Οι ειδικοί συμβουλεύουν

ΣΥΣΤΑΣΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ
Με τον πρόσφατο Νόμο 3853/2010, ο οποίος όμως δεν έχει τεθεί ακόμη σε εφαρμογή, αναμένεται να απλοποιηθούν κατά πολύ οι διαδικασίες σύστασης προσωπικών και κεφαλαιουχικών εταιρειών. Με αφορμή τη νομοθετική μεταρρύθμιση του εταιρικού δικαίου, ετοιμάσαμε για εσάς έναν σύντομο οδηγό για το πώς να δημιουργήσετε τη δική σας εταιρεία. Για να δείτε ποιος εταιρικός τύπος (Ο.Ε., Ε.Ε., Α.Ε., ΕΠΕ)
ανταποκρίνεται καλύτερα στα συμφέροντά σας, το αφιέρωμα συμπληρώνεται με τη συνοπτική έκθεση των χαρακτηριστικών κάθε επιμέρους εταιρικού μορφώματος.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΤΑΙΡΙΚΩΝ ΤΥΠΩΝ
Ποιοι είναι οι βασικοί εταιρικοί τύποι που προβλέπονται από τη νομοθεσία μας;

Oι βασικοί εταιρικοί τύποι είναι η Ομόρρυθμη Εταιρεία (Ο.Ε.), η Ετερόρρυθμη Εταιρεία (Ε.Ε.), η Ανώνυμη Εταιρεία (Α.Ε.) και η Εταιρεία Περιορισμένης Ευθύνης (ΕΠΕ). Παραδοσιακά διακρίνονται σε προσωπικές και κεφαλαιουχικές εταιρείες. Στις προσωπικές υπάγονται οι Ο.Ε. και οι Ε.Ε., ενώ στις κεφαλαιουχικές οι Α.Ε. και οι ΕΠΕ.

Ποια είναι τα κύρια χαρακτηριστικά των προσωπικών εταιρειών (Ο.Ε., Ε.Ε.);

Στις προσωπικές εταιρείες, ουσιώδες στοιχείο για τη λειτουργία τους είναι το πρόσωπο των εταίρων και μεγάλο ρόλο παίζει η προσωπική συμβολή κάθε εταίρου (εξ ου και η ονομασία τους).

Ο εταιρικός σκοπός επιδιώκεται με τη διαρκή συνεργασία των εταίρων και όχι μόνο με τη συγκέντρωση κεφαλαίων.

Η διοίκηση της εταιρείας ασκείται από τους ίδιους τους εταίρους.

Η λειτουργία της εταιρείας προϋποθέτει την ανάπτυξη μεταξύ των εταίρων σχέσης εμπιστοσύνης, η οποία δημιουργεί και υποχρέωση πίστεως των εταίρων (π.χ. απαγορεύεται κάποιος από αυτούς να αναπτύσσει επιχειρηματική δραστηριότητα ανταγωνιστική προς την εταιρεία).

Είναι συνήθως ολιγομελείς και με κλειστό αριθμό εταίρων (δεν είναι δυνατή η είσοδος ή η έξοδος εταίρου χωρίς τη συναίνεση όλων των εταίρων).

Ο θάνατος ή η πτώχευση εταίρου συνεπάγεται τη λύση της εταιρείας.

Για τα χρέη της εταιρείας ευθύνονται, παράλληλα με την εταιρεία, και οι ίδιοι οι εταίροι με την ατομική τους περιουσία (οι οποίοι υπόκεινται και σε προσωποκράτηση). Με τη λύση της εταιρείας δεν παύει η ευθύνη των εταίρων για τυχόν υπάρχοντα χρέη της εταιρείας.

Ισχύει η αρχή της ισότητας των εταίρων, δηλαδή όλοι οι εταίροι έχουν ίσα δικαιώματα και υποχρεώσεις, ανεξάρτητα από το ύψος των εισφορών του καθενός.

Για τη σύσταση της εταιρείας δεν χρειάζεται συμβολαιογραφικό έγγραφο, αλλά αρκεί και ιδιωτικό συμφωνητικό.

