Ο πιο «µεσογειακός» Φινλανδός

Το σοκ από την εντυπωσιακή άνοδο του Τίµο Σόινι και των λαϊκιστών Αληθινών Φινλανδών ήταν µεγάλο, παρ’ όλο που οι δηµοσκοπήσεις την προέβλεπαν εδώ και µήνες. Ηταν ένας πολιτικός σεισµός σε µια χώρα συνηθισµένη σε σταθερές κυβερνήσεις, βασισµένες στον ρεαλισµό µάλλον, παρά στην ιδεολογία. Και η Ευρώπη ανησυχεί: άραγε ο Σόινι θα εµποδίσει πράγµατι τις προσπάθειες για τη σταθεροποίηση της ευρωζώνης;

«Γράψαµε πολιτική ιστορία και είµαστε έτοιµοι να αναλάβουµε τις ευθύνες µας»:

µε αυτά τα λόγια απευθύνθηκε στους οπαδούς του ο Σόινι µετά την ανακοίνωση των αποτελεσµάτων των βουλευτικών εκλογών το βράδυ της Κυριακής. Ο ίδιος και το κόµµα του είχαν πετύχει µια ηχηρή και ιστορική νίκη. Οι Αληθινοί Φινλανδοί πήραν ποσοστό µεγαλύτερο απ’ ό,τι προέβλεπαν οι δηµοσκοπήσεις, που ήταν ωστόσο από το περασµένο καλοκαίρι πολύ αισιόδοξες για το κόµµα: έλαβαν το 19% των ψήφων, ακριβώς πίσω από τους Σοσιαλδηµοκράτες (19,1%), και έγιναν η τρίτη πολιτική δύναµη της χώρας, αλλάζοντας το πολιτικό τοπίο, στο οποίο επί δεκαετίες κυριαρχούσαν οι κεντρώοι, οι συντηρητικοί και οι σοσιαλδηµοκράτες. Το 2007, οι Αληθινοί ∆ηµοκράτες είχαν κερδίσει µόλις το 4,1% των ψήφων και πέντε έδρες στο 200µελές Κοινοβούλιο. Την περασµένη Κυριακή, κέρδισαν 39 έδρες, µόνο πέντε λιγότερες από τον συντηρητικό Εθνικό Συνασπισµό, που ήρθε πρώτος µε 20,4% (το Σοσιαλδηµοκρατικό Κόµµα κέρδισε 42 έδρες). ο ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ. «Ο Τίµο Σόινι ξαναγράφει τα βιβλία της ιστορίας», ήταν τη ∆ευτέρα ο τίτλος της «Ελσίνκι Σάνοµατ», της µεγάλης εφηµερίδας της Φινλανδίας. ∆ιότι η νίκη αυτή είναι πρώτα απ’ όλα νίκη δική του, αφού συγκέντρωσε τις περισσότερες προσωπικές ψήφους απ’ όλους τους υποψηφίους. Η επιτυχία του οφείλεται σε σηµαντικό βαθµό στο στυλ του που διαφέρει απ’ αυτό των ηγετών των µεγάλων κοµµάτων – ακόµη κι απ’ αυτό των Φινλανδών γενικότερα. Ο τυπικός Φινλανδός είναι ένας τύπος που λατρεύει το χόκεϊ επί πάγου, αντέχει στο κρύο, αντέχει στη βότκα και δεν ξεχνάει ποτέ να φέρει κρύες µπίρες στη σάουνα. Είναι επίσης λιγοµίλητος, όπως στις ταινίες του Ακι Καουρισµάκι, εκφράζεται µε σύντοµες φράσεις, ακόµη και µε µονοσύλλαβα, σε µια γλώσσα που µόνο αυτός καταλαβαίνει και που ενισχύει το συναίσθηµά του της γεωγραφικής αποµόνωσης. Με άλλα λόγια, είναι κατά κάποιον τρόπο το αντίθετο του Τίµο Σόινι. ∆ιότι ο αρχηγός των Αληθινών Φινλανδών λατρεύει το ποδόσφαιρο και, σε µια χώρα όπου το 97% των κατοίκων είναι λουθηρανοί, έχει ασπαστεί, εδώ και 20 χρόνια τον καθολικισµό, υπό την πνευµατική καθοδήγηση µιας ιρλανδής µοναχής. Επιπλέον, αυτός ο ευφυής, πνευµατώδης και χαρισµατικός πτυχιούχος των Πολιτικών Επιστηµών είναι φλύαρος, εύθυµος και γοητευτικός, σαν να ζει στις ακτές της Μεσογείου. Είναι επίσης άνθρωπος των αντιθέσεων: αν και πεπεισµένος ευρωσκεπτικιστής, εξελέγη το 2009 ευρωβουλευτής. Ενώ θέλει να σταµατήσει η υποχρεωτική διδασκαλία των σουηδικών στα φινλανδικά σχολεία, ξέρει καλά και τις δύο γλώσσες. Και όταν τον χαρακτηρίζουν λαϊκιστή, εκείνος περηφανεύεται. Η µεγάλη επιτυχία του, σύµφωνα µε τον πρώην καθηγητή του Πανεπιστηµίου του Ελσίνκι Τουόµο Μαρικάινενε, είναι ότι κατάφερε να «εισπράξει» την απογοήτευση των Φινλανδών από τις πολιτικές ελίτ.

