«Τώρα ξεκινάµε από το µηδέν»

Ακόµη και πριν από την επέµβαση της ΔιεθνούςΣυµµαχίας, ο ΜουαµάρΚαντάφι δεν είχε καταφέρει να κινητοποιήσει περισσότερους από 1.500 άνδρες στην εκστρατεία κατά της Βεγγάζης. Πολλοί από αυτούς δεν ήταν καν µέλη των ενόπλων δυνάµεων. Από την άλλη πλευρά, ωστόσο, οιαντάρτες εµφανίζονται εξίσου αδύναµοιόχι µόνο στρατιωτικά αλλά και πολιτικά.

Η µεταβατική κυβέρνηση της Βεγγάζης σχηµατίστηκε στις 27 Φεβρουαρίου υπό τηνπίεση των γεγονότων και µέχρι στιγµής έχει αναγνωριστεί µόνο από τον ΝικολάΣαρκοζί. Αποτελείται από31 µέλη και επικεφαλής είναι οπρώην υπουργός Δικαιοσύνης του καθεστώτοςΜουσταφά Αµπντέλ Τζαλίλ.Στην πλειονότητά τους, τα µέλη του Ανεξάρτητου Εθνικού Συµβουλίου είναι δικηγόροι, δικαστικοί, καθηγητές πανεπιστηµίου, δηµοσιογράφοι και γιατροί. Η ταυτότητα των περισσοτέρωνδεν αποκαλύπτεται για λόγους ασφαλείας αφού εκπροσωπούν πόλεις που βρίσκονται υπό τον έλεγχο του συνταγµατάρχη. Το ερώτηµα που εγείρεταιείναι εάν από τις τάξεις της µεταβατικής κυβέρνησης θα αναδειχθεί ένα ή περισσότερα πρόσωπα που θα µπορέσουν να αναλάβουν ηγετικό ρόλο την εποµένη. Επειτα, η σύνθεση του Συµβουλίου δεν αντιπροσωπεύει ούτε τον πληθυσµό της Λιβύης στο σύνολό του, ούτε τους νέους που σήκωσαν στους ώµους τους ένααπό τα µεγαλύτερα φορτία της εξέγερσης πληρώνοντας βαρύ τίµηµα, ούτε τις φυλές. Εποµένως είναι άγνωστο από πού θα αντλή σει την απαραίτητη νοµιµοποίηση η µεταβατική κυβέρνηση, εάν θα υπάρξουν αντιδράσεις από δυνάµεις που θα διεκδικήσουν µερίδιο στην εξουσία και ποια θα είναι η έκτασή τους. Κανείς δεν ξεχνάειότι η Λιβύη έχει πετρέλαιο και ότι ο έλεγχοςµιας τέτοιας πλουτοπαραγωγικής πηγής θα µπορούσε να σηµαίνει για κάποιους εύκολο και πολύ χρήµα.

Ενας άλλος κίνδυνος, µάλλον ο µικρότερος σε µιαµετακανταφική Λιβύη, εδράζεται στο γεγονός ότι εκτός από τον πρώην υπουργό που παραιτήθηκε από τη θέση του καταγγέλλοντας το καθεστώς από τις πρώτες ηµέρες της εξέγερσης,κανένα άλλοµέλος του Εθνικού Συµβουλίου δεν έχει κυβερνητική εµπειρία. «Τώρα ξεκινάµε από το µηδέν. Στη Λιβύη του Καντάφι δεν υπήρχε ούτε κυβέρνηση, ούτε Κοινοβούλιο, ούτε Σύνταγµα. Υπήρχε µόνο αυτός», δήλωνε στηνεφηµερίδα «Λιµπερασιόν» ο εκπρόσωπος του Συµβουλίου Χαφέζ Γόγκα. Στην πρόσοψη του αρχηγείου της µεταβατικής κυβέρνησης κρεµόταν έως την περασµένη Παρασκευή µια τεράστια γαλλική σηµαία. Σύµφωναµε µια εκδοχή, κατέβηκε για να αναρτηθείξανά µε τις σηµαίες των ΗΠΑ και της Βρετανίας. Οπως υπενθυµίζει η εφηµερίδα «Ιντιπέντεντ», η εµπειρία στο Ιράκ και το Αφγανιστάν έχειδείξει ότι το κύριο προσόν των τοπικών ηγετών που φτάνουν στην κορυφή είναι ότι µιλούν καλύτερα αγγλικά από άλλους και εποµένως γίνονταιπρονοµιακοί συνοµιλητές των Ηνωµένων Πολιτειών και των συµµάχων τους. Ο κίνδυνος να επαναληφθεί το ίδιο στη Λιβύη σε περίπτωση πουανατραπεί ο Μουαµάρ Καντάφι θα ισοδυναµούσε µε καταστροφή.