Σημειώνεται πάντως ότι τα χαρακτηριστικά αυτά δεν είναι υποχρεωτικά, αφού οι συμβαλλόμενοι είναι ελεύθεροι να ρυθμίζουν διαφορετικά τις εσωτερικές σχέσεις τους προσδίδοντας κεφαλαιουχικά στοιχεία στην εταιρεία τους. Ετσι, μπορούν π.χ. να συμφωνήσουν στο καταστατικό ότι η εταιρεία θα έχει ορισμένο κεφάλαιο, ότι δεν θα λύνεται με τον θάνατο κάποιου από τους εταίρους, ότι θα επιτρέπεται ελεύθερα η είσοδος οποιουδήποτε ενδιαφερόμενου στην εταιρική σχέση κ.λπ.

Σε τι διαφέρει η Ετερόρρυθμη από την Ομόρρυθμη Εταιρεία;

Κατ΄ αρχάς, σε αντίθεση με την Ο.Ε., όπου όλοι οι εταίροι είναι ομόρρυθμοι, οι εταίροι της Ε.Ε. χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: ομόρρυθμους και ετερόρρυθμους. Η βασική διαφορά της Ετερόρρυθμης από την Ομόρρυθμη Εταιρεία βρίσκεται στην ευθύνη των ετερόρρυθμων εταίρων. Ενώ οι ομόρρυθμοι ευθύνονται απέναντι στους δανειστές της εταιρείας απεριόριστα και με την προσωπική τους περιουσία, η ευθύνη των ετερόρρυθμων εταίρων είναι περιορισμένη και δεν μπορεί να υπερβεί το ποσό της εισφοράς τους στην εταιρεία. Απαγορεύεται να ιδρυθεί Ε.Ε. χωρίς τουλάχιστον έναν ομόρρυθμο εταίρο.

Ποια είναι τα κύρια χαρακτηριστικά των κεφαλαιουχικών εταιρειών (κυρίως Α.Ε., αλλά και ΕΠΕ);

Για την ίδρυσή τους απαιτείται η συγκέντρωση κεφαλαίου (εξ ου και ο χαρακτηρισμός κεφαλαιουχικές). Το κατώτατο όριο κεφαλαίου για την ίδρυση Α.Ε. ορίζεται σήμερα σε 60.000 ευρώ, ενώ για την ΕΠΕ σε 4.500 ευρώ.

Το πρόσωπο των εταίρων δεν παίζει ιδιαίτερο ρόλο για τη λειτουργία τους, γι΄ αυτό και η μεταβίβαση της εταιρικής ιδιότητας είναι κατ΄ αρχήν ελεύθερη, ενώ ο θάνατος ή η πτώχευση ενός από τους εταίρους δεν επηρεάζει την εταιρεία.

Οι εταίροι δεν έχουν υποχρέωση εταιρικής συνεργασίας ούτε υποχρέωση πίστης (τουλάχιστον στις ακραιφνείς κεφαλαιουχικές εταιρείες, όπως οι Α.Ε.).

Η διοίκηση ασκείται από ειδικά όργανα, τα οποία δεν είναι απαραίτητο να έχουν την εταιρική ιδιότητα (όπως π.χ. οι managers των Α.Ε.). Είναι συνήθως πολυμελείς, με ανοιχτό αριθμό εταίρων.

Οι εταίροι εκφράζουν την άποψή τους μόνο στις Γενικές Συνελεύσεις.

Οι αποφάσεις λαμβάνονται με κεφαλαιουχική πλειοψηφία (όχι «πλειοψηφία κεφαλών»). Η έκταση των εταιρικών δικαιωμάτων κάθε εταίρου εξαρτάται από το ύψος της εισφοράς του.

Για τα εταιρικά χρέη ευθύνεται μόνο η ίδια η εταιρεία με την περιουσία της (όχι οι εταίροι με την ατομική τους περιουσία). Αυτός είναι και ο λόγος που καθιερώνεται αυστηρό σύστημα προστασίας των δανειστών της εταιρείας (π.χ. με τη δέσμευση του εταιρικού κεφαλαίου).

Για τη σύσταση της εταιρείας απαιτείται συμβολαιογραφικό έγγραφο.

Σε αντίθεση με τις προσωπικές εταιρείες, στις κεφαλαιουχικές δεν είναι δυνατή η πρόσληψη προσωπικών στοιχείων, παρά μόνο στις περιπτώσεις που το επιτρέπει ρητά ο νόμος (όπως στις ΕΠΕ). Εν τούτοις, συχνά η νομοθεσία καταστρατηγείται, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται καταστάσεις όπως οι «οικογενειακές Α.Ε.».

Τι ισχύει ειδικώς για το κεφάλαιο της Α.Ε.;
Το κεφάλαιο της Α.Ε., το οποίο δεν μπορεί να είναι μικρότερο των 60.000 ευρώ, διαιρείται σε μικρότερα ίσα μερίδια, τις μετοχές.