Η πληθωρική παρουσία του, το γεγονός ότι είναι τόσο διαφορετικός από τον τυπικό Φινλανδό, έκανε προεκλογικά τον Σόινι το «χαϊδεµένο παιδί» των µέσων ενηµέρωσης. Αντί να αµφισβητούν τις ευρωσκεπτικιστικές και ξενοφοβικές απόψεις του – ένα µείγµα οικονοµικού λαϊκισµού και οργής για τις «διασώσεις» που αποφάσισε η Ε.Ε. –, οι δηµοσιογράφοι θαύµαζαν την εντυπωσιακή άνοδο του κόµµατός του και µ’ αυτόν τον τρόπο συνέβαλαν σ’ αυτήν. Στο τέλος, οι επιδόσεις του στις δηµοσκοπήσεις δεν άφησαν στα δηµόσια µέσα ενηµέρωσης άλλη επιλογή παρά να τον καλέσουν την τελευταία στιγµή στα τηλεοπτικά ντιµπέιτ. Και εκεί ο Σόινι επέδειξε το ρητορικό ταλέντο του, παρουσιάζοντας µε ηρεµία και αυτοπεποίθηση το πρόγραµµά του:

όχι στην ευρωπαϊκή γραφειοκρατία, όχι στη χρηµατοδότηση από τη Φινλανδία της διάσωσης της Πορτογαλίας, της Ελλάδας και της Ιρλανδίας. Και η αλληλεγγύη, η θεµελιώδης αυτή αξία της ενωµένης Ευρώπης; «Είµαστε εναντίον των πολιτικών που δεν λειτουργούν, εναντίον µιας αλληλεγγύης που υπονοµεύει την ανεξαρτησία των κυρίαρχων κρατών. Η αλήθεια είναι πως η Ιρλανδία, η Ελλάδα και η Πορτογαλία µπήκαν στο λάθος νόµισµα και το κόστος είναι ότι οι ίδιοι οι λαοί τους υποφέρουν πολύ», απάντησε. Κατά τα άλλα, τάχθηκε εναντίον της παρουσίας φινλανδικών στρατευµάτων στο Αφγανιστάν, εναντίον των γενετικά τροποποιηµένων οργανισµών, εναντίον των γάµων µεταξύ προσώπων του ίδιου φύλου, είπε «στοπ» στη µετανάστευση. Από την άλλη, είπε «ναι» στα οικογενειακά επιδόµατα και στην αύξηση των συντάξεων.

