[ 20 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ] Πρέπει όλοι να σπάσουµε τον φαύλο κύκλο της φυγής και της απαισιοδοξίας

Αποφοίτησε από το Τµήµα Νοµικής του Καποδιστριακού Πανεπιστηµίου, έκανε µεταπτυχιακό στο Χάρβαρντ και διδακτορικό στο Ελεύθερο Πανεπιστήµιο του Βερολίνου. Πριν από λίγες ηµέρες, έγινε ο τρίτος έλληνας στα 25 χρόνια του Βραβείου Ernst – Reuter που του απονεµήθηκε η διάκριση για τη διδακτορική του διατριβή «Συνταγµατικοί συµβιβασµοί: Θεµέλια και συνέπειες για την ερµηνεία και εφαρµογή του Συντάγµατος». Για τον Στυλιανό – Ιωάννη Κουτνατζή, το ζητούµενο σε µια τέτοια περίοδο είναι «να σπάσει ο φαύλος κύκλος της φυγής και της απαισιοδοξίας». Ακόµη και για εκείνους που θα επιλέξουν τον δρόµο της µετανάστευσης, «το ζήτηµα είναι να επιστρέψουν και να εµπλουτίσουν τους υπόλοιπους µε τις εµπειρίες τους».

1 Ερευνες δείχνουν ότι εννέα στους δέκα έλληνες είναι πρόθυµοι να µεταναστεύσουν. Σκέφτεστε να επιστρέψετε µόνιµα;

Αν προκύψει η κατάλληλη ευκαιρία, γιατί όχι; Ιδίως αυτή την περίοδο πρέπει να προσπαθήσουµε όλοι να σπάσουµε τον φαύλο κύκλο της φυγής και της απαισιοδοξίας.

2 Με το Βραβείο Ernst – Reuter σπανίως τιµάται νοµικός. Το περιµένατε;

Οταν από περισσότερες από χίλιες εργασίες επιλέγονται τελικά τέσσερις, δεν µπορείς να το περιµένεις.

3 Φοβηθήκατε µήπως η εθνικότητά σας στέκονταν εµπόδιο;

Οχι. Τα γερµανικά πανεπιστήµια αναγνωρίζουν όλο και περισσότερο τον πλούτο που µπορεί να κρύβει ένα διεθνές βιογραφικό.

4 Οι άλλοι τρεις βραβευθέντες ήταν Γερµανοί;

Ναι, όπως και η συντριπτική πλειονότητα των τιµηθέντων στα 25 χρόνια του βραβείου. 5 Υπάρχουν συνταγµατικοί συµβιβασµοί στην Ελλάδα;
Συνταγµατικοί συµβιβασµοί υπάρχουν παντού. Το θέµα είναι τι είδους συµβιβασµοί, και µε ποιο τρόπο πρέπει να τους ερµηνεύουµε και να τους εφαρµόζουµε.

6 Χρειάζεται Συνταγµατικό ∆ικαστήριο η χώρα;

Μπορεί να οδηγήσει σε πρόοδο, µπορεί και σε οπισθοδρόµηση. Εξαρτάται από τις αρµοδιότητες και τη σύνθεσή του. 7 Τι έχει γίνει µε την προσφυγή στο Συνταγµατικό
∆ικαστήριο της Γερµανίας για τη χρηµατική βοήθεια προς την Ελλάδα µέσω του ευρωπαϊκού µηχανισµού στήριξης;

Το γερµανικό Συνταγµατικό ∆ικαστήριο επέτρεψε απλώς την καταβολή της χρηµατικής βοήθειας σε επίπεδο ασφαλιστικών µέτρων. Αν λάβει κανείς υπόψη την ευρωσκεπτικιστική διάθεση που φαίνεται να επικρατεί τελευταία εντός του ∆ικαστηρίου, η απόφασή του επί της ουσίας αναµένεται µε µεγάλο ενδιαφέρον.

8 Χρειάζεται συνταγµατική αναθεώρηση στην Ελλάδα;
Χρειάζεται να αποµυθοποιήσουµε την έννοια της αναθεώρησης. Αναθεώρηση του Συντάγµατος συνεπώς όχι, αναθεώρηση επιµέρους συνταγµατικών διατάξεων ενδεχοµένως ναι.

