Χρήµα κι έγκληµα στην Πόλη

Αστυνοµικό στόρι µε φόντο µια µεταβαλλόµενη Κωνσταντινούπολη και το εσωτερικό του µυστηριώδους και αδίστακτου κόσµου του χρηµατιστηρίου, από τον Τούρκο Τζελίλ Οκέρ
Ο Ρεµζί Ουνάλ είναι ιδιωτικός ντετέκτιβ, όχι όµως µε το δαιµόνιο ενός Φίλιπ Μάρλοου, τον µανιχαϊσµό και την προτεσταντική ηθική ενός αστυνόµου Μπέκα (του ήρωα του Γιάννη Μαρή) και τηνεξυπνάδα και την ηθική παλιάς κοπής ενός Χαρίτου (του ήρωα του Πέτρου Μάρκαρη). Για την ακρίβεια, ο Ουνάλ είναι πρωτόβγαλτος, άσος της πολεµικής τέχνηςΑϊ Κίντο, ολίγον loser καιµάλιστα παραιτηθείς από την πολεµική αεροπορία, απολυµένος από τις τουρκικές αερογραµµές αφού δεν µπόρεσε – όπως λέει ο συγγραφέας – να κρατηθεί ούτε στις όγδοης κατηγορίας επιχειρήσεις τσάρτερ και αποδεικνύεται ανίκανος να προσγειώσειακόµη και ένα Τσέσνα στον εξοµοιωτή πτήσης. Παρ’ όλα αυτά, η παρατηρητικότητά του, ο τρόπος µε τον οποίο χρησιµοποιεί παράνοµες µεθόδους για ναεπιτύχει τον στόχο του και η αδιευκρίνιστή του (σεξουαλική καιόχι µόνον) ταυτότητα (αλήθεια είναι καλός ή κακός;) αποτελούν τα δυνατά χαρτιά του συγγραφέα Τζελίλ Οκέρ που δίνει µια παράδοξη χροιά σε µια κατά τα άλλα κλασική αστυνοµική ιστορία.

Σε τούτη την ιστορία ο δαιµόνιος ντετέκτιβ που πίνει µανιωδώς καφέδες θα υποχρεωθεί να τρυπώσει στον πολυπλόκαµο και µυγιάγγιχτο κόσµο του χρηµατιστηρίου, θα προσληφθε ίαπότον µυστηριώδηΣουχά Ζενγκίν, αφεντικό της χρηµατιστηριακής εταιρείας Κινητές Αξίες Μι-Για, για να παρακολουθήσει την ερωµένη του και οµορφούλα Ζεϊνέπ Καντί και θα γίνει µάρτυρας της εν ψυχρώ δολοφονίαςτης από αγνώστους µέσα από µια στολισµένη σαν νυφική λιµουζίνα Σαχίν. Από εδώ και πέρα και µε κλιµακωτό τρόπο που προσδίδει έναν αργόσυρτο ρυθµό στην πλοκή της ιστορίας, ο τούρκος συγγραφέας – που έγινε γνωστός στο ελληνικό κοινό από το επίσης αστυνοµικό «Το πτώµα µε ταποδοσφαιρικά παπούτσια» – ξετυλίγει µια απίστευτη αλληλουχία γεγονότων. Ας πούµε εκείνη που δολοφονείται στον δρόµο δεν είναι τελικά η Ζεϊνέπ αλλά η φίλη της Φιγκέν. Επίσης, ο έτερος ιδιωτικός ντετέκτιβ τηςιστορίας ονόµατι Τουντς που είχε προσληφθεί από τη γυναίκα τού Σουχά, τη Νεβεσέρ, για να παρακολουθεί τη Ζεϊνέπ, έχει τη θέση της µεταβλητής σε µια αστυνοµική εξίσωση όπου κάποιοι σκοτεινοί τύποι παρακολουθούν και απειλούν τους ήρωες – και µάλιστα µε εντυπωσιακό ενορχηστρωτή και εκτελεστή. Η οξεία παρατηρητικότητα του ντετέκτιβ – ήρωά µας Ουνάλ, οι αλλοπρόσαλλες µέθοδοί του (που ξετυλίγονται σε µια µονίµως βροχερή Κωνσταντινούπολη) και οι συνεχείς παρακολουθήσεις του (και µε τρόπους παραβατικούς η παραβίαση σπιτιών) φτάνουν στην τελική λύσηκαι στον δολοφόνο – έκπληξη.

Η δύναµη της σκευωρίας, οι ανατροπές καιοι περιγραφές του Οκέρ για µια κοινωνία που εκδυτικίζεται ταχύτατα – και µε άξονα το παγκοσµιοποιηµένο σινάφι του χρηµατιστηρίου – είναι οι ψηφίδες ενός ιδιότυπου αστυνοµικού παζλ που σχηµατίζεται µε φόντο τον Βόσπορο από την πένα ενός οξυδερκούς τούρκου γραφιά.

INFO

Ο Τζελίλ Οκέρ και ο Μορίς Ατιά συζητούν µε τον Πέτρο Μάρκαρη στη Στέγη Γραµµάτων και Τεχνών του Ιδρύµατος Ωνάση την Τετάρτη 2 Μαρτίου στις 19.00.

