Πυρηνική ενέργεια; Οχι, ευχαριστώ!

Η κορύφωση των κοινωνικών αγώνων κατά της χρήσης της πυρηνικής ενέργειας ήταν στα µέσα της δεκαετίας του 1970. Την εποχή εκείνη είχε επικρατήσει το σύνθηµα «Πυρηνική ενέργεια; Οχι, ευχαριστώ». Κονκάρδες και αυτοκόλλητα κοσµούσαν παρµπρίζ αυτοκινήτων, µπλουζάκια, καπέλα. Οι ευρωπαίοι πολίτες πάλλονταν µε αγωνιστικούς ρυθµούς κατά της πυρηνικής ενέργειας.

Το κίνηµα των οικολόγων της εποχής είχε κερδίσει έδαφος, ενώ η φωνή τους ακουγόταν σε όλη την υφήλιο. Ολως τυχαίως βέβαια ξεσπά µια παρατεταµένη πετρελαϊκή κρίση, προκαλώντας στις χώρες του αναπτυγµένου Βορρά πληθωρισµό της τάξεως του 20%. Στη Βρετανία η ανεργία αγγίζει το 4,5% µε πληθωρισµό περίπου27%.

Οπως ήταν αναµενόµενο, οι συζητήσεις στράφηκαν στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών για την κάλυψη των συνεχιζόµενων αναγκών σε ενέργεια για έναν κόσµο που έπρεπε να ακολουθήσει τo µοντέλο της υπερκατανάλωσης, καθώς το δόγµα «ανάπτυξη – ανάπτυξη – ανάπτυξη» του Τρούµαν, αµέσως µετά το τέλος του Β’ Παγκοσµίου Πολέµου, έπρεπε να επιβραβευτεί. Αφού λοιπόν η υπερκατανάλωση και το lifestyle µπήκαν στη ζωή των περισσοτέρων ως αντίληψη του αναπτυσσόµενου κόσµου, έπρεπε οι χώρες που δεν είχαν ενεργειακούς πόρους να βρουν τρόπους µείωσης του κόστους παραγωγής αλλά και ανεξαρτητοποίησης από τις εκάστοτε πετρελαϊκές κρίσεις και τις χρηµατιστηριακές «µαγκιές» των πετρελαιάδων. Ετσι, οι επενδύσεις στην πυρηνική ενέργεια ήταν νοµοτελειακές.

Στη λογική αυτή, η ιδέα µιας παγκόσµιας διακυβέρνησης µε κύριο ζητούµενο την ορθολογική χρήση του παγκόσµιου ενεργειακού αποθεµατικού και της χρήσης των ανανεώσιµων πηγών ενέργειας µε τάσεις κατάργησης των συνόρων και την υιοθέτηση της φιλοσοφίας του ενός παγκόσµιου χωριού, όπου όλοι οι λαοί του κόσµου θα ήταν ενωµένοι και µονιασµένοι, έπαιρνε ολοένα και µεγαλύτερες διαστάσεις. Κάπου όµως, στα µέσα της δεκαετίας του 1980, τα πράγµατα έµειναν στο ράφι. Υστερα ήρθε καπάκι η κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισµού, ενώ η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση είχε απορροφήσει τα κύρια ενδιαφέροντα των λαών της. Στο µεσοδιάστηµα, τα εργοστάσια παραγωγής πυρηνικής ενέργειας φύτρωναν σαν µανιτάρια όχι µόνο στον αναπτυγµένο Βορρά, αλλά και στην αναπτυγµένη Ανατολή. Η Ιαπωνία µάλιστα, ταγµένη στο µπλοκ του καταναλωτισµού, έσπειρε σε όλη την έκτασή της εργοστάσια παραγωγής πυρηνικής ενέργειας, αψηφώντας την ιδιαιτερότητα της γεωγραφικής θέσης.

Για µια φορά ακόµα το ανθρώπινοείδος, το απόλυτα αλαζονικό κατασκεύασµα της φύσης, παρέβλεψε τους βασικούς κανόνες. Και σαν να ήταν κάπου γραµµένο, το ένα λάθος διαδέχθηκε το άλλο. Η µοναδική χώρα στηνιστορία του κόσµου που χτυπήθηκε µε πυρηνικά όπλα (Χιροσίµα, Ναγκασάκι), σήµερα βρίσκεται στη δεινή θέση ενός πυρηνικού «ολοκαυτώµατος» µε δική της ευθύνη. Ενας λαός µε σεβασµό στη γνώση, στάθηκε αλαζονικός σε κάτι που τον πλήγωσε κατάφωρα.

Ποια η σηµασία όµως όλων αυτών αφού λίγο µετά όλοι θα τα έχουµε ξεχάσει;

Εχει νόηµα να λέµε τα ίδια καιτα ίδια εάν δεν θεσπίσουµε απαράβατους, «ναβουχοδονοσώριους» κανόνες, έστω και µε ορίζοντες προσαρµογής, που να στοχεύουν στη βιώσιµη διαχείριση των φυσικών πόρων µε µινιµαλιστική καταναλωτική αντίληψη;

Ας ελπίσουµε, στην απέραντη αυτή δυστυχία της Ιαπωνίας να συνετιστούν κάποιοι για να αλλάξουν τιςαντιλήψεις του καταναλωτισµού και της υπέργειας παν-κυριαρχίας του κόσµου. Γιατί, τελικά, οι δυνάµεις της υπόγειας φύσης του πλανήτη µας εσαεί θα είναι ανώτερες.

Η κατάσταση αυτή σηµατοδοτεί µια νέα χρονική περίοδο της ανθρωπότητας µε τα σηµάδια των καιρών να µας οδηγούν στην εφαρµογή της θεωρίας του συµβιωτικού πλανήτη, όπου όλοι και όλα είναι απαραίτητα υπό το πρίσµα της ισόρροπης ευηµερίας.

Ας ελπίσουµε, στην απέραντη αυτή δυστυχία της Ιαπωνίας να συνετιστούν κάποιοι για να αλλάξουν τις αντιλήψεις του καταναλωτισµού

ο Χαρίτων Χιντήρογλου είναι καθηγητής στο Τµήµα Βιολογίας του ΑΠΘ