Ο φανατικός της αποκάλυψης

Τον αποκαλούν«Τζέιµς Μπονττης δηµοσιογραφίας», «φονταµενταλιστήτηςελεύθερης πληροφόρησης», «προφήτηµιας νέαςεποχής υποχρεωτικήςδιαφάνειας»κιάλλαπολλά, πουκυµαίνονταιαπότο«ήρωας»µέχριτο
«τροµοκράτης». Ο ΤζούλιανΑσάνζ, ο ιδρυτής του Wikileaks,είναι αδιαφιλονίκητατο πρόσωπο της χρονιάς. Το µέγαερώτηµα είναι: θα ζήσει ώστε να δει αυτός άλλες χρονιές κι εµείς άλλες αποκαλύψεις;

«Τρελαίνοµαι να κατατροπώνω καθάρµατα», δήλωνε ο Τζούλιαν Ασάνζ τον περασµένο Απρίλιο, λίγο µετά το πρώτο µεγάλο «σκουπ» του Wikileaks, το βίντεο που απεικόνιζε την εν ψυχρώ δολοφονίαστη Βαγδάτη συνολικά 12 αµάχων από αµερικανούς στρατιώτες που επέβαιναν σε ένα ελικόπτερο Απάτσι. Ηταν τότε που η ψηλόλιγνη φιγούρα µε την πρόωρα λευκή κόµη γινόταν διάσηµη σε ολόκληρο τον κόσµο, που ο 39χρονος πρώην χάκερ υµνούνταν ως σύµβολο της ελευθερίας της έκφρασης, που οι δηµοσιογράφοι έτρεχαν από πίσω του για µια συνέντευξη, τα πανεπιστήµια τον βοµβάρδιζαν µε προσκλήσεις για οµιλίες, οι γκρούπιςτον πολιορκούσαν, οι οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώµατα τον τιµούσαν. Οκτώ µήνες και τρεις «µεγαδιαρροές» – όπως αρέσκεται να τις αποκαλεί – αργότερα, ο Ασάνζ είναι ένας κυνηγηµένος άνθρωπος που κρύβεται κάπου στην Αγγλία και επικοινωνεί µε τον έξω κόσµο µέσω κρυπτογραφηµένων µηνυµάτων.

Η «Οδύσσειά» του. Αλλά το να πει κανείς πως η ζωή του περιπλέχθηκε µόνο µετά τη δηµοσιοποίηση 77.000 απόρρητων εγγράφων του Πενταγώνουγια τον πόλεµο στοΑφγανιστάν(τονΙούλιο), 391.832 ανάλογων εγγράφων για τον πόλεµο του Ιράκ (τον Οκτώβριο) και τη σταδιακήδηµοσιοποίηση, απότηνπερασµένηΚυριακή, 251.287 διπλωµατικών τηλεγραφηµάτων των ΗΠΑ, θα ήταν τουλάχιστον απλουστευτικό. Ηζωή του Ασάνζ ήταν περίπλοκη από τις3 Ιουλίου του 1971, τη µέρα που γεννήθηκε στο Τάουνσβιλ, στις βορειοανατολικές ακτές της Αυστραλίας. Λίγο µετά τα πρώτα τουγενέθλια, η µητέρα του Κριστίν παντρεύτηκε έναν θεατρικό παραγωγό.Οι δυο τους ίδρυσαν ένανπεριοδεύοντα θίασο και µέχρι να κλείσει ο Τζούλιαν τα 14 είχαν µετακοµίσει 37 φορές, µεταξύ άλλων και στο Magnetic Island, το Μαγνητικό Νησί, ένα µικροσκοπικό βραχώδες κοµµάτι γης για το οποίο ο Κάπτεν Κουκ δήλωνε πεπεισµένος πως είχε µαγνητικές ιδιότητες που «τρέλαιναν» την πυξίδα του. «Μεγάλο κοµµάτιτης παιδικής µου ηλικίας έφερνε σε Τοµ Σόγιερ», εξοµολογούνταν ο Ασάνζ τον Ιούλιο στο «New Yorker». «Είχα το δικό µου άλογο, έφτιαξα τη δική µου σχεδία, πήγαιναγια ψάρεµα, κατέβαινα σε στοές ορυχείων…».

Η µητέρα του Ασάνζ πίστευε πως η επίσηµη, συµβατική εκπαίδευση θα εµφυσούσε στα παιδιά της έναν µη υγιή σεβασµό προς την εξουσία και θα µείωνε τη θέλησή τους για µάθηση. Ο Τζούλιαν άλλες φορές είχε δασκάλα κατ’ οίκον τη µητέρα του, άλλες παρακολουθούσε µαθήµατα δι’ αλληλογραφίας κι άλλες µελετούσε ανεπίσηµα µε καθηγητές πανεπιστηµίου. Κατά κύριολόγο, όµως, διάβαζε µόνος του και διάβαζε αχόρταγα. «Περνούσα πολύ χρόνο σε βιβλιοθήκες, περνούσα από το ένα βιβλίο στο άλλο µε βάση τις παραποµπές». Οταν ο Τζούλιαν ήταν 8 ετών, η µητέρα τουεγκατέλειψε τον σύζυγό της και άρχισε να βγαίνει µε έναν µουσικό. Απέκτησε µαζί του ακόµα έναν γιο. Η σχέση τους ήταν θυελλώδης, ο µουσικός αποδείχθηκε βίαιος άνθρωπος, το ζευγάρι χώρισε άσχηµα, η Κριστίν φοβόταν ότι θα έχανε τον µικρό της γιο: «Τώρα πρέπει να εξαφανιστούµε», είπε µια µέρα στον Τζούλιαν. Για πέντε χρόνια, από τα 11 έως τα 16 χρόνια του Ασάνζ, ζούσαν σαν φυγάδες.

