ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Πρυτάνεως συνηγορία

Συµπληρώνονται 38 χρόνια από τότε· η Νοµική είχε γίνει σύµβολο· το σύµβολο πριν από το Πολυτεχνείο. Ξανάγινε σύµβολο πριν από λίγες ηµέρες. Αλλιώτικο σύµβολο τώρα και µε πολύ µικρότερη αξία· άλλη κοινωνία τότε, άλλη τώρα – άλλο το αίτηµα τότε, άλλο σήµερα: ο ηρωισµός και το τίποτα· το χωρίς αίτηµα.

Κατ’ αρχάς πρέπει να πούµε κάτι ουσιαστικό: παράνοµοι άνθρωποι δεν υπάρχουν. Η ανθρώπινη ύπαρξη δεν µπορεί να κηρυχθεί σε παρανοµία. Και τώρα ας δούµε τα γεγονότα:

Κάποιοι µαζεύουν κάποιους δυστυχείς µετανάστες από χρόνια εγκατεστηµένους στα Χανιά, που είχαν αρχίσει ή ήθελαν να αρχίσουν απεργία πείνας. Απεργία πείνας στα Χανιά; ∆εν λέει. Τους πληρώνουν, οι κάποιοι, τα εισιτήρια στο καράβι και τους συνοδεύουν· στον Πειραιά τούς περιµένουν κι άλλοι «κάποιοι»· και παρατεταγµένους τούς φέρνουν µε πούλµαν, πληρωµένα από τους «κάποιους», στη Νοµική Αθηνών, όπου άλλοι «κάποιοι» έχουν φροντίσει να ανοίξουν τις εισόδους στο κτίριο. Τους τοποθετούν σε ένα αµφιθέατρο, τους φέρνουν και ό,τι χρειάζεται ένας απεργός πείνας και µένουν για συντροφιά, να µην πλήξουν οι άνθρωποι.

Ακολούθως επιλαµβάνονται τα κανάλια και αρχίζει η «δικάσιµος» µε την ανάγνωση του «κατηγορητηρίου»: πώς µπήκαν αυτοί, ποιος τους έφερε, πώς καταλύθηκε το άσυλο; Και το τελευταίο και πιο ζουµερό: πού είναι ο πρύτανης; Από κοντά, στοιχήθηκε η πολιτική ηγεσία: Εµείς δεν επιτρέπεται να επέµβουµε· το Πανεπιστήµιο έχει αυτοτέλεια· µόνο ο πρύτανης µπορεί να ζητήσει άρση του ασύλου, δική του ευθύνη είναι να βρει τη λύση.

∆εν ήταν οι µόνες φωνές, υπήρξαν κι άλλες: το λέµε χρόνια, να καταργηθεί το άσυλο, έλεγαν αυτές. Αναρωτιέµαι, ωστόσο: αν δεν υπήρχε άσυλο τι διαφορετικό θα γινόταν, θα έµπαινε η Αστυνοµία και θα καθάριζε;

Πέρασαν κάποιες µέρες. Την τρίτη µέρα ο πρύτανης, απροστάτευτος από την Πολιτεία, µε τη συµπαράσταση φίλων του, σχετικών και άσχετων µε το πανεπιστήµιο, αποφασίζει να ζητήσει την άρση του ασύλου και καλεί Αστυνοµία και εισαγγελείς – έκανε δηλαδή αυτό που όφειλε να κάνει.

Ας κάνω µια σύντοµη παρένθεση· πολύ καλά είναι αυτά, η αυτοτέλεια, οι αρµοδιότητες του πρύτανη… Μήπως όµως το πανεπιστήµιο είναι κρατικό; Και µήπως υπάγεται σε συγκεκριµένο υπουργείο; Μήπως η χρηµατοδότησή του γίνεται απ’ αυτό; Τότε, πού ήταν εκείνο το διάστηµα το κράτος;

Ας γυρίσουµε στη Νοµική. Ηρθε, λοιπόν, η Αστυνοµία, έκανε κλοιό γύρω απ’ τη Σχολή και ανέµενε την εντολή, προφανώς του πρύτανη, για να εκκενώσει τη Νοµική. Μέσα στο κτίριο αναπτύχθηκε, λένε οι έγκυρες ειδήσεις, ένας πυρετός διαπραγµατεύσεων ανάµεσα στους εισαγγελείς, σε ειρηνοποιούς πολιτικούς και στα διάφορα δίκτυα αλληλεγγύης στους µετανάστες· γύρω από τον κλοιό της Αστυνοµίας είχε µαζευτεί πολύς κόσµος – ακροδεξιοί, µου λένε, µε ρόπαλα και σιδηρολοστούς· δεν είδα και δεν µπορώ να το βεβαιώσω.

Αλλά ας µη φλυαρώ περιγράφοντας γνωστά πράγµατα και ας πάω στην ουσία.

Κατά τις τελευταίες ώρες της νύχτας οι διαπραγµατεύσεις οδήγησαν σε ειρηνική λύση: οι µετανάστες – απεργοί πείνας αποχώρησαν για άλλο κτίριο, το οποίο πάλι βρήκε ο πρύτανης – όχι η Πολιτεία. Χωρίς να χρειαστεί να επέµβει η Αστυνοµία και χωρίς ν’ ανοίξει µύτη. Κι ύστερα απ’ αυτό ο πρύτανης κατηγορείται για αµέλεια, για παράβαση καθήκοντος: γνώριζε, λέει, και δεν ενηµέρωσε την Αστυνοµία.

Θα αφήσω το ζήτηµα αν ενηµέρωσε ή όχι – είναι γνωστό τι έγινε. Αλλη είναι η απορία µου: µήπως, λέω ο αφελής, η πληροφόρηση και η ενηµέρωση για επικείµενο «έγκληµα», για παρανοµία δηλαδή, δεν είναι δουλειά του πρύτανη, αλλά της Αστυνοµίας, της ΕΥΠ, των µηχανισµών τέλος πάντων διαφύλαξης της τάξης, εντέλει δηλαδή του κράτους;

Ενάγουν έναν πρύτανη που πέτυχε. Που κατόρθωσε (γιατί για κατόρθωµα πρόκειται) να λυθεί ένα τέτοιο πρόβληµα χωρίς την επέµβαση της Αστυνοµίας, χωρίς ν’ ανοίξει µύτη και χωρίς να καεί η Αθήνα. Ταπεινά, στην άγνοιά µου, λέω, µήπως ο κ. Εισαγγελέας, αντί να απαγγέλλει κατηγορία για παράβαση καθήκοντος στον συγκεκριµένο πρύτανη, θα ήταν καλύτερα να διερευνήσει ποιοι ήθελαν εκείνο το βράδυ αίµα και φωτιά;

Γιατί το κόλπο είναι άλλο: να απαξιώσουµε στο πρόσωπο και στην επιτυχία τούτου του πρύτανη τον ίδιο τον θεσµό για να περάσουµε εύκολα τον άλλον, του µάνατζερ ή όπως αλλιώς θα λέγεται. Ας µου επιτραπεί: φτηνιάρικο.

Οι µετανάστες – απεργοί πείνας αποχώρησαν για άλλο κτίριο, το οποίο πάλι βρήκε ο πρύτανης – όχι η Πολιτεία. Χωρίς να χρειαστεί να επέµβει η Αστυνοµία και χωρίς ν’ ανοίξει µύτη. Κι ύστερα κατηγορείται ο πρύτανης

Ο Βασίλης Κρεµµυδάς είναι οµότιµος καθηγητής του Πανεπιστηµίου Αθηνών.