Ποια είναι τα όργανα διοίκησης της Α.Ε.;
Κάθε Α.Ε. έχει δύο κύρια όργανα, τη Γενική Συνέλευση των μετόχων, που έχει το τεκμήριο αρμοδιότητας, και ένα ολιγομελές ευέλικτο όργανο, το Διοικητικό Συμβούλιο, που διαχειρίζεται τα καθημερινά ζητήματα της Α.Ε.

Ποια είναι τα κύρια χαρακτηριστικά μιας Εταιρείας Περιορισμένης Ευθύνης (ΕΠΕ); Πρόκειται για κεφαλαιουχική εταιρεία αλλά με ορισμένα χαρακτηριστικά προσωπικής.

Το εταιρικό κεφάλαιο διαιρείται σε «μερίδες συμμετοχής», καθεμία εκ των οποίων αποτελείται από ίσα εταιρικά μερίδια (όχι μικρότερα των 30 ευρώ).

Οι ΕΠΕ συνήθως έχουν ορισμένη (σχετικά σύντομη) διάρκεια.

Κάθε ΕΠΕ έχει δύο κύρια όργανα, τη Γενική Συνέλευση των εταίρων και τον Διαχειριστή (ή τους Διαχειριστές).

Οι αποφάσεις λαμβάνονται με βάση ένα συνδυαστικό σύστημα πλειοψηφίας εταίρων και κεφαλαίου.

Μπορώ να επιλέξω ελεύθερα τον εταιρικό τύπο που πιστεύω ότι με συμφέρει καλύτερα;

Ναι, κατ΄ αρχήν είστε ελεύθερος να επιλέξετε τον εταιρικό τύπο που επιθυμείτε, ανεξάρτητα από τον σκοπό που επιδιώκει η εταιρεία. Ωστόσο, για ορισμένες επιχειρηματικές δραστηριότητες (όπως π.χ. οι τραπεζικές ή ασφαλιστικές επιχειρήσεις), ο νόμος προβλέπει ότι ασκούνται υποχρεωτικά υπό ορισμένη εταιρική μορφή (συνήθως Α.Ε.).

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στις ερωτήσεις απαντούν οι Μαριλένα Ζηριανάκη και Κίμωνας Σαϊτάκης
ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ 2010
ΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΣΤΙΣ 9/11/1977
Είμαι δημόσιος υπάλληλος, άνδρας γεννηθείς 24/2/1947. Διορισμός στο Δημόσιο 9/11/1977.

Στρατιωτική θητεία 2 έτη προς εξαγορά. Εάν αποχωρήσω στις 31/12/2010 έχω θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα; Υπάρχει όριο ηλικίας για τη λήψη της σύνταξης σε αυτήν την περίπτωση; Εάν παραμείνω για δύο έτη ακόμη στην υπηρεσία πόσο θα μειωθεί η σύνταξή μου εν συγκρίσει με το ποσό που θα λάβω εάν συνταξιοδοτηθώ στις 31/12/2010 με δεδομένο ότι έχουν εξαντληθεί και στις δύο περιπτώσεις τα μισθολογικά κλιμάκια;

Σε κάθε περίπτωση έχετε θεμελιωμένο συνταξιοδοτικό δικαίωμα το οποίο μπορείτε να ασκήσετε οποτεδήποτε θελήσετε χωρίς να σας θίξουν οι αλλαγές που επέρχονται με τον νέο ασφαλιστικό νόμο, ούτε ως προς τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης ούτε ως προς τον τρόπο υπολογισμού του ποσού της σύνταξης. Συνεπώς αν παραμείνετε δυο ακόμη χρόνια στην υπηρεσία, δεν πρόκειται να μειωθεί η σύνταξή σας.

ΜΗΠΩΣ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΠΕΡΙΜΕΝΩ ΤΟ 2011;
Είμαι 61 ετών (γεννήθηκα 9/1949). Μέχρι τις αρχές του 1979 είχα συγκεντρώσει 1.244 ημέρες ασφάλισης στο ΙΚΑ και στη συνέχεια μέχρι το 1992 έχω 4.025 ημέρες ασφάλισης στο ΤΕΒΕ.

