Μπάµπα. Του ινδού γκουρού που πέθανε την περασµένη Κυριακή σε ηλικία 85 ετών, έπειτα από σύντοµη παραµονήσε νοσοκοµείο. Ώς εδώ όλα καλά. Ή µάλλον όχι.

Γιατί, αν διαβάζει τούτες τιςγραµµές κάποιος απ’ τους πολλούς ακολούθους του – και εν Ελλάδι βέβαια –, σίγουρα θα δυσαρεστηθεί. Μιλώντας µε άνθρωποπου έχει ασπαστεί τη διδασκαλία του, µε διορθώνει χωρίς πολλά πολλά: «Ο Μπαγκαβάν Σρι Σάτια Σάι Μπάµπα δεν βρίσκεται πια κοντά µας µε τη φυσική του παρουσία. Εφυγε απ’ το φυσικό του σώµα την Κυριακή και βρίσκεται πάντα στις καρδιές µας».

ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ. Ποιος ήταν όµως ο δηµοφιλής γκουρού – που πέθανε πάντως από κάτι απόλυτα ανθρώπινο, όπως η νεφρική ανεπάρκεια, τα καρδιακά προβλήµατα και η πνευµονική συµφόρηση, και µάλιστα στην ηλικία των 85 ετών και όχι των96, όπως λένε πως προέβλεπε ο ίδιος;

Γιατί είχε – και έχει– εκατοµµύρια πιστούς σε όλο τονπλανήτη, ανάµεσά τους και δεκάδες σταρ όλων των κατηγοριών, απόαθλητές µέχρι ηθοποιούς(και στην Ελλάδα) και απ’ τονπρώην πρωθυπουργό της Ινδίας Βατζπάγι µέχρι τη δούκισσα του Γιορκ, που δεν ήταν µεν οπαδός του, του υπέβαλε όµως κάποτε τα σέβη της;

Φανταστείτε πως τις ηµέρεςπου νοσηλευόταν στο νοσοκοµείο ο µύστης µε τοάφρο µαλλί – α λα Χέντριξ – και τον πορτοκαλί χιτώνα, εκατοντάδες κόσµου συνέρρευσαν στη γενέτειρά του Πουταπάρτι, στη Νότια Ινδία. Προσεύχονταν γι’ αυτόν και κατασκήνωσαν έξωαπ’ το νοσοκοµείο επιδιδόµενοι σε εκδηλώσεις λατρείας.

∆εν είναι τυχαίο ότι και στην κηδεία του την περασµένη Τετάρτη έγινε χαλασµός. Ενάµισι εκατοµµύριο υπολογίζεται πως παρέστησαν. Εγιναν επίσηµες δηλώσεις ακόµη και απ’ τον πρωθυπουργό της Ινδίας, διάλογοι στο Ιντερνετ και αναφορές στο έργο και τη διδασκαλία του. Οπως και όλες οι περιπτώσεις πνευµατικών ηγετών και γκουρού, έτσι και η περίπτωση τουΣάι Μπάµπα φτιάχτηκε απ’ τις γνωστές πρώτες ύλες: µύθοι,ικανότητες, λατρεία, ψέµατα, οπαδοί, αµφισβήτησηκαι µια µεταφυσική αχλύς.

∆ιαµόρφωσε τους άξονες της διδασκαλίας του από στοιχεία ινδουισµού, χριστιανισµού και άλλων θρησκειών, ενώ ο πυρήνας παραµένει ινδουιστικός: ο Θεός είναισυµπαντική ενέργεια, απ’ αυτήν που ένα µέρος τηςφέρει κάθεάνθρωπος µέσα στον εαυτότου. Ο Σάι Μπάµπα αντιπροσωπεύει έναν Αβαταρ που κάνειπολλά θαύµατα και µε µια παροιµιώδη δηµοκρατικότητα δεν προτρέπει και δεν προσηλυτίζει, αφού µέσα στην υπόσταση του γκουρού τελειοποιείται κάθε θρησκεία. Η διδασκαλία του είναι πάνω από τις θρησκείες και έχειπέντε αρχές: Αλήθεια, Αγάπη, Αρετή, Μη Βία και Ειρήνη.

