Ο χάρτης της Μέσης Ανατολής άλλαξε µέσα σε λίγες µέρες

Συναντώ έναν ισραηλινό στρατηγό εν αποστρατεία σεξενοδοχείοτουΤελ Αβίβ. «Ο,τι σκεφτόµασταν τα τελευταία 30 χρόνια δεν έχει σηµασία πια», είναι η πρώτη του κουβέντα. Αυτό εν ολίγοιςπεριγράφει τηναποπροσανατολιστική αίσθηση σοκ και δέους που έχει προκαλέσει στο ισραηλινό κατεστηµένο η λαϊκή εξέγερση στην Αίγυπτο. Ηειρηνευτική συµφωνί αµεµια σταθερήΑίγυπτο ήτανη βάση κάθε γεωπολιτικής και οικονοµικής πολιτικής του Ισραήλ τα τελευταία 35 χρόνια, και τώρα δεν υπάρχει πια. Είναι σαν να ξυπνήσουν κάποτε οι Αµερικανοί και να µάθουν ότι τόσο το Μεξικό όσο και ο Καναδάς βυθίστηκαν σε αναταραχές την ίδια ηµέρα.

«Ο,ΤΙΥΠΗΡΞΕ κάποτεσαν άγκυρα στον κόσµο µας σήµερα έχει εξαφανιστεί», παρατηρείο Μαρκ Χέλερ, ειδικός σε θέµατα πολιτικής στρατηγικής στο Πανεπιστήµιο του ΤελΑβίβ. «Και αυτό συµβαίνει ακριβώς τη στιγµή κατά τηνοποία η πυρηνικοποίηση τηςπεριοχής προχωρά γοργά». Αυτή είναι µια επικίνδυνη περίοδος για το Ισραήλ και η ανησυχία είναικατανοητή. Φοβάµαι όµωςότι το Ισραήλ µπορεί να χειροτερεύσει τηνκατάσταση εάν υποκύψει στο επιχείρηµα πουακούω απόπολλούς αξιωµατούχους ότι ταγεγονότα στην Αίγυπτο αποδεικνύουν πως το Ισραήλ δεν µπορεί ναεπιτύχει βιώσιµη ειρήνη µε τουςΠαλαιστίνιους. Αυτή είναι µια λανθασµένη και επικίνδυνη άποψη. Για να είµαστε δίκαιοι, στον Χόσνι Μουµπάρακ, τον σύµµαχο του Ισραήλ, αξίζειόλη η οργή που εκφράζουν οι διαδηλωτές. Τα τελευταία20 χρόνια οΜουµπάρακ είχε κάθε ευκαιρία να µεταµορφώσει την οικονοµία της Αιγύπτου καινα χτίσειένα µετριοπαθές πολιτικό κέντρο που θα κάλυπτε το κενό µεταξύτου αυταρχικού καθεστώτος του και των Αδελφών Μουσουλµάνων. Οµως επίτηδεςδιατήρησε αυτό το κενό ώστε να µπορεί να λέει στον κόσµο «ή εγώή αυτοί». Τώρα προσπαθεί ναπροωθήσει µεταρρυθµίσεις µέσα σε πανικό. Πολύ αργά.

Ωστόσο, οισραηλινόςπρωθυπουργός Μπενιαµίν Νετανιάχου κινδυνεύει να γίνει ο Μουµπάρακ της ειρηνευτικής διαδικασίας. Το Ισραήλ δεν είχε ποτέ τέτοια ισχύ απέναντι στους Παλαιστινίους και δεν είχε ποτέ απέναντί του πιο υπεύθυνους Παλαιστινίους. Οµως ο Νετανιάχου ψάχνει κάθε ευκαιρία για ναµη βάλει στο τραπέζι των διαπραγµατεύσεων ένα ειρηνευτικό σχέδιο. Οι Αµερικανοί τογνωρίζουν αυτό. Και χάρη στην απρέπεια του Αλ Τζαζίρα ναδηµοσιεύσειεκτός πλαισίου όλες τις παλαιστινιακές υποχωρήσεις – ώστε να βρεθεί σε δύσκολη θέση η παλαιστινιακή ηγεσία –, είναιτώρα προφανές πόσο µακριά έχουνφτάσει οι Παλαιστίνιοι.

