Η επανάσταση των γκρίζων ελεφάντων

Τα µεγαλόσωµα θηλαστικά, στην προσπάθειά τους να προστατέψουν τον ζωτικό τους χώρο και να βρουν τροφή, επιτίθενται σε χωριά και σκοτώνουν ανθρώπους
Μόλις το σκοτάδι σκεπάσει τους ορυζώνες τους, οι νεαροί αγρότες αναλαµβάνουν δράση. Σκαρφαλωµένοι στα παρατηρητήριά τους, κοιτούν µε αγωνία προς τους λόφους των Ιµαλαΐων. Παραφυλούν, αφού από κει εφορµά ο πανούργος εχθρός: ο γκρι γίγαντας, ο ελέφαντας της Ασίας.

Μπροστά τους έχει στηθεί ένας ηλεκτρικός φράχτης υψηλής τάσης, µήκους 5 χλµ., για να τους παρέχει επιπλέον προστασία. Και πίσω τους, άλλη µία οµάδα περιπολεί όλη τη νύχτα. Κρατούν δάδες και είναι οπλισµένοι µε δόρατα, καπνογόνα, ενίοτε όπλα και δηλητηριώδη βέλη. Στον οπλοστάσιό τους περιλαµβάνεται και το αγαπηµένο των ελεφάντων γλυκό ποτό από ρύζι – εµπλουτισµένο µε εντοµοκτόνο. Το Ασάµ, το βορειανατολικό κρατίδιο της Ινδίας, είναι ίσως το πιο θερµό µέτωπο µιας ανελέητης, σπαραξικάρδιας σύγκρουσης. Καθηµερινά, σε 13 χώρες της Ασίας, όπου τα δάση και τα λιβάδια εξακολουθούν να µειώνονται, ένας πόλεµος φουντώνει ανάµεσα στους δύο κάποτε αγαπηµένους φίλους.

Η επιβίωση του ελέφαντα παραµένει αβέβαιη. Στην Ινδία και τη Σρι Λάνκα, όπου οι συγκρούσεις είναι πιο σφοδρές, κάθε χρόνο σκοτώνονται περισσότεροι από 400 ελέφαντες και 250 άνθρωποι. Το ίδιο σκηνικό επαναλαµβάνεται στην Ινδονησία, τη Μαλαισία, την Ταϊλάνδη και αλλού.

Και οι άνθρωποι όµως υποφέρουν το δικό τους µαρτύριο. Στο χωριό Γκαλιχάντ, στο Ανατολικό Ασάµ, ένας αδίστακτος αρσενικός ελέφαντας σκότωσε πρόσφατα πέντε κατοίκους σε διάστηµα µικρότερο του ενός µηνός. Κατά τις βραδινές επιδροµές του, ισοπέδωσε πέντε σπίτια, ξερίζωσε κάµποσες µπανανιές και άδειασε άλλες τόσες σιταποθήκες.

Υστατο θύµααυτού του πολέµου υπήρξε η Φουλάνια Ντούτα. Τα οστά του κρανίου της βρίσκονται ακόµη στη γη, δίπλα στο ρηµαγµένο σπίτι της. Αυτόπτης µάρτυρας περιγράφει µε ανατριχιαστικές λεπτοµέρειες πώς πριν από δύο βράδια ο γκρι γίγαντας συνέθλιψε το κεφάλι και τον θώρακά της µε το µπροστινό του πόδι. Ο άνδρας της πρόλαβε και κρύφτηκε κάτω από έναν ξύλινο πάσσαλο και γι’ αυτό σώθηκε. Η 48χρονη γυναίκα όµως, καθώς έτρεχε να σωθεί ούρλιαζε, οδηγώντας έτσι τον ελέφαντα προς το µέρος της.

Οι κάτοικοι επινοούν διαρκώς νέους τρόπους για να σωθούν. Είναι παράνοµο άλλωστε να θανατώνεις ελέφαντα στις ασιατικές χώρες κι επιπλέον αυτό το ζώο είναι πολύ έξυπνο για να πέσει δεύτερη φορά στην ίδια παγίδα. «Εχουµε ζητήσει βοήθεια από την κυβέρνηση. Εχουµε πάρει όλα τα δυνατά προληπτικά µέσα. Προσευχόµαστε. Τίποτα δεν είναι αποτελεσµατικό. ∆εν µπορούµε να συνυπάρξουµε», παρατηρεί χωρικός της περιοχής. Στο ίδιο ακριβώς συµπέρασµα έχουν καταλήξει και οι επιστήµονες, ενώ οι αριθµοί µιλούν από µόνοι τους:

το 95% των ελεφάντων έχει εξαφανιστεί κάνοντας πολλούς να µιλούν για το τέλος της αυτοκρατορίας τους, η οποία εκτεινόταν από τις ακτές της Μεσογείου έως τον Κίτρινο Ποταµό, στη Βόρεια Κίνα.

ΣΤΗΝ ΤΑΪΛΑΝΔΗ, για παράδειγµα, στις αρχές του 20ού αιώνα, έβρισκαν καταφύγιο περίπου 100.000 ελέφαντες. Σήµερα, υπάρχουν µόλις 6.000.

Σύµφωνα µε τη ∆ιεθνή Ενωση για τη ∆ιατήρηση της Φύσης, στην Ασία επιβιώνουν 38.500 – 52.500 άγριοι ελέφαντες και άλλοι 15.000 βρίσκονται υπό καθεστώς αιχµαλωσίας. Επιπλέον, ο αφρικανός ελέφαντας, ο οποίος είναι και ο µεγαλύτερος καθώς ζυγίζει πάνω από 5 τόνους, συγκαταλέγεται πλέον στα επαπειλούµενα είδη. «Η απάντηση είναι προφανής», σχολιάζει η Φουπέντρα Ναδ Ταλουκντάρ, αξιωµατούχος του δασαρχείου στο Ασάµ. «Ολοι γνωρίζουν ότι δεν υπάρχει πια ασφαλές µέρος για τον ελέφαντα, ότι δεν υπάρχει γι’ αυτόν τροφή και αναγκάζεται να την αναζητά σε κατοικηµένες περιοχές. Επίσης, είναι αυτονόητο πως σ’ αυτή τη µάχη, εύκολα θα ηττηθεί».

Τα τελευταία χρόνια, επιθέσεις ελεφάντων σε κατοικηµένες περιοχές έχουν καταγραφεί σε 13 χώρες της Ασίας