Η ΚΟΙΤΙΔΑ. Μάλιστα, η συνάντηση µαζί τουστο άσραµ (λατρευτική κοινότητα) ανάγκασε πολλούς πιστούς να ταξιδέψουν στηνΙνδία και στο άλλοτεασήµαντο χωριουδάκι Πουταπάρτι, ενώσε δεκάδες χώρες υπάρχουν δεκάδες γραφεία οργάνωσης και χιλιάδες οπαδοί.

Με κοινωφελέςκαι εκπαιδευτικό έργο αναµφισβήτητο (από σχολεία, πανεπιστήµιο µέχρι σύστηµα ύδρευσης που έσωσε δεκάδες ινδικά χωριά και νοσοκοµεία), ο Σάι Μπάµπα δεν είναι πια ανάµεσα στους χιλιάδες οπαδούς του. Και ίσως η περίπτωσή του είναι µιαόψη της γνωστής ρήσης «η πίστη στααόρατα δηµιουργείται απ’ την απιστία στα ορατά». Μέχρι αποδείξεως του αντιθέτου, τουλάχιστον.


Οι σταρ, τα «θαύµατα» και τα προσκυνήµατα στην Ινδία

«ΔΕΝ ΜΥΕΙΣΑΙ, ανακαλύπτεις τη διδασκαλία, προκύπτει από µια εσωτερική αναζήτηση. Τυχαίνει να ακούσεις για κάποιον δάσκαλο. Και κάτι δονείται µέσα σου γι’ αυτόν. Κάπως έτσι ξεκινάει ένα πνευµατικό ταξίδι. Εχω πάει στο Πουταπάρτι, ένα µικρό χωριό. Εκεί υπάρχουν χώροι προσευχής, βιβλιοθήκες για µελέτη, δηµιουργούνται ευκαιρίες για συµµετοχή σε πνευµατικές συζητήσεις. Αλλος πάει για µία ηµέρα, εγώ έµεινα δέκα ηµέρες. Ολοι µας φύγαµε από εκεί ξαναγεννηµένοι», µου λέει η Εφη Χαλκιώτη, που εκπροσωπεί τον Ελληνικό Οργανισµό Satia Sai – το παράρτηµα του ∆ιεθνούς Οργανισµού για τη διδασκαλία του Σάτια Σάι Μπάµπα.

Ο Οργανισµός δραστηριοποιείται επίσηµα στην Ελλάδα από το 2001 µε εκατό ενεργά µέλη. ∆ιοργανώνει κύκλους µελέτης µε κείµενα του Μπάµπα – και χριστιανικών ή αρχαίων κειµένων – αλλά και εθελοντικές υπηρεσίες όπως τη φροντίδα άπορων οικογενειών στο Πέραµα, ασθενών και ατόµων µε ειδικές ανάγκες. Υπάρχουν επίσης άνθρωποι, που δεν ανήκουν στον Οργανισµό ωστόσο ακολουθούν τη διδασκαλία του. Συνολικά, 117 χώρες είναι µέλη του ∆ιεθνούς Οργανισµού και 1.200 κέντρα λειτουργούν σε όλο τον κόσµο.

Γρήγορα, γύρω από τη λατρευτική κοινότητα του Σάι Μπάµπα στην Ινδία αναπτύχθηκε µια ολόκληρη (και τουριστική) βιοµηχανία από ξενοδοχεία, νοσοκοµεία, θέρετρα και πολλές οργανώσεις – που αναφέρονταν σε αυτόν σε όλη την Ευρώπη – που θύµιζαν τουριστικά γραφεία, όπου το σηµερινό all inclusive «βραχιόλι» των ξενοδοχείων είχε αντικατασταθεί από τη µαγική συνάντηση µε τον γκουρού Σάι ή την τύχη να δει κάποιος από κοντά τα θαύµατα τα οποία έκανε.

