Ερχονται ανατιμήσεις στα τρόφιμα

Με καζάνι που βράζει μοιάζει η αγορά των τροφίμων. Η κατακόρυφη αύξηση των τιμών των πρώτων υλών (π.χ. δημητριακών, ζάχαρης, ζωοτροφών κ.λπ.) αλλά και το ράλι της τιμής του πετρελαίου εγκλωβίζει επιχειρηματίες και καταναλωτές σε ένα εκρηκτικό περιβάλλον που, όπως όλα δείχνουν, θα φέρει ανατιμήσεις σε βασικά καταναλωτικά είδη. Οι φόβοι για πληθωρισμό, τους οποίους τροφοδοτεί η εκτίναξη τιμών σε τρόφιμα, πετρέλαιο και πρώτες ύλες στις διεθνείς αγορές, διογκώνονται σε όλο τον κόσμο. Μεγάλες πολυεθνικές τροφίμων που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, έχουν ήδη ανακοινώσει σε άλλες χώρες της Ευρώπης και της Αμερικής ότι θα προχωρήσουν σε ανατιμήσεις λόγω των εξελίξεων στις διεθνείς αγορές, σε ποσοστά που κυμαίνονται ακόμα και πάνω από το 5%. Κάτι ανάλογο δεν αποκλείεται να συμβεί και στην Ελλάδα, ενώ σε ορισμένους κλάδους όπως η αλευροβιομηχανία, αυτό φαίνεται να είναι θέμα ημερών. Οι βιομηχανίες τροφίμων στο σύνολό τους παρακολουθούν με ιδιαίτερη προσοχή τις εξελίξεις αλλά όπως επισημαίνουν οι εκπρόσωποί τους, δεν μπορούν να προγραμματίσουν τις επόμενες κινήσεις τους, ούτε να δεσμευτούν ότι δεν θα προχωρήσουν σε ανατιμήσεις.

Πού οφείλονται
«Από το καλοκαίρι του 2010 με συνεχώς αυξανόμενη ένταση παρατηρούνται αυξήσεις στις τιμές των βασικών πρώτων υλών των τροφίμων. Οι αυξήσεις αυτές αποδίδονται σε ελλειμματικές παραγωγές λόγων ακραίων φυσικών φαινομένων, σε αυξημένη κατανάλωση από χώρες με αναπτυσσόμενη οικονομία ή και σε διόρθωση χαμηλών τιμών που ίσχυαν το 2009 και στις αρχές του 2010, καθώς και στα κερδοσκοπικά παιχνίδια που παίζονται στις διεθνείς αγορές. Δεδομένου ότι θίγονται όλοι οι βασικοί πυλώνες της διατροφής (ζάχαρη, σιτάρι, καλαμπόκι, σόγια) και κατ΄ επέκταση τα φυτικά λιπαρά και οι ζωοτροφές, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι θα δημιουργηθούν πληθωριστικά φαινόμενα στο σύνολο της Ε.Ε., μια και οι πρώτες αυτές ύλες είναι σε μεγάλο βαθμό εισαγόμενες», λέει ο κ. Αλέξανδρος Χαΐτογλου, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Αφοί Χαΐτογλου, συμπληρώνοντας ότι η εταιρεία του θα προσπαθήσει να εξαντλήσει όλα τα περιθώρια απορροφώντας το κατά το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος των αυξήσεων αυτών. Πιέσεις στην αγορά των αλεύρων
Ασφυκτικές είναι οι συνθήκες και στην αγορά του ψωμιού και των αρτοσκευασμάτων, με τις αυξήσεις στα άλευρα να βρίσκονται προ των πυλών. Επιχειρηματίες της αλευροβιομηχανίας περιγράφουν την κατάσταση ως εξαιρετικά δύσκολη, επισημαίνοντας ότι ήδη η τιμή του μαλακού σταριού, που χρησιμοποιείται ως πρώτη ύλη για την παραγωγή αλεύρων για ψωμί και αρτοσκευάσματα, έχει φτάσει στα 32 λεπτά το κιλό, από 15 που ήταν τον περασμένο Ιούλιο, ενώ αναμένεται ακόμα μεγαλύτερη αύξηση το επόμενο δίμηνο. Ανάλογη είναι η εικόνα και στην αγορά σκληρού σταριού, όπου η τιμή του έχει διαμορφωθεί στα 30 λεπτά το κιλό, από 11-12 λεπτά που ήταν το Ιούνιο. Η τιμή του καλαμποκιού που προορίζεται για ζωοτροφές, από 13-14 λεπτά έφτασε να πωλείται σήμερα στα 30 λεπτά το κιλό. «Η κατάσταση είναι εξαιρετικά δύσκολη και επιδεινώνεται ακόμα περισσότερο στη χώρα μας από το γεγονός ότι πραγματοποιούμε εισαγωγές ιδίως στο μαλακό σιτάρι σε ποσοστό έως και 75%. Ετσι, αν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση, κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει ότι η τιμή του θα φτάσει και ίσως ξεπεράσει τα 40 λεπτά το κιλό», λέει επιχειρηματίας από τον κλάδο της αλευροβιομηχανίας.

