Η βοήθεια δεν έφτασε ποτέ…

Οι λίβυοι αντικαθεστωτικοί οπισθοχωρούν µπροστά στην υπεροπλία και τη δύναµη πυρός των στρατευµάτων του Καντάφι
Οι άνδρες του επαναστατικού στρατού που βλέπουν καθηµερινά τις δυνάµεις του Καντάφι να κερδίζουν έδαφος εις βάρος τους δεν µπορούν να καταλάβουν τι περιµένει η ∆ύση προκειµένου να τους βοηθήσει. «Πού είναι η ∆ύση;

Τι κάνουν; Πώς βοηθάνε;», ρωτούσε χθες εξαγριωµένος ένας µαχητής στο Ρας Λανούφ, το οποίο δεχόταν άγρια επίθεση και κινδύνευε να πέσει από στιγµή σε στιγµή ολοκληρωτικά στα χέρια των κυβερνητικών δυνάµεων. Βοήθεια, όµως, δεν διαφαίνεται στον ορίζοντα.

Στην έκτακτη Σύνοδο Κορυφής που πραγµατοποιήθηκε χθες στις Βρυξέλλες, οι 27 αποφάνθηκαν… πως ο Καντάφι «πρέπει να εγκαταλείψει αµέσως την εξουσία» και ότι η Λιβύη πρέπει να «αρχίσει µία οµαλή µετάβαση στη δηµοκρατία µέσω ευρείας κλίµακας διαλόγου». Εγκρίθηκαν και κάποιες επιπλέον οικονοµικές κυρώσεις, συµφωνήθηκαν ανθρωπιστικές επιχειρήσεις, αλλά το ενδεχόµενο επιβολής ζώνης απαγόρευσης πτήσεων πάνω από τη Λιβύη, όπως ζητούν όλο και πιο απεγνωσµένα οι αντάρτες, παρέµεινε πάνω στο τραπέζι, εκεί όπου βρίσκεται µέρες τώρα µαζί µε «όλα τα ενδεχόµενα». Οι 27 δήλωσαν ότι «οποιαδήποτε στρατιωτική δράση θα χρειαζόταν στήριξη από τον ΟΗΕ και τον Αραβικό Σύνδεσµο».

Ο γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί, ο οποίος αναγνώρισε προχθές µονοµερώς ως νόµιµο εκπρόσωπο της Λιβύης το αντικαθεστωτικό Εθνικό Λιβυκό Συµβούλιο και φέρεται να δήλωσε στους δύο απεσταλµένους του που συνάντησε στο Παρίσι πρόθυµος ακόµα και να προχωρήσει µόνος σε χειρουργικές επιθέσεις κατά του Καντάφι, αντιµετώπισε χθες στην καλύτερη περίπτωση τον σκεπτικισµό και στη χειρότερη την απροκάλυπτη οργή των εταίρων του. «Βρίσκω την κίνηση της Γαλλίας τρελή», σχολίασε ο ολλανδός πρωθυπουργός Μαρκ Ρούτε. Ακόµα και ο βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάµερον, ο οποίος είχε φανεί την Πέµπτη να συµπαρατάσσεται µε τον Σαρκοζί, δήλωσε χθες πως η Βρετανία τάσσεται µεν υπέρ των συνοµιλιών µε το αντικαθεστωτικό Συµβούλιο, δεν σχεδιάζει όµως να το αναγνωρίσει. Αλλά και ο Σαρκοζί εµφανίστηκε σαφώς πιο συγκρατηµένος:

Γαλλία και Βρετανία, δήλωσε, είναι «ανοιχτές» σε «αµυντικές» αεροπορικές επιθέσεις κατά των δυνάµεων του Καντάφι, αν ο ΟΗΕ τις στηρίξει και αν ο Καντάφι χρησιµοποιήσει χηµικά όπλα ή πολεµικά αεροσκάφη εναντίον του άµαχου πληθυσµού.

Η Γερµανία από την πλευρά της διατήρησε τη σταθερά επιφυλακτική της στάση. Το Βερολίνο, δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Γκίντο Βεστερβέλε, θα ήθελε από την Ευρώπη να ακούσει πρώτα τις απόψεις των γειτόνων της Λιβύης και του Αραβικού Συνδέσµου προτού αποφασίσει αν θα αναγνωρίσει ή όχι ως επικεφαλής της Λιβύης τους αντάρτες. Οσο για τη ζώνη απαγόρευσης πτήσεων, «µία τέτοια ζώνη δεν είναι κάτι απλό σαν να σηκώνεις µια πινακίδα οδικής σήµανσης, σηµαίνει ότι παρεµβαίνεις µε βόµβες, πυραύλους και όπλα. Κι αν δεν έχει αποτέλεσµα δηλαδή, τι θα κάνουµε, χερσαία επέµβαση;».