Αυτά ακριβώς τα «θαύµατα» που δεν άργησαν νααµφισβητηθούν από τους επικριτές του, όπως για παράδειγµα τον ολλανδό δηµοσιογράφο Piet Vroon από την εφηµερίδα «De Volkskraant» όπου αποδόµησε µε τον δικό του τρόπο το θαύµα της εµφάνισης «ιερής στάχτης» διά χειρός Μπάµπα. Ειδικότερα ισχυρίστηκε ότι αυτή η στάχτη βρισκόταν µέσα σε µπαλάκια που έκρυβε στο χέρι του κι όταν ήταν να την εµφανίσει, τα περνούσε στο άλλο χέρι του και τα έλειωνε απελευθερώνοντάς την.

ΤΟ ΒΙΜΠΟΥΤΙ. «Επικριτές υπάρχουν όπου υπάρχει φωτισµένη προσωπικότητα. Το 1982 πήγα πρώτη φορά και δεν γνώριζα πολλά πράγµατα. Πέρασε µία εβδοµάδα και µια µέρα ο δάσκαλος περνάει από µπροστά µου, σηκώνει το µανίκι του µανδύα του και δηµιουργεί τη στάχτη Βιµπούτι από το µηδέν. Μετά πάλι δηµιούργησε κι άλλα αντικείµενα µπροστά µου και δεν αµφέβαλλα ποτέ. Πιστεύω απόλυτα στην εµπειρία µου.

Αλλο να ακούς και να µη βλέπεις, άλλο να βλέπεις», λέει στα «ΝΕΑ» η Μαρία Μέµου, που πήγε αρκετές φορές στην Ινδία και µάλιστα την κάλεσε σε συνοµιλία ο Μπάµπα.

Ανεξάρτητα από το αµφιλεγόµενο των θαυµάτων και της διδασκαλίας του Σάι Μπάµπα, η φήµη του εξαπλώθηκε ταχύτατα και µοιραία «γκρούπις» του ήταν και πολλοί έλληνες.

Καλλιτέχνες, εκδότες, ηθοποιοί, επιχειρηµατίες, ακόµη και αθλητές του στίβου (Λάµπρος Παπακώστας, Νίκη Μπακογιάννη, ∆ηµοσθένης Ταµπάκος, Μαρία Πολύζου) ή και άνθρωποι της διπλανής πόρτας διάβασαν τη φιλοσοφία του, κάποιοι ταξίδεψαν στην πνευµατική του Ντίσνεϊλαντ και άλλαξαν τον τρόπο που έβλεπαν τον κόσµο.


Γκουρού εκ γενετής

Μετά την αποµάγευση των ιδεολογιών ο δυτικός κόσµος – και τα πιο εύρωστα κοµµάτια του – έστρεψε αλλού τις κεραίες των φιλοσοφικών του αναζητήσεων.

Ετσι στις αρχές του ‘80 και µετά, τα πιο µορφωµένα (και ευκατάστατα) παιδιά των δυτικών µεγαλουπόλεων στράφηκαν στις ανατολικές θρησκείες, µοιράστηκαν τις γνώσεις τους για γκουρού που κατοικούσαν στα βάθη της ινδίας και ασπάστηκαν τις διδασκαλίες τους.

Ο ΘΡΥΛΟΣ. Ενας τέτοιος γκουρού λοιπόν υπήρξε ο Σάι Μπάµπα.

Γεννήθηκε το 1926 στη Νότια ινδία και ακόµη και η γέννησή του έχει ντυθεί µε θρυλικές ιστορίες όπως αυτή µε την κόµπρα κάτω από το κρεβάτι του, που όµως δεν ενοχλούσε το νεογέννητο, ή µε τα µουσικά όργανα που άρχισαν να παίζουν µόνα τους άµα τη γεννήσει του! Γρήγορα και από παιδί, ισχυρίστηκε πως αποτελεί τη µετενσάρκωση ενός άλλου γκουρού, του Σάι Μπάµπα από το Σίρδι που πέθανε το 1918 και ακροβάτησε µεταξύ ινδουισµού και ισλάµ. Στις αρχικές αµφισβητήσεις αν όντως ενσαρκώνει τον αληθινό Σάι Μπάµπα, απάντησε πετώντας γιασεµιά στον αέρα: τα άνθη πέσανε στο έδαφος σχηµατίζοντας τις λέξεις «Σάι Μπάµπα».