Είναι λαϊκιστής µάλλον, παρά ακραιφνής ακροδεξιός. Στα θέµατα που αφορούν τη φορολογία και την κοινωνική πολιτική οι θέσεις του προσεγγίζουν περισσότερο αυτές των Σοσιαλδηµοκρατών. Οσο για την εκπεφρασµένη βούλησή του να περιορίσει τη µετανάστευση, την συµµερίζεται το σύνολο του πολιτικού κόσµου. Αν και είναι µόλις λίγο περισσότεροι από 7.000 σ’ αυτή τη χώρα των 5,3 εκατοµµυρίων κατοίκων, οι Ροµά και οι Σοµαλοί συγκεντρώνουν τους τελευταίους µήνες τα βέλη πολλών Φινλανδών που πλήττονται από την κρίση. «Η µετανάστευση είναι αρκετά µικρή εδώ σε σύγκριση µε άλλες χώρες, όµως είναι ένα θέµα που πουλάει», είχε παραδεχθεί προεκλογικά ο Σόινι…

τα ΠΑΖΑΡΙΑ. Τις προάλλες δήλωσε ότι θα συµµετάσχει στις διαπραγµατεύσεις για τον σχηµατισµό κυβέρνησης από τα τρία πρώτα κόµµατα (συντηρητικούς, σοσιαλδηµοκράτες και Αληθινούς Φινλανδούς), όπως θέλει η φινλανδική πολιτική παράδοση. Οµως αναµένεται ότι τούτη τη φορά θα είναι εξαιρετικά δύσκολες. Το πρόβληµα είναι η συµµετοχή της Φινλανδίας στο σχέδιο για τη διάσωση της Πορτογαλίας. Ο Σόινι έχει δεσµευτεί να ψηφίσει «κατά», οι σοσιαλδηµοκράτες παραµένουν διχασµένοι, οι συντηρητικοί δήλωσαν προεκλογικά ότι δεν θα ανεχθούν καµιά απόκλιση στο θέµα αυτό. «Πρέπει να κάνουµε συµβιβασµούς και από τις δύο πλευρές», συµφώνησε ο Σόινι. Πάντως µερικοί ανησυχούν για τα αποτελέσµατα του παζαριού.

Τον ερχόµενο µήνα γίνεται 49 ετών. Είναι παντρεµένος και πατέρας δύο παιδιών και ζει στο Εσπο, κοντά στο Ελσίνκι, στο ίδιο συγκρότηµα διαµερισµάτων από το 1968. Πριν συµµετάσχει, το 1995, στην ίδρυση των Αληθινών Φινλανδών και, δύο χρόνια αργότερα, γίνει αρχηγός του κόµµατος, ήταν από τα 16 του µέλος του Αγροτικού Κόµµατος, ενός λαϊκιστικού σχηµατισµού που διαλύθηκε το 1992. Εξελέγη βουλευτής το 2003 και ευρωβουλευτής το 2009. Λέγεται πως στο κόµµα του έχουν διεισδύσει υπερεθνικιστές και ίσως είναι γι’ αυτό που επιβάλλει αυστηρή πειθαρχία. Υποχρέωσε προεκλογικά κάθε υποψήφιο βουλευτή να υπογράψει δήλωση ότι δεσµεύεται να µην αποχωρήσει από το κόµµα για τουλάχιστον έναν χρόνο µετά την εκλογή του.

EIΠΕ

Εµείς στη Φινλανδία κάναµε τη δουλειά µας, δεν έχουµε έλλειµµα. Και τώρα πρέπει να βοηθήσουµε αυτούς τους ανθρώπους (σ.σ.: τους Πορτογάλους, τους Ελληνες, τους Ιρλανδούς) που είπαν ψέµατα

ΕΙΠΑΝ ΓΙ’ΑΥΤΟΝ

Είναι ένας πολύ καλός οµιλητής και κάνει περίπλοκα πράγµατα να φαίνονται απλά

ΓιΑΝ ΣουΝΤΜπΕρΓΚ, ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Του πΑΝΕπιΣΤΗΜιου Του ΕλΣιΝΚι