Αυξήσεις 15%-20%
Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, έρχονται αυξήσεις οι οποίες θα φτάσουν ακόμα και το 15%-20% καθώς εκτός των πρώτων υλών σημαντική είναι η επιβάρυνση και από την αύξηση του ΦΠΑ αλλά και από τις τιμές του πετρελαίου. Ενδεικτικά, ένα σακί αλεύρι των 50 κιλών που κόστιζε 22-24 ευρώ, σήμερα πωλείται 28-30 ευρώ και δεν αποκλείεται τον επόμενο μήνα να φτάσει στα 35 ευρώ. Η κατάσταση αυτή προβληματίζει τους τελικούς αποδεκτές που είναι οι αρτοποιοί. Οπως υποστηρίζουν, έχουν απορροφήσει τις αυξήσεις που έγιναν το προηγούμενο διάστημα, όμως δεν μπορούν να δεσμευτούν ότι θα κάνουν το ίδιο αν η αύξηση το επόμενο διάστημα φτάσει στα 6 με 7 ευρώ το τσουβάλι το αλεύρι. «Δεν πρέπει να κινδυνολογούμε αλλά υπάρχει πρόβλημα», λέει ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Αρτοποιών Μιχάλης Μούσιος. «Αυτή τη στιγμή με νύχια και με δόντια έχουμε συγκρατήσει τις τιμές μας, αλλά δεν ξέρω αν μπορούμε να αντέξουμε για πολύ ακόμα». Οπως επισημαίνει, κάθε αρτοποιός έχει διαφορετικά περιθώρια να απορροφήσει τις αυξήσεις και γι΄ αυτό κανείς δεν μπορεί να μιλήσει για συγκεκριμένες αυξήσεις στο ψωμί.

«Υπάρχουν προμηθευτές που έχουν ενημερώσει για αύξηση της τάξης του 20% από την ερχόμενη Δευτέρα. Αυτό σημαίνει πρακτικά αύξηση 8-9 λεπτά το κιλό το αλεύρι. Για έναν αρτοποιό το αλεύρι αποτελεί το 30% του κόστους παραγωγής. Αν υπολογίσει κανείς και τις αυξήσεις στα καύσιμα που είναι μαζί με τους φόρους 50% πάνω από πέρυσι, μπορεί να καταλάβει», σημειώνει.

Μεγάλες πολυεθνικές που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα έχουν ήδη ανακοινώσει σε άλλες χώρες ανατιμήσεις και πάνω από το 5%

Πρόβλημα και από τις ζωοτροφές

Ανάλογη είναι και η εικόνα στον κλάδο της πτηνοτροφίας από τις αυξήσεις των δημητριακών που προορίζονται για ζωοτροφές.

«Είναι αλήθεια ότι τόσο η αύξηση της τιμής του πετρελαίου όσο και η αύξηση των πρώτων υλών έχουν επιβαρύνει σημαντικά το εταιρικό μας κόστος. Τα πάντα έχουν σχεδόν διπλασιαστεί, από το κόστος των ζωοτροφών έως το κόστος των υλικών συσκευασίας, μεταφοράς των εμπορευμάτων κ.λπ. Ενδεικτικά σας αναφέρω ότι το κόστος της σόγιας μέσα σε διάστημα λιγότερο των 6 μηνών ανέβηκε περίπου κατά 13%. Δυστυχώς δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε πότε αυτό το ράλι των αυξήσεων θα σταματήσει. Η εταιρεία μας μέχρι αυτή τη στιγμή δεν έχει προβεί σε καμία αύξηση τιμών», λέει ο Κωνσταντίνος Βλαχάκης, πρόεδρος της εταιρείας Βλαχάκης.

Στο ίδιο μήκος κύματος και ο πρόεδρος του Συνδέσμου Πτηνοτροφικών Εταιρειών Ελλάδος, Ντάνυ Συρίγος. Οπως αναφέρει, ενώ το κόστος για την αγορά ενός τόνου σταριού για ζωοτροφή πέρυσι κυμαινόταν στα 130-140 ευρώ, σήμερα η τιμή του έχει φτάσει τα 270 και μάλιστα, οι πληρωμές αυτές είναι μετρητοίς..

Ιδια η εικόνα και στις τιμές της σόγιας. «Αν σκεφτεί κανείς ότι στην πτηνοτροφία το κόστος της ζωοτροφής αποτελεί το 70% του συνολικού κόστους, αντιλαμβάνεται την κατάσταση που επικρατεί αυτή τη στιγμή στον κλάδο. Ανάγκη για ανατιμήσεις υπάρχουν, όμως όλα αυτά έπρεπε να τα είχε αντιμετωπίσει η κυβέρνηση από τον Σεπτέμβριο, που όλες οι ενδείξεις έδειχναν τι θα ακολουθούσε. Αν τότε είχαμε κάνει μια μικρή αύξηση, ίσως να είχαμε σήμερα μεγαλύτερα περιθώρια να αντέξουμε το ράλι τιμών των πρώτων υλών», συμπληρώνει ο κ. Συριγος.