[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] Η πολιτική διάσταση της κρίσης

ΤΕΛΙΚΑ Η κρίση στην ευρωζώνη και στην Ευρωπαϊκή Ενωση (Ε.Ε.)

γενικότερα είναι οικονοµική ή πολιτική; Η απάντηση στο ερώτηµα είναι σχετικά απλή: η κρίση είναι κατά βάση πολιτική. Βεβαίως η κρίση εκδηλώνεται µε ένταση στο πεδίο της οικονοµίας µε όλα τα χαρακτηριστικά που βιώνουµε εδώ και µήνες: υψηλά ελλείµµατα και υψηλό δηµόσιο χρέος για ορισµένες χώρες – µέλη (ιδιαίτερα τις περιφερειακές χώρες – µέλη της ευρωζώνης), χαµηλά επίπεδα παραγωγικότητας και ανταγωνιστικότητας, µακροοικονοµικές ανισορροπίες (χώρες µε υψηλά πλεονάσµατα, π.χ. Γερµανία και χώρες µε υψηλά ελλείµµατα ισοζυγίου πληρωµών, π.χ. Ελλάδα). Η οικονοµική όµως κρίση θα µπορούσε να είχε προληφθεί και οπωσδήποτε να είχε αντιµετωπισθεί αποτελεσµατικά εάν υπήρχαν οι πολιτικές αναγκαίες προϋποθέσεις και η πολιτική βούληση. Γιατί όλοι ή σχεδόν όλοι γνωρίζουν το τι ακριβώς απαιτείται για τη ριζική αντιµετώπιση της κρίσης και τη διασφάλιση της βιωσιµότητας του ενιαίου νοµίσµατος, ευρώ. Ολοι γνωρίζουν δηλαδή ότι νοµισµατική ένωση χωρίς επαρκή δηµοσιονοµική και οικονοµική ένωση (και τελικά κάποιας µορφής πολιτική ένωση) είναι δύσκολο να µακροηµερεύσει. Αυτό δείχνει η ιστορία και η εµπειρική και θεωρητική ανάλυση. Η οικονοµική ένωση δεν µπορεί παρά να συνεπάγεται και ένα σύστηµα «δηµοσιονοµικών µεταβιβάσεων» (transfers union) στη λογική των οµοσπονδιακών συστηµάτων. Αυτή είναι η ριζική λύση. Ολα τα άλλα (οικονοµική διακυβέρνηση κυρώσεων κ.λπ.) αποτελούν ηµίµετρα που δεν πείθουν τις αγορές και που δεν πρόκειται να λύσουν το πρόβληµα στη ρίζα του. Κι όµως, αυτήν τη λύση τη θεωρούν ανάθεµα οι σηµερινές πολιτικές ηγεσίες της Ευρώπης. ∆εν θέλουν καν να την ακούσουν και ιδιαίτερα βέβαια η Γερµανία. Πρόκειται για ηγεσίες χωρίς βούληση, χωρίς όραµα και χωρίς εµφανή προσήλωση στην προοπτική της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Ετσι το οικονοµικό πρόβληµα γίνεται ουσιαστικά βαθύτατο πολιτικό πρόβληµα. Αλλά το ίδιο συµβαίνει και στο επίπεδο των θεσµών της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία θα έπρεπε να πρωταγωνιστεί σε µια λογική ριζικής αντιµετώπισης της κρίσης, ουσιαστικά απουσιάζει µε αποτέλεσµα οι πρωτοβουλίες να έχουν περάσει σε άνευρες και κοντόφθαλµες κυβερνήσεις. Οπερ η πλήρης αβεβαιότητα για το µέλλον… Ο Π. Κ. Ιωακειµίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστηµίου Αθηνών και µέλος του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.