[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] Οι αγορές κέρδισαν, η πολιτική ηττήθηκε

Οι ΑΓΟΡΈς κέρδισαν, τα κράτη και η πολιτική ηττήθηκαν. Αυτό είναι δυστυχώς το θλιβερό συµπέρασµα – µέχρι στιγµής τουλάχιστον – από τα όσα συνέβησαν το 2010. Και αυτό που συνέβη είναι ότι όλη η Ευρώπη έχει προσχωρήσει σε αυστηρές πολιτικές λιτότητας. Η τελευταία χώρα που προσχώρησε στην πολιτική αυτή προκειµένου να µειώσει το δηµοσιονοµικό της έλλειµµα (11% του ΑΕΠ) είναι η Βρετανία. Αποφάσισε δραστικές περικοπές δαπανών (ύψους 130 δισ. στερλινών) µε την απόλυση, µεταξύ άλλων, 400.000 δηµοσίων υπαλλήλων. Ακόµη και η Γερµανία µε την ανθούσα οικονοµία της ακολουθεί πολιτική αυστηρών περικοπών. Την πολιτική της αυστηρής λιτότητας στην Ευρώπη επέβαλαν ουσιαστικά οι αγορές και ειδικότερα οι χρηµατοπιστωτικές αγορές. Η αντίδραση της Ευρώπης (αλλά και των ΗΠA) µετά την έκρηξη της οικονοµικής κρίσης ήταν να εγκαινιάσει κεϊνσιανή πολιτική δηµοσιονοµικής επέκτασης προκειµένου να αποφύγει την οικονοµική ύφεση και ενδεχοµένως την πλήρη κατάρρευση. Η πολιτική αυτή υπήρξε σωτήρια. Οι οικονοµίες της Ευρώπης απέφυγαν όντως την κατάρρευση. Η ανεργία συγκρατήθηκε. Τα δηµοσιονοµικά ελλείµµατα αναπόφευκτα αυξήθηκαν. Οι κύριοι υπεύθυνοι για την κρίση, µεγάλες τράπεζες , ανεξέλεγκτα χρηµατοπιστωτικά ιδρύµατα και hedge funds υψηλών κερδοσκοπικών δραστηριοτήτων και άπληστοι managers υψηλών bonus άρχισαν να αισθάνονται την απειλή να επιβληθούν αυστηροί ρυθµιστικοί κανόνες και περιορισµοί στη συµπεριφορά τους (και στα bonus). Και βεβαίως αντέδρασαν. Και αντέδρασαν ποικιλοτρόπως. Χωρίς να καταφεύγει κάποιος σε θεωρίες συνωµοσίας δεν µπορεί παρά να συµφωνήσει µε την υπουργό Οικονοµικών της Γαλλίας Ch. Lagarde, η οποία είπε ότι «οι ανεξέλεγκτες αγορές κήρυξαν τον πόλεµο στην πολιτική και το κράτος και το ερώτηµα είναι ποιος θα κερδίσει τελικά». Τελικά φαίνεται ότι κερδίζουν οι αγορές. Οι πολιτικοί έντροµοι µπροστά στην απειλή υποβάθµισης της πιστοληπτικής ικανότητας, την αύξηση των (διαβόητων) spreads και επιτοκίων δανεισµού εγκατέλειψαν άρον άρον την κεϊνσιανή πολιτική και εξαπέλυσαν τις πολιτικές λιτότητας για τη µείωση ελλειµµάτων και δανεισµού και «όποιον πάρει ο χάρος». Και ο χάρος βεβαίως παίρνει τα χαµηλότερα εισοδηµατικά στρώµατα, είτε η πολιτική λιτότητας εφαρµόζεται στη Βρετανία ή στην Ελλάδα (αν και η περίπτωση της Ελλάδας είναι σαφώς ξεχωριστή). Και όλη αυτή η συµπεριφορά των αγορών θεωρείται έκφραση ορθολογικότητας! Η συµπεριφορά των πολιτικών;

Ο Π. Κ. Ιωακειµίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστηµίου Αθηνών και µέλος του ∆.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.