ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Κερατέα ή αποτέφρωση;

Σε ακριτικόδήµο της χώρας η κατασκευή ΧΥΤΑείχε παραπεµφθεί στη µεγαλοψυχία του Γ’ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης, όπως και η πλειονότητα των υποδοµών τής άλλως ανύπαρκτης περιβαλλοντικής µας δραστηριότητας. Πριν από την κατασκευή έπρεπε να γίνει η µελέτη χωροθέτησης. Η οποία, σύµφωνα µε τον σχεδιασµό (sic!), έπρεπε να προκηρυχθεί από την περιφέρεια και να χρηµατοδοτηθεί από τοπρόγραµµα «Θησέας». Η αρµόδια όµως επιτροπή για τη διαβίβαση του αιτήµατος προς το ΥΠΕΣ∆Α δεν συνήλθε ποτέ, έτσιτο ταµείο άδειασε καιτο ορφανό έργο άρχισε να κάνει βόλτες ξανά στους προθαλάµους των συναρµόδιων οργάνων. Εν τω µεταξύ, η οδηγία της Ε.Ε. για το οριστικό κλείσιµο των χώρων ανεξέλεγκτης διάθεσης (ΧΑ∆Α) ενεργοποίησε τον µηχανισµό προστίµων και τοκράτος αποφάσισε να πιέσει τους δήµους να τελειώνουν µε την αθλιότητα των «παραδοσιακών» µας µεθόδων, οι οποίες κατά περίεργο τρόπο δεν ενοχλούσαν µέχρι τότε κανέναν από τους εξεγερµένους του κινήµατος της Κερατέας.

Ετσι ο δήµος της ιστορίαςµας, χωρίς ΧΑ∆Α και ΧΥΤΑ, άρχισε να εγκαταλείπει τα σκουπίδια στους δρόµους,στις πλατείες και τις αυλές, ώσπου βρέθηκε η λύση της µεταφόρτωσης (ΣΜΑ). Για το προσωρινόόµως αυτό έργο χρειαζόταν και πάλι οικόπεδο,µελέτη κ.λπ., άρα νέες καθυστερήσεις. Για να µην τα πολυλογούµε, κάποτε έφτασε το πρώτοκοντέινερ, µε έξοδα της περιφέρειας, της οποίας όµως σε λίγους µήνες και πάλι τής τέλειωσαν τα λεφτά και τα σκουπίδια ξαναγύρισαν στους φυσικούς τους βιότοπους. Στα παραπάνω να προσθέσουµε και την απαγόρευση της συνέχισης των συµβάσεων των εργατών καθαριότητας και την πριν και µετά τις εκλογές απορρύθµιση. Οι βλάβες στην υγεία και τα πλήγµατα στον τουρισµό θα καταγραφούν στις παράπλευρες απώλειες. Εκείνο που µένει ως διαπίστωση είναι το κραυγαλέο έλλειµµα διακυβέρνησης (µε την έννοια της διαχείρισης των κοινών) παρά τιςεκάστοτε επαναστάσεις τύπου «Καλλικράτης».

Μπροστά σ’αυτήν την πραγµατικότητακάποιες αυτοδιοικήσεις στράφηκαν προς µιαηρωική υπέρβαση της τακτικής τηςκαταγγελίας προς το απρόσωπο σύστηµα και το κράτος, παρακινώντας και τους πολίτες τους προς επίδειξη συλλογικής υπευθυνότητας. Ο σηµερινός ∆ήµος Σύρουείναι ένας απ’αυτούς. Τακτοποίησε µε υποδειγµατικό τρόπο το θέµα της υγειονοµικής ταφής καιτύπωσε µπλουζάκια µε το σλόγκαν «Επισκεφθείτε το νησί µας, έχουµε ΧΥΤΑ». ∆εν έµεινε όµως εκεί. ∆ροµολόγησεµε βασανιστικέςδιαδικασίες και δηµοκρατικές διαβουλεύσεις ένα πρότυπο πρόγραµµα ανακύκλωσης και µέσα σε µικρό διάστηµα έγινε ο πρώτος δήµος της χώρας σε επιδόσεις. Το µυστικό ήταν η συστηµατική ενηµέρωσητων πολιτών, ηεπιστράτευση των σχολείων και κυρίως η εµµονή στο πρόγραµµα µε τη διάθεση πόρων και ανθρώπινουδυναµικού πουξεπέρασε τον εαυτό του (και τις δηµοσιοϋπαλληλικές του αγκυλώσεις).

Στον αντίποδα, άλλοι άρχοντες άρχισαν και πάλι να φλερτάρουν µε τηµέθοδο της αποτέφρωσης (καύση, πυρόλυση, αεριοποίηση, ανάκτηση ενέργειας κ.λπ.) σε πείσµα των αντιρρήσεων που προβάλλονταιαπό ανιδιοτελείς τοπικές, εθνικές και υπερεθνικές περιβαλλοντικές οργανώσεις.

«Η ασύµβατη µε τηνευρωπαϊκή νοµοθεσία µέθοδος της καύσης, που εγκαταλείπεται παγκοσµίως λόγω των δραµατικών παρενεργειών της στοπεριβάλλον και την οικονοµία, είναι µια ωρολογιακή βόµβα στο διηνεκές», δήλωσε πρόσφατα σε ηµερίδα στην Κρήτη ο ευρωβουλευτής Σπύρος ∆ανέλλης. Και συνέχισε: «Οι µονάδες αυτές έχουν πενταπλάσιο έως και δεκαπλάσιο κόστος σε σχέση µε τις συµβατικές µεθόδους και την ανακύκλωση, τα δε πανάκριβασύγχρονα φίλτρα δεν αρκούν για την κατακράτηση των εκλυόµενων διοξινών, δεδοµένης τηςχαλαρής περιβαλλοντικής µας συνείδησης και της ανυπαρξίας αξιόπιστων καιέγκυρων µηχανισµών ελέγχου στη χώρα µας».

Σε µια εποχή κρίσεων και σκανδάλων, σε µια εποχή όπου οι απερχόµενες αυτοδιοικήσεις αφήνουν πίσω τους δυσβάστακτα χρέηστους διαδόχουςτους, η προσφυγή σε τεχνολογικές επιλογέςµε τόσα µειονεκτήµατα δηµιουργεί δικαιολογηµένα υπόνοιες για την αγνότητα των κινήτρων. Ο κατεπείγων χαρακτήρας του προβλήµατος δεν µπορεί να είναι άλλοθι για νέα λάθη που συσσωρεύουν δουλείες στις πλάτες των επερχοµένων και αµέτοχων στο παιχνίδι των συµφερόντων γενεών.

Ο Ηλίας Ευθυµιόπουλος είναι συγγραφέας του βιβλίου «Παράθυρο στην Κρίση» που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Μεταίχµιο

Σε µια εποχή σκανδάλων όπου οι απερχόµενες αυτοδιοικήσεις αφήνουν πίσω τους χρέη, η προσφυγή σε τεχνολογικές επιλογές µε τόσα µειονεκτήµατα δηµιουργεί δικαιολογηµένα υπόνοιες για την αγνότητα των κινήτρων