Νέα στοιχεία για τη δράση του everolimus στους παγκρεατικούς νευροενδοκρινείς όγκους

24.02.2011

Το έγκυρο ιατρικό περιοδικό New England Journal of Medicine δημοσίευσε στις 9 Φεβρουαρίου 2011 μια μελέτη που καταδεικνύει ότι το everolimus (Afinitor^®) σε συνδυασμό με την βέλτιστη υποστηρικτική αγωγή (best supportive care) υπερδιπλασιάζουν την επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου έναντι του εικονικού φαρμάκου με βέλτιστη υποστηρικτική αγωγή, σε ασθενείς με παγκρεατικούς νευροενδοκρινείς όγκους (ΝΕΤ) προχωρημένου σταδίου¹.

Δεδομένα από τη μελέτη, RADIANT-3 (RAD001 In Advanced Neuroendocrine Tumors), παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά πέρυσι στο 12^ο Παγκόσμιο Συνέδριο για τον Γαστρεντερικό Καρκίνο (12^th World Congress on Gastrointestinal Cancer) στη Βαρκελώνη². Η διαδικασία έγκρισης του everolimus για τη θεραπεία του συγκεκριμένου πληθυσμού ασθενών βρίσκεται σε εξέλιξη παγκοσμίως.

Τα αποτελέσματα της μελέτης κατέδειξαν ότι το everolimus υπερδιπλασίασε το διάμεσο χρόνο επιβίωσης χωρίς εξέλιξη της νόσου από 4,6 σε 11,0 μήνες σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο. Επιπλέον, το everolimus μείωσε τον κίνδυνο εξέλιξης της νόσου κατά 65%. Μετά από 18 μήνες, το 34% των ασθενών που έλαβαν θεραπεία με everolimus ήταν εν ζωή χωρίς εξέλιξη της νόσου έναντι 9% των ασθενών που έλαβαν εικονικό φάρμακο, γεγονός που αναδεικνύει το μακροχρόνιο όφελος για τους ασθενείς που λαμβάνουν everolimus¹.

Οι ΝΕΤ προέρχονται από νευροενδοκρινικά κύτταρα, που παράγουν και εκκρίνουν ορμόνες ικανές να ρυθμίζουν διάφορες σωματικές λειτουργίες⁹. Οι περισσότεροι ΝΕΤsεντοπίζονται στη γαστρεντερική οδό, το πάγκρεας και τους πνεύμονες^6,10. Πολλοί ασθενείς με NET δεν έχουν συμπτώματα ή έχουν μη ειδικά συμπτώματα, όπως εξάψεις και διάρροια, με συνέπεια την καθυστέρηση της διάγνωσης από πέντε έως και επτά χρόνια^11,12. Πρόσφατα δεδομένα δείχνουν ότι ετησίως διαγιγνώσκονται 5 περιστατικά ΝΕΤ ανά 100.000 άτομα πληθυσμού. Παρόλο που είναι σπάνια μορφή καρκίνου, τα νεοδιαγνωσθέντα περιστατικά ΝΕΤ αυξάνονται δραματικά και η συχνότητα εμφάνισης τους έχει τετραπλασιαστεί τα τελευταία 30 χρόνια^6,11.

Οι παγκρεατικοί NETs προκύπτουν από κύτταρα των νησιδίων του παγκρέατος και μπορεί να εξελιχθούν σε “επιθετικούς” όγκους³. Είναι μια συγκεκριμένη και σπάνια νόσος που διαφέρει από αυτό που αποκαλείται γενικά καρκίνος του παγκρέατος⁴.Περίπου 64% των ασθενών με παγκρεατικούς NET διαγιγνώσκονται σε προχωρημένο στάδιο της νόσου⁶, που σημαίνει ότι ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί και σε άλλα σημεία του σώματος και η αντιμετώπισή του είναι πιο δύσκολη^3,5. Η διάμεση επιβίωση για τους ασθενείς με παγκρεατικούς NET προχωρημένου σταδίου είναι 24 μήνες⁶.

«Ένας ασθενής που διαγιγνώσκεται με ΝΕΤ προχωρημένου σταδίου έχει περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές,» σύμφωνα με τονΔρ. James Yao, Αναπληρωτή Καθηγητή Ιατρικής στο MD Anderson Cancer Center, στο Χιούστον του Τέξας. «Τα αποτελέσματα της μελέτης RADIANT-3 είναι ενθαρρυντικά και επιδεικνύουν το δυνητικό όφελος της θεραπείας παγκρεατικών NETs προχωρημένου σταδίου με τον αναστολέα του mTOR, everolimus».

Το everolimus στοχεύει την πρωτεΐνη mTOR, η οποία δρα ως βασικός ρυθμιστής της κυτταρικής διαίρεσης του όγκου, της ανάπτυξης των αιμοφόρων αγγείων και του κυτταρικού μεταβολισμού⁷. Προκλινικά και κλινικά δεδομένα έχουν τεκμηριώσει το ρόλο της mTOR στην ανάπτυξη και την εξέλιξη διάφορων όγκων, συμπεριλαμβανομένων των παγκρεατικών NETs.

Ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) των ΗΠΑ θα αξιολογήσει τον φάκελο του everolimus κατά προτεραιότητα για την θεραπεία των NET προχωρημένου σταδίου, συμπεριλαμβανομένου του παγκρέατος, του πνεύμονα και της γαστρεντερικής οδού, βάσει των αποτελεσμάτων της RADIANT-3 και μίας ακόμη μελέτης, της RADIANT-2. Η αξιολόγηση κατά προτεραιότητα αφορά σκευάσματα που συνιστούν σημαντική πρόοδο στη θεραπεία μιας νόσου ή προσφέρουν θεραπεία σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχουν επαρκής θεραπευτικές επιλογές⁸. Το γεγονός αυτό θα επιταχύνει το συνήθη χρόνο αξιολόγησης για το everolimus από τους 10 στους 6 μήνες⁸. Επιπλέον ο φάκελος του everolimus για την συγκεκριμένη ένδειξη έχει κατατεθεί στις ρυθμιστικές Αρχές παγκοσμίως.

Σχετικά με τη μελέτηRADIANT-3

Η RADIANT-3 είναι μια διπλά τυφλή, τυχαιοποιημένη, πολυκεντρική μελέτη Φάσης ΙΙΙ που διερευνά την αποτελεσματικότητα και ασφάλεια του everolimus σε συνδυασμό με την βέλτιστη υπάρχουσα υποστηρικτική αγωγή έναντι της θεραπείας με εικονικό φάρμακο σε 410 ασθενείς που πάσχουν από παγκρεατικούς ΝΕΤ προχωρημένου σταδίου¹.Το πρωτεύον καταληκτικό σημείο της RADIANT-3 είναι η επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου.

Σχετικά με το Afinitor (everolimus)

Το Afinitor^® (everolimus) είναι εγκεκριμένο στην Ευρωπαϊκή Ένωση (EΕ) για τη θεραπεία ασθενών με προχωρημένο νεφροκυτταρικό καρκίνο (RCC), των οποίων η νόσος έχει επιδεινωθεί κατά τη διάρκεια ή κατόπιν της λήψης στοχευμένης θεραπείας κατά του αυξητικού παράγοντα του αγγειακού ενδοθηλίου (VEGF).

Βιβλιογραφία

1.Yao, et al. Everolimus for Advanced Pancreatic Neuroendocrine Tumors. New Eng J Med 2011;364:514-23.

2.Yao, et al. Everolimus versus placebo in patients with advanced pancreatic neuroendocrine tumors (pNET) (RADIANT-3). 12^th World Congress on Gastrointestinal Cancer, Barcelona. July 1, 2010.

3.National Library of Medicine and the National Institutes of Health. Pancreatic islet cell tumor. Available at http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000393.htm. Accessed February 2011.

4.American Cancer Society Detailed Guides. Pancreatic Cancer. Available at http://www.cancer.org/Cancer/PancreaticCancer/DetailedGuide/pancreatic-cancer-what-is-pancreatic-cancer. Accessed February 2011.

5.Halfdanarson, et al. Pancreatic neuroendocrine tumors (PNETs): incidence, prognosis and recent trend toward improved survival. Annals of Onc 19: 1727-1733, 2008.

6.Yao, et al. One Hundred Years After “Carcinoid:” Epidemiology of and Prognostic Factors for Neuroendocrine Tumors in 35,825 Cases in the United States. Journal of Clinical Oncology. June 20 2009; vol. 26, number 18.

7. Motzer, et. al. Phase 3 Trial of Everolimus for Metastatic Renal Cell Carcinoma. Cancer 2010 Sep; 116(18):4256-4265.

8.US Food and Drug Administration. Fast Track, Accelerated Approval and Priority Review. Available at http://www.fda.gov/forconsumers/byaudience/forpatientadvocates/speedingaccesstoimportantnewtherapies/ucm128291.htm. Accessed February 2011.

9. National Library of Medicine and the National Institutes of Health. Neuroendocrine Tumor. Available at: http://www.cancer.gov/dictionary/?CdrID=44904. Accessed Feburary 2011.

10.American Cancer Society Detailed Guides. Gastrointestinal Carcinoid Tumors. Available at: http://www.cancer.org/Cancer/GastrointestinalCarcinoidTumor/DetailedGuide/gastrointestinal-carcinoid-tumors-key-statistics. Accessed February 2011.

11.Modlin, et al. Priorities for Improving the Management of Gastroenteropancreatic Neuroendocrine Tumors. J Natl Cancer Inst 2008;100:1282-1289.

12.National Library of Medicine and the National Institutes of Health. Carcinoid syndrome. Available at http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000347.htm. Accessed February 2011.

Πηγή: http://www.pharmanews.eu/novartis/741-novartis-drug-afinitorr-extends-progression-free-survival-in-patients-with-advanced-pancreatic-net