Τέσσερα σενάρια για τη συνέχεια

Αμεση ανατροπή

Οσα µέλη της διεθνούς ςυµµαχίας βλέπουν το ποτήρι µισογεµάτο, θέλουν να ελπίζουν ότι η υποστήριξη στον Καντάφι βασίζεται στον φόβο, ο οποίος θα εξατµιστεί έπειτα από την επέµβαση. το σενάριο αυτό θέλει τις καθεστωτικές δυνάµεις να διαλύονται και οι αντάρτες να κατευθύνονται χωρίς αντίσταση προς την τρίπολη. Η ανάληψη της εξουσίας από µια αξιόπιστη µεταβατική κυβέρνηση θα ήταν το καλύτερο δυνατό αποτέλεσµα για τον ΟΗΕ.

Εύθραυστη ειρήνη

Οι καθεστωτικές δυνάµεις, αποδυναµωµένες, αδυνατούν να επιτεθούν στις πόλεις που ελέγχουν οι αντάρτες. Καθώς η απόφαση του ΟΗΕ απαιτεί να σταµατήσουν οι επιθέσεις του καθεστώτος στους πολίτες, η εκστρατεία της Συµµαχίας θα τερµατιζόταν. ο Καντάφι θα µπορούσε να παραµείνει στην εξουσία. εάν έπειτα ανατρεπόταν µε πραξικόπηµα, κανείς δεν θα µπορούσε να εγγυηθεί ότι οι πραξικοπηµατίες θα ήταν πιο δηµοκρατικοί από τον ίδιο.

Αναγκαστική διχοτόμηση

Εάν ο καντάφι αποσπάσει τη στήριξη σηµαντικών παραγόντων του καθεστώτος στην τρίπολη και καταφέρει να διατηρήσει τον έλεγχο του πετρελαίου, η ήττα του στην ανατολή δεν θα σήµαινε απαραίτητα το τέλος της εξουσίας του. ο συνταγµατάρχης θα µπορούσε να κρατήσει µακριά τη ∆ιεθνή Συµµαχία αποφεύγοντας τις επιθέσεις και αφήνοντας τους αντάρτες να εγκαθιδρύσουν το δικό τους καθεστώς στη Βεγγάζη.

Μακροχρόνια εμπλοκή

Η κοινή γνώµη στη δύση αρχίζει να αισθάνεται ότι η επέµβαση κρατάει σε διάρκεια, είναι αιµατηρή και άκαρπη. το καθεστώς εξάλλου υποστηρίζει ότι από τις βόµβες της ∆υτικής Συµµαχίας έχουν χτυπηθεί άµαχοι. εάν υπάρξουν πραγµατικά «παράπλευρες απώλειες», η κοινή γνώµη, ήδη καχύποπτη από το αφγανιστάν και το ίράκ, θα µπορούσε να αποσύρει την υποστήριξή της. Σε µια τέτοια περίπτωση, τα µέλη της Συµµαχίας θα άρχιζαν να σκέπτονται την έξοδο.