ΗΠΑ ΚΑΙ ΝΑΤΟ έχουν ήδη καταστήσει σαφή την απροθυµία τους να προχωρήσουν στην επιβολή ζώνης αεροπορικού αποκλεισµού χωρίς απόλυτη διεθνή στήριξη και νοµική βάση – αποδείξεις εγκληµάτων πολέµου εις βάρος αµάχων. Βρετανία και Γαλλία προετοιµάζουν θεωρητικά ένα σχετικό σχέδιο απόφασης. Ακόµα και αν κατατεθεί όµως στο Συµβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, θα προσκρούσει αναµφισβήτητα στο βέτο της Ρωσίας και/ή της Κίνας. Η Αφρικανική Ενωση έχει ταχθεί κατά της στρατιωτικής επέµβασης. Ο Αραβικός Σύνδεσµος, που συνεδριάζει σήµερα στο Κάιρο χωρίς τη Λιβύη, είναι όπως λέει χαρακτηριστικά ο Καρίµ Μακτίσι, καθηγητής ∆ιεθνών Σχέσεων, «ένα ευνουχισµένο σώµα, ικανό µόνο να βγάζει λόγους».

Στο µεταξύ, στη Λιβύη, οι δυνάµεις του Καντάφι έχουν συνθλίψει την εξέγερση στη Ζαουίγια, την εγγύτερη πόλη στην Τρίπολη η οποία είχε περιέλθει στον έλεγχο των εξεγερµένων, σφυροκοπούν το ανατολικό µέτωπο και στέλνουν στους συνδροµητές κινητής τηλεφωνίας SMS όπου προαναγγέλλουν επικείµενη ανακατάληψη ακόµα και της Βεγγάζης, της έδρας των αντικυβερνητικών δυνάµεων: «∆υστυχισµένες µάζες της Βεγγάζης: ετοιµαστείτε να ευτυχήσετε διότι η ηµέρα της απελευθέρωσης έρχεται»…

Οι Ευρωπαίοι συµφώνησαν ότι θέλουν να αλλάξει η ηγεσία στη Λιβύη χωρίς ωστόσο να κάνουν κουβέντα για την επιβολή ζώνης απαγόρευσης πτήσεων

Τα δύο πρόσωπα του Μπαράκ Οµπάµα
ΤΑ ΝΕΑ/ ΤΉΕ ΝΕW YORK TIMES , ΤΩΝ MARK LANDLER , ΚΑΙ HELENE COOPER

Στην κρίση της Μέσης Ανατολής, όπως και σε άλλα θέµατα, παρατηρούµεδύο Μπαράκ Οµπάµα:µια προσωπικότητα που αλλάζειτην Ιστορίακαι ένας πραγµατιστής αµερικανός πρόεδρος. Τρεις µήνες αφότου ένας νεαρός τυνήσιος πλανόδιος πωλητής αυτοπυρπολήθηκε, προκαλώντας µια πολιτική καταιγίδα σε όλο τον αραβικό κόσµο, ο Οµπάµα προσπαθεί να ανοίξει ένα νέο µονοπάτι. Μέχρι τώρα µε τηνεξάπλωση των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων από τη Βόρεια Αφρικήστις πλούσιες σε πετρέλαιοχώρες του Περσικού Κόλπου,ο πρόεδρος Οµπάµα έχει υιοθετήσει µια πολιτική συγκράτησης. Θεωρεί πως η κυβέρνησή του πρέπει να διαµορφώσει πολιτική διαφορετική σε κάθε χώρα, λένε βοηθοί του, κατανοώντας ότι τα συµφέροντα για την εθνική ασφάλεια της Αµερικήςείναι εξίσου σηµαντικά µε τις διεκδικήσεις των διαδηλωτών. Και αυτόεξηγεί τις εκκλήσεις του Οµπάµα για ειρηνικές διαµαρτυρίες στο Κάιρο και σεβασµότων ανθρωπίνων δικαιωµάτων αλλού.

Αυτή η έµφαση στον πραγµατισµό κάνει τον Οµπάµα ευάλωτο στις επικρίσεις ότι χάνει τη µάχη για να κερδίσει τηνκαρδιά καιτο µυαλό των αράβων διαδηλωτών. Κάποιοι υποστηρίζουν ότιδεν καταφέρνει να συνδέσει τις ΗΠΑ µε τις ιστορικές αλλαγές που σηµειώνονται στη Μέση Ανατολή.