9 Η µεγαλύτερη συνταγµατική τοµή που θα προωθούσατε αν γινόταν συνταγµατική αναθεώρηση;

Περισσότερο είναι σήµερα απαραίτητη η ενίσχυση των εγγυήσεων τηρήσεως του Συντάγµατος ως θεµελιώδους νόµου. ∆εν είναι νοµικισµός, είναι απαραίτητη προϋπόθεση, προκειµένου η κρίση του πολιτικού συστήµατος να µην συµπαρασύρει και το Σύνταγµα.

10 Ο νόµος περί ευθύνης υπουργών ανταποκρίνεται στις ανάγκες µιας σύγχρονης δηµοκρατικής κοινωνίας;
Οχι, επειδή συγχέει τις ιδιότητες κρίνοντος και κρινοµένου και διευκολύνει την εκδήλωση κακώς εννοούµενης συναδελφικής αλληλεγγύης. Η τροποποίηση της ισχύουσας ρύθµισης όµως προϋποθέτει πρώτα και κύρια αναθεώρηση του άρθρου 86 του Συντάγµατος.

11 Στην Ελλάδα υπάρχει πρόσφορο έδαφος για έρευνα;

Οι υποδοµές πάσχουν. Αλλά όταν οι συνθήκες δεν είναι ευνοϊκές, ίσως τότε η έρευνα να είναι και γοητευτικότερη.

12 Κάποιοι ισχυρίζονται ότι η Ελλάδα «διώχνει» τα παιδιά της. Συµφωνείτε;

Επιµένω ότι φεύγουν εκείνοι που θέλουν να φύγουν. Το ζητούµενο είναι κάποια στιγµή να επιστρέψουν και να εµπλουτίσουν τους υπόλοιπους µε τις εµπειρίες τους.

13 Εχοντας αποφοιτήσει από κορυφαία πανεπιστήµια του εξωτερικού, σε ποια σηµεία θεωρείτε ότι πάσχει το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστηµα;

Εν µέρει εξαιτίας της ελλιπούς χρηµατοδότησης, ορισµένοι διδάσκοντες και διδασκόµενοι αντιλαµβάνονται την εκπαιδευτική διαδικασία ως πάρεργο αντί για πρωταρχική τους έγνοια.

14 Και σε ποια υπερτερεί;
Οι διεθνείς παραστάσεις διδασκόντων αλλά και διδασκοµένων είναι σηµαντικά περισσότερες, ίσως εξ ανάγκης. 15 ∆ηµόσια ή ιδιωτική εκπαίδευση;

Eκπαίδευση που να παρέχει σε όλους ίσες ευκαιρίες αριστείας στη µόρφωση και την έρευνα. 16 Ο Γερµανικός Τύπος υπερβάλλει στις περιγραφές του για την οικονοµική κρίση στην Ελλάδα;

Υπερβολές υπάρχουν παντού. Οπως κι εκείνοι που δυσκολεύονται να κρατήσουν τις αναγκαίες αποστάσεις ανάµεσα σε ό,τι ξέρουν και ό,τι έχουν απλώς ακούσει.

17 Τι σας λένε οι γερµανοί φίλοι σας;

Συνήθως αποφεύγουν να θέσουν το θέµα. Οταν το κάνουν, πάντως, δείχνουν να πιστεύουν ότι το πρόβληµα δεν είναι (µόνο) ελληνικό.

18 Πώς αισθάνεται ένας Ελληνας που τα τελευταία δύο χρόνια παρακολούθησε όσα συνέβησαν στη χώρα του από το εξωτερικό;

Αισθάνεται ευθύνη να συµβάλει, στο µέτρο των δυνατοτήτων του, στην προβολή µιας άλλης Ελλάδας.

19 Επόµενος στόχος;
Ο συνδυασµός διδασκαλίας και έρευνας σε Ελλάδα και Γερµανία, χωρίς ποιοτικές εκπτώσεις. Γιατί µε την αλληλεπίδραση των εννόµων τάξεων – και όχι µόνον – είναι ίσως ουτοπικό να περιορίζεται κανείς στα στεγανά του εθνικού κράτους.

20 Αν δεν είχατε ασχοληθεί µε τη νοµική;

Πιθανόν θα ήµασταν συνάδελφοι στη δηµοσιογραφία!