«Καµπανάκι» για την τέταρτη δόση

Η συνάντηση που θα έχει την ερχόµενη Πέµπτη στην Αθήνα ο αρµόδιος επίτροπος για την Οικονοµία Ολι Ρεν µε τον υπουργό Οικονοµικών Γιώργο Παπακωνσταντίνου δεν θα έχει τίποτε από τη… γνώριµη πλέον ένταση µεταξύ των τεχνοκρατών της τρόικας και του οικονοµικού επιτελείου. Κι αυτό όχι διότι ο κ. Ρεν αιφνιδίως αποφάσισε να διαφωνήσει µε τους ανθρώπους του – απλώς, τα πράγµατα έχουν σοβαρέψει πάρα πολύ και για την ευρωζώνη και την Ελλάδα, ώστε οι εντάσεις δεν βοηθούν.

Κοινοτικές πηγές έλεγαν ότι ο κ. Ρεν φιλοδοξεί να εξηγήσει στον έλληνα υπουργό, τον οποίο θεωρείαξιόπιστο συνοµιλητή από ελληνικής πλευράς, πως η κατ’ αρχήν απόφαση που ελήφθη για παράταση της περιόδου αποπληρωµής του δανείου των εταίρωνκαι του ∆ΝΤ προς την Αθήνα δεν θα πρέπει να εκληφθεί ως «σηµάδι χαλάρωσης», αλλά αντιθέτωςως ένδειξη ότι η ελληνική οικονοµία βρίσκεται σε τέτοια κατάσταση που όλοι αντελήφθησαν πως δεν ήταν δυνατόν να προχωρήσει το χρονοδιάγραµµα ως είχε χωρίς σοβαρό κίνδυνο χρεοκοπίας. Και γι’ αυτό, υποστηρίζει τοπεριβάλλον του κ. Ρεν, είναι ζωτικής σηµασίας να προχωρήσουν άµεσα οι διαρθρωτικέςαλλαγές και οι ιδιωτικοποιήσεις, που είναι κι ο µόνος τρόπος βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονοµίας (σ.σ.: η Ελλάδα είναι η τελευταία σε ανταγωνιστικότητα χώρα της ευρωζώνης). Μεευγενικό τρόπο µάλιστα ο επίτροπος θα υπενθυµίσει πως η τρίτη δόση του δανείου ήταν η τελευταίαπου δόθηκε ενώ η Αθήνα δεν είχε ανταποκριθεί πλήρως στα υπεσχηµένα και στην τέταρτη δόση αυτό δεν πρόκειται να συµβεί.

Βέβαια, στις Βρυξέλλες υποστηρίζουν ότι ο επίτροπος κρούει ανοικτές θύρες όταν τα επισηµαίνει τα παραπάνω στον κ. Παπακωνσταντίνου και ότι το πραγµατικό πρόβληµα στηνΕλλάδα είναι η συνολική πολιτική απροθυµία γιαριζικές αλλαγές. Οπως λένε, παρά τον δηµόσιο λόγο, είναι φανερό στην πρακτική των αξιωµατούχων ότι δεν επιθυµούν να θίξουν αντιαναπτυξιακές πρακτικές δεκαετιών µολονότι αυτές υπονοµεύουν την ανάπτυξη. Σηµείωναν δε ότι αυτό είναι το µόνο ίσως κοινό χαρακτηριστικό όλων των χωρών που βρίσκονται στο στόχαστρο των αγορών –Ελλάδα, Ιρλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία, Ιταλία. Ολες παρουσίασαν αισθητή πτώση της ανταγωνιστικότητας από το 2005 και µετά, µε τις πολιτικές ηγεσίες να µην επιθυµούν ναθίξουν «τη ρίζα του κακού», µολονότι καταβάλλουν προσπάθειες για τον περιορισµό του ελλείµµατος.

Η ύφεση
Προβληµατισµό προκαλεί στις Βρυξέλλες και η έλλειψη ανάπτυξης για περισσότερους από έναν λόγους:

1Οσο δεν υπάρχει ανάπτυξη καισυνεχίζεται η σκληρή λιτότητα – που στην περίπτωση της Ελλάδας δεν επιβάλλεται µόνον από το νέο Σύµφωνο Σταθερότητας, αλλά και από το Μνηµόνιο – µειώνεται η αντοχή των πολιτών και αυξάνεται η πιθανότητα κοινωνικών συγκρούσεων και ανατροπής όλων όσων έχουν επιτευχθεί έως τώρα.

2Η απουσία ανάπτυξης µειώνει τη δυνατότητα δανεισµού των χωρών µε αξιοπρεπείς όρους ή και πλήρως. Είναι χαρακτηριστικό ότι η Ελλάδα, µε το πέρας της περιόδου χάριτος, θα πρέπει να δίνει µόνογια τόκους ετησίως το 10% του ΑΕΠ της!