«Είναι πολύ προκλητικό και ίσως εύκολο να βγαίνεικάποιος κάθε µέρα και να κάνει βαρύγδουπες δηλώσεις» λέει ο Μπέντζαµιν Ρόουντς, σύµβουλος εθνικής ασφάλειας του αµερικανού προέδρου, ο οποίος έγραψε την περίφηµη οµιλία που εκφώνησε ο Οµπάµα προς τον ισλαµικό κόσµο,το 2009στο Κάιρο. «Είναι όµως πιο σηµαντικό να εξασφαλίσουµε αποτελέσµατα που θα συνάδουν µε τις αξίες µας, διότι αλλιώς όλες οιδηλώσεις θα ξεχαστούν».

αύτή τή ΣΤΙΓΜΉ, παρά τις εκκλήσεις των αντικαθεστωτικών στη Λιβύη, οι ΗΠΑ δεν πρόκειται ναδιακινδυνεύσουν τις ζωές των πιλότων τουςγια να επιβάλουν ζώνη απαγόρευσης πτήσεων πάνω από τη βορειοαφρικανική χώρα. Αξιωµατούχοι του Λευκού Οίκου υποστηρίζουν ότι και ηεπέµβαση θα είναι ιδιαίτεραεπικίνδυνη αλλά φοβούνται πωςπιθανότατα ναείναι και αντιπαραγωγική, εξάπτοντας τα αντιαµερικανικά αισθήµατα. Πολλοί βέβαια σηµειώνουν την ειρωνεία του διλήµµατος που αντιµετωπίζει ο Οµπάµα. Είναι ο πρώτος µαύρος πρόεδρος, η εκλογή του οποίου προκάλεσε πανηγυρισµούς στις αραβικές χώρες. «Υπάρχειη επιθυµίαο Οµπάµα – όχι ο αµερικανός πρόεδρος αλλά ο Οµπάµα – να µιλήσει για ταόνειρα των εξεγερµένων Αράβων»λέει ένας αξιωµατούχος.

«Το βασικότου καθήκονόµως είναι να είναι πρόεδροςτων ΗΠΑ». Κι έτσι υποστηρίζει τις προσπάθειες της βασιλικής οικογένειας του Μπαχρέιν, µιας χώρας που φιλοξενεί τον 5ο Στόλο, να επιβιώσει παρότι τα αιτήµατατων διαδηλωτών δεν έχουν ικανοποιηθεί. Μιλάει λίγο για τη Σαουδική Αραβία και έχει περιορίσει την κριτική του Λευκού Οίκου γιατην Υεµένηόπου η κυβέρνηση υποστηρίζειτον αγώνα εναντίον της τροµοκρατίας – αλλά διάταξε να ανοίξουν πυρ εναντίον διαδηλωτών.

Πλησιάζει η ώρα, λένε βοηθοί του, που ο Οµπάµα θα κάνει άλληµια σηµαντική οµιλία µε την οποία θα αναφερθεί στις αραβικές εξεγέρσεις. Το βασικό µήνυµαόµως δεν έχει διαµορφωθεί ακόµα…

Πρώτα είναι πρόεδρος

«Yπάρχει η επιθυµία ο οµπάµα – όχι ο αµερικανός πρόεδρος αλλά ο οµπάµα – να µιλήσει για τα όνειρα των εξεγερµένων αράβων. οµως το βασικό του καθήκον είναι να είναι πρόεδρος των ΗΠΑ»