∆ΕΝ ΓΝΩΡΙΖΩ εάν ηπαλαιστινιακή ηγεσία έχει την ισχύ να ολοκληρώσει τησυµφωνία. Ξέρω όµως ότι το Ισραήλέχει τεράστιο συµφέρον να κάνει ό,τι χρειάζεται για να τη δοκιµάσει. Γιατί; Με τουςηγέτες της Αιγύπτου και της Ιορδανίας να σπεύδουν να ανασχηµατίσουν τις κυβερνήσεις τους σε µια προσπάθεια να ελέγξουν τιςεξελίξεις, δύο πράγµατα είναι βέβαια: ό,τι κι αν συµβαίνει στις δύοχώρες που είναι οι µόνες αραβικές που έχουν ειρηνευτική συµφωνία µε το Ισραήλ, οι µετριοπαθείς αντικληρικοί που είχαν το µονοπώλιο της εξουσίας θα γίνονται πιο αδύναµοι και οι περιορισµένοι µέχρι σήµερα Αδελφοί Μουσουλµάνοι θα ενισχύονται. Το πόσο, αναµένεται να το δούµε.


Αγωνία για την επόµενη ηµέρα στην Αίγυπτο

ΤΗΝ ΑΝΗΣΥΧΙΑ ΤΟΥ ότι οι εξελίξεις στην Αίγυπτο µπορούν να αποσταθεροποιήσουν την κατάσταση στη Μέση Ανατολή «για πολλά χρόνια» και να προκαλέσουν ευρεία σύγκρουση µεταξύ προοδευτικών και ακραίων ισλαµιστών, εξέφρασε χθες στο κοινοβούλιο του ΙΣραήλ ο πρωθυπουργός της χώρας Μπενιαµίν Νετανιάχου. «Υπάρχουν δύο κόσµοι, δύο µισά, δύο απόψεις – οι απόψεις του ελεύθερου κόσµου και οι απόψεις των ακραίων», τόνισε. «Ποιες θα επικρατήσουν στην Αίγυπτο; Η απάντηση είναι κρίσιµη για το µέλλον της Αιγύπτου, το µέλλον της περιοχής και για εµάς εδώ στο Ισραήλ».

Ο Νετανιάχου πρόσθεσε: «Τα θεµέλια της σταθερότητάς µας, του µέλλοντός µας και της διατήρησης της ειρήνης, ιδιαίτερα σε αυτούς τους ασταθείς καιρούς, είναι η ενίσχυση της δύναµης του Ισραήλ». Νωρίτερα ο πρωθυπουργός του Ισραήλ είχε ζητήσει από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Μπαράκ Οµπάµα και άλλους ξένους ηγέτες να διακηρύξουν ότι οποιοδήποτε νέο αιγυπτιακό καθεστώς θα πρέπει να σεβαστεί την ειρηνευτική συµφωνία του 1979 µε το Ισραήλ. Σύµφωνα µε ισραηλινούς αξιωµατούχους του υπουργείου Εξωτερικών, η χώρα επιθυµεί να θέσει η διεθνής κοινότητα µια σειρά όρων για την αναγνώριση µιας νέας αιγυπτιακής ηγεσίας. Ενας από τους όρους αυτούς θα πρέπει να είναι η τήρηση της ειρηνευτικής συµφωνίας.

ΕΠΙΣΗΣ ΧΘΕΣ, ο πρόεδρος της Υεµένης Αλι Αµπντάλα Σάλεχ ανακοίνωσε ότι δεν θα παρατείνει την προεδρική του θητεία µετά τη λήξη της το 2013, θέτοντας τέρµα στην τριακονταετή εξουσία του. Λαµβάνοντας υπόψη του τα κινήµατα διαµαρτυρίας στην Τυνησία και στην Αίγυπτο, ο πρόεδρος της Υεµένης δεσµεύθηκε ότι δεν θα διαβιβάσει την εξουσία της χώρας στον γιο του. «∆εν θα υπάρξει παράταση της προεδρικής θητείας, ούτε χρήση του κληρονοµικού δικαιώµατος ή επανεκκίνηση του ρολογιού», ανακοίνωσε ο Σάλεχ ενώπιον του κοινοβουλίου πριν από τη χθεσινή µεγάλη διαδήλωση στη Σαναά στο πλαίσιο της Ηµέρας της Οργής στην Υεµένη. Ο πρόεδρος της Υεµένης ανακοίνωσε επίσης την αναβολή των βουλευτικών εκλογών που ήταν προγραµµατισµένες για τις 27 Απριλίου και η διεξαγωγή των οποίων έχει αµφισβητηθεί από την αντιπολίτευση εξαιτίας της απουσίας πολιτικών µεταρρυθµίσεων.