Τόμας Χάμσον: Ο βαρύτονος σταρ που τα βάζει με τους κλασικούς

Στην Αθήνα, απόψε και αύριο, ο διασημότερος ίσως αμερικανός ερμηνευτής της όπερας που τολμάει να κατακρίνει ακόμη και τα… αυτονόητα.

Eίναι κάπου 1 μέτρο και 85 εκατοστά και μοιάζει περισσότερο με αυθάδη Αμερικανό της νέας γενιάς παρά με διεθνή σταρ της όπερας. Ταυτόχρονα έχει ζεστούς τρόπους, είναι φλύαρος, γελάει πολύ. Αλλά έχει ισχυρή άποψη επί παντός του επιστητού, είτε πρόκειται για γερμανούς ποιητές του 19ου αιώνα είτε για την πολιτική του Κλίντον ή του Ομπάμα».

Κάπως έτσι περιέγραψε ένας ξένος δημοσιογράφος παλιότερα τον Τόμας Χάμσον. «Παιδί» του Λέοναρντ Μπερνστάιν, είναι σήμερα ένας από τους γνωστότερους βαρύτονους παγκοσμίως και άνθρωπος που δεν βάζει στεγανά στη μουσική. Του αρέσουν όλα τα είδη και συνηθίζει να κατακρίνει όσους «κλασικούς» υποτιμούν τον Μακάρτνι ή τον Ελβις, επειδή δήθεν κάνουν λαϊκή κουλτούρα. Την ώρα που, όπως λέει, τέτοιοι καλλιτέχνες «δημιουργούν πραγματικά καλλιτεχνικά γεγονότα». Από την άλλη σπεύδει να βάλει υποσημείωση, λέγοντας ότι «δεν μπορούμε να τα βασίσουμε όλα στις πωλήσεις και τα εισιτήρια, γιατί έτσι χάνεται κάθε έννοια παράδοσης και ποιότητας».

Επίσης, ξέρει τη σημασία που έχει στη ζωή ενός νέου η υποστήριξη. Ο Μπερνστάιν τον έκανε γνωστό βάζοντάς τον να ηχογραφήσει Μάλερ – τον οποίο ερμηνεύει επίσης απόψε στο Μέγαρο Μουσικής – στην Deutsche Grammophon σε νεαρή ηλικία. Αργότερα, συνέβαλε σε πολλές από τις σπουδαιότερες ηχογραφήσεις του Μπερνστάιν. Και σήμερα έχει φτιάξει ίδρυμα για την ενίσχυση νέων καλλιτεχνών και την προβολή του είδους της μουσικής που τον ανέδειξε.

Στην Αθήνα, ο αμερικανός – από την Ιντιάνα – βαρύτονος θα πάρει μέρος στη συναυλία της Ορχήστρας Νέων Γκούσταβ Μάλερ, υπό τη διεύθυνση ενός από τους καλύτερους μαέστρους της νέας γενιάς, του 35χρονου Φίλιπ Γιόρνταν.

Φέτος συμπληρώνονται εκατό χρόνια από τον θάνατο του Μάλερ. Η ορχήστρα, στην αποψινή πρώτη συναυλία, θα ερμηνεύσει τα Lieder από τον «Μαγικό κόρνο του παιδιού» και την 1η Συμφωνία του. Τα «τραγούδια» γράφτηκαν στην τετραετία 1887 – 1890 και τα εμπνεύστηκε από μια συλλογή λαϊκών γερμανικών ποιημάτων. Ηταν εποχή του φολκλόρ και ενός κινήματος για τη διατήρηση της παράδοσης. Ο Μάλερ ήταν γιος ταβερνιάρη της Βοημίας και μεγάλωσε σε ατμόσφαιρα έντασης. Κάποτε είπε στον Φρόιντ, σε έναν περίπατό τους, ότι μια μέρα το έσκασε από το σπίτι για να ξεφύγει από τους συζυγικούς καυγάδες των γονιών του και βρήκε παρηγοριά όταν άκουσε οργανοπαίκτη να παίζει λαϊκό τραγούδι. Ο Φρόιντ – έπειτα – αποφάνθηκε ότι «ο συνδυασμός της βαριάς τραγωδίας και της ελαφράς διασκέδασης εγκαταστάθηκαν από τότε αδιαχώριστα στο μυαλό του Μάλερ».

Οι συναυλίες ανήκουν στον κύκλο «Μεγάλες Ορχήστρες – Μεγάλοι Μαέστροι» (αποκλειστικός χορηγός: Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος).

Κινέζικα, γερμανικά και προσωπικά

Στην αυριανή συναυλία η ορχήστρα θα παίξει τη Συμφωνία αρ. 10 και το περίφημο «Τραγούδι της Γης». Μια σύνθεση μεγάλης κλίμακας για δύο τραγουδιστές (ο δεύτερος θα είναι ο τενόρος Μπούρκχαρντ Φριτς), εμπνευσμένη από την αρχαία κινεζική ποίηση. «Ο Μάλερ βρήκε στην κινεζική ποίηση αυτό που παλαιότερα αναζητούσε στα γερμανικά λαϊκά τραγούδια: μια μάσκα ή μια μεταμφίεση για τη διαφορετικότητά του, που προέκυπτε από την εβραϊκή του ταυτότητα» έγραψε ο φιλόσοφος και μουσικολόγος Τεοντόρ Αντόρνο. Ενώ και ο Μπρούνο Βάλτερ είπε για τη σύνθεση αυτή ότι είναι «η πιο προσωπική εξομολόγηση από όλες τις δημιουργίες τού Μάλερ, και ίσως σε ολόκληρη τη μουσική. Ο Μάλερ βρήκε στα ποιήματα αυτά μια ηχώ της δικής του επίγνωσης της θνητότητας». Οσο για τη 10η Συμφωνία, είναι το κύκνειο άσμα του συνθέτη. Βρέθηκε πάνω στο γραφείο του την ημέρα του θανάτου του, στις 18 Μαΐου του 1911. Ηταν ολοκληρωμένη αλλά χωρίς ενορχήστρωση.

Info:

Απόψε και αύριο στις 20.30 στην Αίθουσα «Χρήστος Λαμπράκης» του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών (Βασ. Σοφίας και Κόκκαλη, τηλ. 210-7282.333). Εισιτήρια: 11 ευρώ (φοιτητικά), 19, 35, 50 και 70 ευρώ.