Κάποιαστιγµή,µετακόµισαν σε ένα σπίτι απέναντι από ένα κατάστηµα µε ηλεκτρονικά είδη. Ο Τζούλιαν είδε για πρώτη φορά υπολογιστή, έναν Commodore 64. Ο έρωτας ήταν κεραυνοβόλος. Σύντοµα ήταν σε θέση να σπάει κάθε του πρόγραµµα – τα κρυφάµηνύµατα που έβρισκε συχνά, αφηµέναεπίτηδες από τους δηµιουργούςτου, σφράγισαν το µέλλον του ως χάκερ. Στα 16 του, απέκτησε µόντεµ και το κοµπιούτερ τουµεταµορφώθηκε σε πύλη. Υιοθέτησε το ψευδώνυµο Mendax – από τη φράση του Οράτιου splendide mendax, υπέροχα λάθος – , ίδρυσε µε δύο φίλους του χάκερ την οµάδα ∆ιεθνείςΑνατρεπτικοί και κατάφερε να παραβιάσει ακόµα και ηλεκτρονικούς υπολογιστές του αµερικανικού υπουργείου Αµυνας. Στα 18 του, ερωτεύτηκε και παντρεύτηκε, σύντοµα απέκτησε έναν γιο, τέσσερα χρόνια αργότερα βρέθηκε να πολεµάει την πρώην σύζυγό του για την κηδεµονία του παιδιού τους και παράλληλα, να αντιµετωπίζει 31 κατηγορίες για χάκινγκ «και συγγενή αδικήµατα». Θα κέρδιζε και τις δύο µάχες, χρειάστηκαν όµως πολλά χρόνια, τα µαλλιά του Ασάνζ άσπρισαν πρόωρα, η απέχθειά του προς κάθε λογής εξουσία εδραιώθηκε, η κοσµοθεωρία του έγινε οριστικά µανιχαϊστική: στον κόσµο υπάρχει µόνο άσπρο και µαύρο, καλό και κακό, πολίτες και αρχές, αλήθεια και ψέµα.

Αυτή είναι και η φιλοσοφία του Wikileaks,της ιστοσελίδαςπου (συν)ίδρυσε το 2006, της«υπηρεσίας πληροφοριών τωνπολιτών». Στο λυκόφως του 2010, ο Ασάνζ βρίσκεται στο επίκεντρο µιας παγκόσµιας συζήτησης για τα όρια που πρέπει (;) να έχει ηενηµέρωση κι αυτή η συζήτηση δεν έχει όρια: περιλαµβάνει από ακραίες κραυγές τύπου Σάρα Πέιλιν, που ζητούν την κεφαλή του αυστραλού «τροµοκράτη» επί πίνακι, έως µετριοπαθείς συλλογισµούς, όπως εκείνος του Ιµπέρ Βεντρίν, του γάλλου Σοσιαλιστή, ο οποίος διατύπωσε την άποψη πως η «απόλυτη διαφάνεια» δεν είναι παρά «κεκαλυµµένος δεσποτισµός».

Σε κρυψώνα. Από το κρησφύγετο όπου βρίσκεται, ο Ασάνζ προαναγγέλλει κι άλλες αποκαλύψεις: για το «οικοσύστηµατης διαφθοράς» που έχει εγκατασταθεί σε µια «µεγάλη αµερικανική τράπεζα», τις σχέσεις τις Φινλανδίας µε τη Στάζι πριν από την πτώσητου Τείχους, τη σήψη της ρωσικής πολιτικής και επιχειρηµατικής σκηνής. Οµως ένα διεθνές ένταλµα σύλληψης εκκρεµεί εις βάρος του µε αφορµή τις (κάπως οµιχλώδεις) καταγγελίες που έχουν διατυπώσει εναντίον του για βιασµό δύο Σουηδέζες, οι ΗΠΑ ψάχνουν τρόπους να τον δικάσουν για κατασκοπεία, η Αυστραλία κοσκινίζει την εθνική νοµοθεσίανα δει αν µπορεί να τον καταστήσει υπόλογο, πρώην συνεργάτεςτου τον κατηγορούν για «αλαζονεία», «εµµονή µε τις ΗΠΑ», «σύµπλεγµα µεγαλείου». Ενα κυνήγι µαγισσών βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Και το γεγονός ότι ο Ασάνζ έχει πια βάψει τα µαλλιά του ένα λιγότερο αναγνωρίσιµο χρώµα δεν αποτελεί επαρκή εγγύηση ασφαλείας.

ΕΙΠΕ

Οταν φτάνεις να ανυποµονείς να βρεθείς στη φυλακή ώστε να έχεις τη δυνατότητα να περάσεις µια µέρα διαβάζοντας ένα βιβλίο, τότε συνειδητοποιείς πως η κατάσταση έχει γίνει λίγο πιο αγχωτική απ’ ό,τι θα ήθελες

ΕΙΠΑΝ ΓΙ’ΑΥΤΟΝ

Περίµενα 40 χρόνια για να δω κάποιον να αποκαλύπτει πληροφορίες τέτοιου εύρους

Ντάνιελ Ελσµπεργκ, ο άνθρωπος που αποκάλυψε το 1971 τη µυστική έκθεση της CIA για το Βιετνάµ