Η µάχη των εντυπώσεων στη Ζαουίγια

Μερικοί τοίχοι είναι το µόνο που παραµένει από τον µιναρέ που βρισκόταν κάποτε στην κεντρική πλατεία στη Ζαουίγια. το τέµενος δίπλα είναι επίσης ερείπιο. ο δρόµος είναι γεµάτος από συντρίµµια. Μέχρι την τετάρτη τον έλεγχο της πόλης είχαν οι αντικαθεστωτικοί, όµως τώρα οµάδες πιστές στον Μουαµάρ Καντάφι αποµακρύνουν τις αποδείξεις των συγκρούσεων και διακοσµούν τα φανάρια µε πράσινες σηµαίες. οι αρχές κρατούν τους ξένους δηµοσιογράφους σε απόσταση, όµως η απεσταλµένη των «Times» κατόρθωσε να µπει στη Ζαουίγια πριν ολοκληρωθεί ο καθαρισµός των δρόµων από τα αποµεινάρια µιας αιµατηρής εξέγερσης. «Καντάφι, φύγε» είναι γραµµένο µε σπρέι σ’ έναν τοίχο στα αγγλικά, ενώ λίγο πιο κάτω ένας Λίβυος έχει αρχίσει ήδη να σβήνει µε µαύρη µπογιά ένα παρόµοιο γκραφίτι. Ενα καµένο ασθενοφόρο βρίσκεται στην άκρη του δρόµου, τρύπες από σφαίρες διακρίνονται σε όλα τα σπίτια, ενώ ένα άδειο φέρετρο βρίσκεται ανοιχτό σε µια αυλή. Στην κεντρική πλατεία η παρουσία των τανκς και των στρατιωτών είναι έντονη – γύρω τους η καταστροφή θυµίζει σκηνές από το ίράκ. τα περισσότερα κτίρια, ύστερα από σφοδρές συγκρούσεις δύο εβδοµάδων, έχουν µεγάλες τρύπες από ρουκέτες ή όλµους – δεν υπάρχουν όµως αποδείξεις για βοµβαρδισµούς ούτε κρατήρες στο έδαφος.

Σε µια γωνιά της πλατείας υπάρχουν περίπου είκοσι τάφοι, ενώ είναι σκαµµένοι και 4-5 άδειοι, µια συµβολική κίνηση των ανταρτών ότι ήταν έτοιµοι να πεθάνουν πολεµώντας.

το µαζικό αιµατοκύλισµα στην πόλη αντιµετωπίζεται µε µια µεγάλη επιχείρηση «καθαρισµού». Γερανοί κρεµούν πράσινες σηµαίες σε όσα κτίρια παραµένουν όρθια, ενώ όλοι οι στρατιώτες φορούν πράσινα φουλάρια. Παρότι τα καταστήµατα είναι κλειστά, φορτηγά περνούν κάπου κάπου γεµάτα πολίτες που φωνάζουν «υπάρχει µόνο ο Θεός, ο Μουαµάρ και η Λιβύη».


Στην Ελλάδα οι ολλανδοί πεζοναύτες
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΙΑ ΠΕΛΩΝΗ

Πριν από αρκετές µέρες ελήφθη η απόφαση να µεσολαβήσει η Ελλάδα για την παράδοση των τριών ολλανδών πεζοναυτών που είχαν αιχµαλωτιστεί από το λιβυκό καθεστώς, καθώς, σύµφωνα µε πληροφορίες, υπήρξε σχετικό αίτηµα προς την ελληνική κυβέρνηση από τον ολλανδό πρωθυπουργό Μαρκ Ρούτε, ο οποίος σε τηλεφωνική επικοινωνία µε τον Γιώργο Παπανδρέου ζήτησε τη βοήθεια της Ελλάδας.

Το αίτηµα της ολλανδικής κυβέρνησης, σηµειώνουν διπλωµατικές πηγές, διατυπώθηκε προς την Ελλάδα, επειδή είναι χώρα που βρίσκεται στην περιοχή κι από τις λίγες που µπορεί να βρει διαύλους επικοινωνίας µε το λιβυκό καθεστώς, που κατάφερε κατά τον επαναπατρισµό ελλήνων και ξένων υπηκόων να λάβει άδεια προσγείωσης και απογείωσης από λιβυκά αεροδρόµια. Η αποστολή ανατέθηκε στον υφυπουργό Εξωτερικών ∆ηµήτρη ∆όλλη, ενώ το αίτηµα συζητήθηκε και στη συνάντηση που είχε το πρωί της Πέµπτης στην Αθήνα ο υφυπουργός µε τον απεσταλµένο του Καντάφι, Μοχάµεντ Ταχίρ Σιάλα.

Το ελληνικό C130, στο οποίο επέβαινε ο ∆. ∆όλλης, πήρε άδεια απογείωσης για την Τρίπολη το βράδυ της Πέµπτης και οι διαπραγµατεύσεις µε εκπροσώπους του λιβυκού υπουργείου Εξωτερικών συνεχίστηκαν µέχρι τα ξηµερώµατα της Παρασκευής.

Το αεροσκάφος C130 – επιβιβάστηκαν ακόµη 15 Ελληνες που είχαν διατυπώσει αίτηµα επαναπατρισµού – απογειώθηκε στις 3 τα ξηµερώµατα από την Τρίπολη και προσγειώθηκε χθες το πρωί στο «Ελ. Βενιζέλος».