«Πήγα 20 φορές για να τον δω»

Ο Λάµπρος Παπακώστας (πάνω) ανήκει στους Ελληνες που µαγεύτηκαν απ’ τη διδασκαλία του Σάι Μπάµπα. «Εχω πάει είκοσι φορές στην ινδία και είχα την τύχη να δω από κοντά τον Σάι Μπάµπα τουλάχιστον δέκα φορές. Είχα µάλιστα την εκαιρία να κάνω interview µαζί του. Γνώρισα και έµαθα για τη διδασκαλία του εντελώς τυχαία. Ως αθλητής χρειαζόµουν την ψυχική ηρεµία που αισθανόµουν πως έβρισκα στον Σάι Μπάµπα. υπήρξε µια ξεχωριστή προσωπικότητα», λέει στα «ΝΕΑ» ο παπακώστας
«Ο δάσκαλος ήταν ήρεµος και γλυκός»

Το «Interview» (έτσι λένε τη συνάντηση µετον γκουρού στη… σαϊ-µπαµπική διάλεκτο)

γινόταν µε κλήρωση και η οµάδα των πιστών που κληρωνόταν – περίπου 40 άτοµα – κλεινόταν σε ένα µικρό δωµάτιο, ενώ ο καθένας είχε τη δυνατότητα να απευθυνθεί στον δάσκαλο και να ρωτήσει για τα προσωπικά του προβλήµατα. Μίατέτοια πιστή είναι και η λίαΚρητικού που σκιαγραφεί τη δική της εµπειρία στα «ΝΕΑ».

«Αυτό είναι µιατύχη µεγάλη, όπως καταλαβαίνετε, γιατί στο άσραµ έρχονται χιλιάδες πιστοί από όλα τα µέρητης Γης. Εγώ πήγαινα τα πρώτα χρόνια µέχρι και δύο φορές τον χρόνο αλλά δεν είχε τύχει να κληρωθώ.

οµως συνέβη… Και ήταν µοναδική εµπειρία. Θυµάµαι ότι ήταν ένας πολύ αδύνατος και µικροκαµωµένος άνθρωπος που έµοιαζε περισσότερο µε Αφρικανό παρά µε ινδό.

Ηρεµος, γλυκός.Του λέω “δάσκαλε σας είδα στο όνειρό µου”. πραγµατικά τον είχα δει. Και γυρνάει καιµου λέει “µε είδες τρεις φορές”. ∆εν πίστευα στα αυτιά µου, πραγµατικά έµεινα να τον κοιτάω, γιατί ήταν αλήθεια αυτό.

ΤΙ ΜΟΥ ΕΜΑΘΕ. οι επισκέψεις µου και η παραµονή µου στο άσραµ όλα αυτά τα χρόνια µου άλλαξαν τη ζωή.

Ετσι αισθάνοµαι. ο Μπάµπα µού έδωσε την ευκαιρία να αλλάξω. Από εκεί που ήµουν ένα κακοµαθηµένο πλάσµα και το µόνο πουµε ενδιέφερε ήταν τι θα βάλωκαι πού θα πάω, άρχισα να βλέπω µε άλλο µάτι τη ζωή. Μου έµαθε την έννοια της προσφοράς.

προσφορά µε ανιδιοτέλεια…

Αυτό ήταν η διδασκαλία του.

Αγάπη, ενότητα και ανιδιοτελής προσφορά. Ευτυχώς ό,τι πήρα όλα αυτά τα χρόνια θα τα έχω πάντα µαζί µου.

Μπορεί να στενοχωρήθηκα που έφυγε, αλλάη κληρονοµιά του είναι εδώ. Και να φανταστείτε ότιήµουν τόσο δύσπιστη την πρώτη φορά.

Ελεγα µέσα µου:“πού πάω τώρα και γιατί”».