Για την τέχνη του ηθοποιού

«Ενας ηθοποιός χωρίς ρόλο µοιάζει µε ένα βιολίακουµπισµένο στο τραπέζι, ένα Στραντιβάριους είναι πάντα θαυµάσιο, στο τραπέζι όµως είναι καταδικασµένο στη σιωπή… Αυτό που διαφοροποιεί την τέχνη του ηθοποιού από τις υπόλοιπες είναι πως το όργανο που διαθέτει δεν είναι άλλο από τον ίδιο του τονεαυτό», λέει ο σουηδός ηθοποιός Μαξ Φον Σίντοφ στο masterclass που παρέδωσε στο Πανεπιστήµιο της Αβινιόν πριν από έξι χρόνια και που τώρα κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ποταµός. «∆ιαβάζω πολλές φορές το έργο… ∆εν χρειάζεται να αγαπήσω τον χαρακτήρα που ενσαρκώνω, οφείλω όµως να τον κατανοήσω, να καταλάβω τι θέλει να κάνει µε τη ζωή του», σηµειώνει για τον ηθοποιό και προφανώς τον θεατή του.


Ενα σταφύλι πολύ ροκ

Στα παιδιά απευθύνεται ο Κώστας Φέρρης στον πρόλογο του βιβλίου και τα καλεί να παίξουν και να τραγουδήσουν µαζί µε τον Μπίλυ το σταφύλι που είναι λίγο «Ροκ Α Μπίλυ». Τα τραγούδια της παρέας του Μπίλυ ερµηνεύουν τραγουδιστές και ηθοποιοί στο CD που συνοδεύει την έκδοση, ενώ τις περιπέτειές του αφηγείται η Αργυρώ Αγγελοπούλου στις σελίδες ενός βιβλίου – µιούζικαλ (µουσική Τόλης Κετσελίδης). Η «επανάσταση» αρχίζει ένα ζεστό, καλοκαιρινό µεσηµέρι την ώρα που η κυρία Φαγοπότηετοίµαζε το τραπέζι. Τακατσαρολικά της κουζίνας έχουν όλα ξεσηκωθεί, το καθένα παίρνει τον λόγο και αρχίζει να λέει τα παράπονά του. Σοφές κουτάλες, βαθιά πιάτα και µικρές ρώγες σταφυλιού, όλα µπαίνουν στον χορό.


Ταξίδι στη Θούλη

Τον λένε Ανδρο, µένει στην Ανδρο και έχει από τον πεθαµένο πατέρα του ιταλική καταγωγή. Είναιο ήρωας στο νέο µυθιστόρηµα του Γιώργου Λεονάρδου «Ξεκλειδώνοντας τη µυστική Θούλη» που εκτυλίσσεται στον 16ο αιώνα. Ο νεαρός Ανδρος είναι φιλοµαθής και αποζητά τη συντροφιά αυτού που όλοιοι άλλοι στο νησί τον αντιµετωπίζουν ως αιρετικό, έναν µοναχό ονόµατι Ζωσιµά που κανείς δεν γνωρίζει το πραγµατικό του όνοµα. Ο Ζωσιµάς µαθαίνει στον έφηβοελληνική µυθολογία, του µαθαίνει για τους Γνωστικούςκαι τους Καθαρούς,του µαθαίνει να ψάχνει και να σκέφτεται και ο Ανδρος, που έχει και µια µικρή ερωτική απογοήτευση µε την παιδική του φίλη, την Αρχοντούλα, που προορίζεται για έναν τριανταπεντάρη πλούσιο, αποφασίζει να φύγει για να γίνει καπετάνιος. Ηανδριώτισσα µάνα του, η Πελαγία, του δίνει κάτι κρυµµένα χρυσά δουκάτα που φυλάει από τον βενετό άντρα της και ο Ανδρος ξεκινάει για ένα ταξίδι ζωής, ένα ταξίδι µύησης στην αρχήγια τη Βενετία και µετά για τις βορειότατες θάλασσες, µέχρι τη µακρινή Θούλη, για την οποία του είχεµιλήσει ο Ζωσιµάς.

Ενα ωραίο, ρέον µυθιστόρηµα που άλλοτε µε γλώσσα πολύ απλή, άλλοτε µε τη γοητευτική γλώσσα των ναυτικών συνεπαίρνει τον αναγνώστη.Ο Γιώργος Λεονάρδος έχει ασχοληθεί µε επιµονή καιεπιµέλεια µε το είδος που αποκαλούµε «ιστορικόµυθιστόρηµα»: περί τα 15µυθιστορήµατα, από τη «Μαρία Μαγδαληνή» και την τριλογία των Παλαιολόγων µέχρι τις ταξιδιωτικές περιπέτειες «Μπαρµπαρόσα ο Πειρατής» και «Μαγγελάνος», βιβλία για τα οποία το κοινό τον ανταµείβει πάντα.


Τα µυστικά του κρασιού

Μπορεί να χρησιµοποιούµε συχνά τηνέκφραση «καλά κρασιά», τα κρασιά όµως πρωτίστως είναι πολλά. Αυτάτα ξέρει, βέβαια, πολύ καλύτερα ο Ανωγειανός Μανόλης Σταυρακάκης, καθηγητής στο Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών καιδιευθυντής του οικείου Εργαστηρίου Αµπελολογίας, που στο 330 σελίδων µεγάλου σχήµατοςβιβλίο του, µε τίτλο «Αµπελογραφία», καταγράφει γνώση και εµπειρία τριάντα χρόνων. Οι σπουδαιότερες ελληνικέςκαι ξένες ποικιλίες µαζί µεπλήθος ιστορικών στοιχείων και ωραίες επεξηγηµατικές φωτογραφίες, σε µια πολυτελή έκδοση, καθιστούν το βιβλίο ελκυστικό όχι µόνο για ειδικούς αλλά και για τονερασιτέχνη οινοποιό που κρύβουµε όλοι µέσα µας.