3Χωρίς ανάπτυξη δεν µπορεί να αντιµετωπιστεί ριζικά το πρόβληµατης ανεργίας, το οποίο όσο µεγεθύνεταιτόσο υποσκάπτει τα θεµέλια της κοινωνίας οδηγώντας ολόκληρες οµάδες στον κοινωνικό αποκλεισµό και τη φτώχεια και αυξάνοντας τις εντάσεις εντός και εκτός των χώρων εργασίας.

Το τρίγωνο δηµόσιο χρέος – έλλειψη ανταγωνιστικότητας – απουσία ανάπτυξης αποτελεί τον πραγµατικό εφιάλτη για τις Βρυξέλλες, αλλά και τις πρωτεύουσες που βλέπουντις αγορές να επιτίθενται σε όλουςτους αδύναµους κρίκους. Αυτός είναι και ο λόγος που την προηγούµενη εβδοµάδα ακούστηκαν δηµόσια όλα τα σενάρια – πιθανά και απίθανα – για τη λύση του προβλήµατος: η έκδοση ευρωοµολόγων, ο διπλασιασµός ή τριπλασιασµός του µηχανισµού διάσωσης, η ηµι-οµοσπονδοποίηση των προϋπολογισµών και φυσικά η οικονοµική ένωση, που όντως θα έλυνε το πρόβληµα όπως είχαν προβλέψει και οι αρχιτέκτονες της ΟΝΕ. Ωστόσο, στην επιφάνεια ήρθε και ένα ακόµη σενάριο – και αυτό γερµανικής έµπνευσης – που προβλέπει τη δηµιουργία µηχανισµού αναδιάρδρωσης χρέους. Πρόκειται για πρόταση που έχει υποβάλει τοΣυµβούλιο Οικονοµικών Εµπειρογνωµόνων της Γερµανίας και επισήµως δεν έχει υιοθετηθεί από το Βερολίνο. Κάπως έτσι, όµως, είχε αρχίσει και η υπόθεση της συµµετοχής τωνιδιωτών στον µόνιµο µηχανισµό ήτης συµµετοχής του∆ΝΤ – ως πρόταση.


Απειλεί µε νέα υποβάθµιση

Tην περαιτέρω υποβάθµιση των ελληνικών οµολόγων, τα οποία βρίσκονται ήδη στην κατηγορία «σκουπιδιών», ανακοίνωσε χθες οτι εξετάζει ο οίκος αξιολόγησης Standard & Poor’s, προκαλώντας την άµεση αντίδραση του υπουργείου Οικονοµικών, που χαρακτήρισε την απόφαση «έκπληξη».

Συγκεκριµένα, ο διεθνής οίκος ανακοίνωσε οτι θέτει την Ελλάδα «υπό παρακολούθηση µε αρνητική προδιάθεση», κάτι που σηµαίνει οτι επίκειται πιθανώς υποβάθµιση, εξαιτίας του υπό σύσταση µόνιµου Ευρωπαϊκού Μηχανισµού Σταθερότητας. Ο µηχανισµός αυτός θα προβλέπει τη συµµετοχή των ιδιωτών στο κόστος ενδεχόµενης στήριξης κρατών µελών της ευρωζώνης. Το υπουργείο Οικονοµικών υποστήριξε οτι η απόφαση στηρίζεται σε εξελίξεις εκτός Ελλάδας, ενώ δεν έλαβε υπόψη της τις πρόσφατες επιτυχίες του ελληνικού οικονοµικού προγράµµατος. Επιπλέον, όπως σηµειώνει «η προσέγγιση της S&P αφορά µόνο σε χώρες µε προβλήµατα πρόσβασης στις αγορές µετά το 2013 και δεν µπορει να ισχύει για την Ελλαδα, η οποία λαµβάνει ήδη οικονοµική υποστήριξη».


Η επιµήκυνση στην ατζέντα της επίσκεψης Στρος-Καν

Η επιµήκυνση του χρόνου εξόφλησης του ελληνικού δανείου, ο νέος µηχανισµός στήριξης που θα τεθεί σε λειτουργία στην Ευρωπαϊκή Ενωση µετά το 2013 και βεβαίως η πορεία εφαρµογής του Μνηµονίου θα βρεθούν στο επίκεντρο των συζητήσεων που θα έχουν την ερχόµενη εβδοµάδα ο επικεφαλής του ∆ΝΤ κ. Ντοµινίκ ΣτροςΚαν µε την κυβέρνηση και τους κοινωνικούς εταίρους.

Για την ετοιµότητα του Ταµείου να ξεκινήσει διαπραγµατεύσεις για την επιµήκυνση του χρόνου αποπληρωµής του δανείου διαβεβαίωσε ήδη η εκπρόσωπός του κ. Κ. Ατκινσον.

Ο κ. Στρος-Καν φθάνει στην Αθήνα την Τρίτη, 7∆εκεµβρίου, και θα συναντηθεί µε τον Πρωθυπουργό, τον Πρόεδρο της ∆ηµοκρατίας και τον πρόεδρο της Βουλής.

Την Τετάρτη έχει προγραµµατιστεί συνάντησή του µε τον πρόεδρο της αξιωµατικής αντιπολίτευσης, τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος και εκπροσώπους των κοινωνικών εταίρων.