Εργάστηκα πάλι 1/10/1993 έως 31/12/1993 και συγκέντρωσα άλλες 75 ημέρες ασφάλισης στο ΙΚΑ. Εκτοτε έμεινα χωρίς εργασία. Από το 1998 είμαι ασφαλισμένος στο ΙΚΑ (τελευταίο φορέα) και μέχρι 10/2009 έχω 3.446 ημέρες ασφάλισης λόγω προαιρετικής αυτασφάλισης, την οποία δικαιούμαι να συνεχίσω. Εχω σύνολο 8.790 ημέρες ασφάλισης. Μπορώ να πάρω άλλες 360 από ένα έτος στρατού και 300 από αυτασφάλιση αν πληρώσω τους τελευταίους 12 μήνες. Σκέφτομαι σοβαρά για οικονομικούς λόγους να ζητήσω τώρα μειωμένη, που θα είναι μόνιμα περίπου 24% μειωμένη. Μήπως υπάρχει τρόπος να συμπληρώσω άμεσα π.χ. με τα έτη σπουδών ή κάτι άλλο για να έχω 10.500 ημέρες ασφάλισης;

Μήπως αξίζει να περιμένω το 2011 γιατί θα είναι καλύτερα για μένα αφού εμπίπτω στη διαδοχική;

Να περιμένω ώς τα 65 μου το βρίσκω δύσκολο.

Αρα τι να κάνω;

Με τον χρόνο ασφάλισης και την ηλικία που έχετε ασφαλώς μπορείτε να πάρετε μειωμένη σύνταξη. Το δικαίωμά σας αυτό μπορείτε να το ασκήσετε και τα επόμενα έτη αρκεί να έχετε 100 ημέρες ασφάλισης ανά έτος (έστω και προαιρετική), πριν από την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης.

Οσο περισσότερο καθυστερήσετε τη συνταξιοδότησή σας τόσο μικρότερη θα είναι η μειωμένη σύνταξή σας (6% για κάθε έτος που λείπει για τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας). Αλλος τρόπος άμεσης συνταξιοδότησής σας δεν βλέπω να υπάρχει. Πιο συμφέρουσα για σας είναι η συνταξιοδότηση μετά την 1/1/2011, ώστε να ισχύσουν για την περίπτωσή σας οι νέες διατάξεις για τη διαδοχική ασφάλιση.

ΜΕΧΡΙ 31/12/2010 ΘΑ ΕΧΩ 4.750 ΕΝΣΗΜΑ
Είμαι μητέρα 43 ετών με ανήλικο παιδί 11 ετών. Μέχρι 31/12/2010 θα έχω 4.750 ένσημα. Από αυτά τα 130 μεικτά μέχρι 31/12/1992 και από 1/1/1993 μέχρι 31/12/2010 θα έχω άλλα 4.620 βαρέα και ανθυγιεινά. Τα ερωτήματά μου είναι τα εξής: Αν σήμερα και μέχρι 31/12/2010 θεμελιώνω δικαίωμα σύνταξης ως μητέρα ανήλικου παιδιού.

Αν κατοχυρώνω το σημερινό δικαίωμα για μελλοντική χρήση εφόσον το παιδί εξακολουθεί να είναι ανήλικο. Και τι ένσημα πρέπει να έχω; Αν αποφασίσω να συνταξιοδοτηθώ στην ηλικία των 50 ετών τι ένσημα πρέπει να έχω τότε ως μητέρα ανήλικου παιδιού;

Για να συνταξιοδοτηθείτε από το ΙΚΑ ως μητέρα ανήλικου παιδιού θα έπρεπε να έχετε τουλάχιστον 5.500 ημέρες ασφάλισης, τις οποίες δεν έχετε.

Ως μητέρα θα μπορέσετε να συνταξιοδοτηθείτε με μειωμένη σύνταξη μόνο όταν συμπληρώσετε το 60ό έτος της ηλικίας σας, αφού σύμφωνα με τα οριζόμενα στον νέο ασφαλιστικό νόμο ακολουθείτε το όριο ηλικίας που προβλέπεται για το 2013 που συμπληρώνετε τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης και συντρέχει η ανηλικότητα του παιδιού σας.

ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟ ΤΑΕ, ΣΗΜΕΡΙΝΟ ΟΑΕΕ
Είμαι ασφαλισμένη στο ΤΑΕ, σημερινό ΟΑΕΕ. Αρχισα τον Μάρτιο του 1999 και μέχρι τώρα πλήρωσα 3.400. Τέλος Αυγούστου 2010 είχα πληρώσει 3.450 ένσημα. Είμαι 72 ετών. Μπορώ να πάρω αναλογική σύνταξη με 3.450 ένσημα;

Για να πάρετε σύνταξη από τον ΟΑΕΕ πρέπει να έχετε συμπληρώσει 15 χρόνια ασφάλισης, τα οποία τώρα δεν έχετε. Εφόσον δεν έχετε εισοδήματα που να υπερβαίνουν τα 360 ευρώ τον μήνα, μπορείτε να πάρετε σύνταξη ανασφάλιστου υπερήλικα.

Η βασική και αναλογική σύνταξη, σύμφωνα με τις διατάξεις του νέου ασφαλιστικού νόμου, ισχύει για όσους συνταξιοδοτηθούν μετά την 1/1/2015.

ΕΧΩ ΔΙΑΔΟΧΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΙΚΑ ΚΑΙ ΤΕΒΕ
Είμαι άνδρας γεννηθείς στις 29/1/1950. Εχω κλείσει το 60ό έτος και βαδίζω στο 61ο. Εχω διαδοχική ασφάλιση ΙΚΑ και ΤΕΒΕ. Από το 1965 έως το 1971 6 χρόνια στο ΙΚΑ (παλιό Ταμείο Τυπογράφων). Από το 1973 έως το 1998 στο ΤΕΒΕ 25 χρόνια και 7 μήνες. Από τον Οκτώβριο του 2006 στο Δημόσιο- ΟΤΑ με σχέση αορίστου χρόνου ιδιωτικού δικαίου ΔΕ με ασφάλιση ΙΚΑ. Σύνολο στο τέλος του 2010, 36 χρόνια. Εχω δικαίωμα σε σύνταξη και έχω θεμελιώσει δικαίωμα μέχρι το τέλος του 2010 και αν ναι πότε μπορώ να κάνω χρήση του δικαιώματος αυτού; Επίσης, μπορώ να παραμείνω και το 2011 στην εργασία μου χωρίς επιπτώσεις;

Αν πρόκειται να συνταξιοδοτηθείτε με τις κοινές διατάξεις του ΙΚΑ συμπληρώνονται στο πρόσωπό σας οι προϋποθέσεις για απονομή μειωμένης σύνταξης (μείωση περίπου 8%) εφόσον έχετε 100 ημέρες ασφάλισης ανά έτος κατά τα τελευταία πέντε έτη. Το δικαίωμα αυτό μπορείτε να το ασκήσετε και τώρα.

Με 35ετία (10.500 ημέρες ασφάλισης), δεν μπορείτε να συνταξιοδοτηθείτε, διότι πρέπει όλες οι μέρες ασφάλισης να έχουν διανυθεί με την ιδιότητα του μισθωτού.

Εχω τη γνώμη ότι μπορείτε να πάρετε μειωμένη σύνταξη και το 2011 χωρίς επιπτώσεις από τις ρυθμίσεις του νέου ασφαλιστικού νόμου. Αν μάλιστα ασκήσετε το δικαίωμά σας μετά τις 29/1/2011, η μείωση της σύνταξής σας θα είναι μικρότερη (6%).

ΑΣΦΑΛΙΣΤΗΚΑ ΣΤΟ ΤΕΒΕ ΑΠΟ 1/9/1981
Σας παρακαλώ να μου απαντήσετε αν και πότε δικαιούμαι να βγω στη σύνταξη. Είμαι 54 ετών.

Γεννήθηκα 19/10/1956. Εργάστηκα στον ιδιωτικό τομέα και ασφαλίστηκα στο ΤΕΒΕ από τις 1/9/1981 μέχρι 30/8/2000 (φροντιστήριο). Από τις 30/8/2000 είμαι στο Δημόσιο διορισμένη καθηγήτρια λυκείου. Εχω άντρα και παιδί ανάπηρους με ποσοστά αναπηρίας πάνω από 67%. Με συμφέρει να βγω στη σύνταξη ή λόγω διαδοχικής ασφάλισης θα είναι καλύτερα στο μέλλον;

Εχετε δικαίωμα να συνταξιοδοτηθείτε και τώρα, αλλά μπορείτε να ασκήσετε το δικαίωμά σας και μελλοντικά, αφού έχετε θεμελιωμένο ήδη συνταξιοδοτικό δικαίωμα και δεν σας θίγουν οι ρυθμίσεις του νέου ασφαλιστικού νόμου.

Από 1/1/2011 αρχίζουν να ισχύουν οι ρυθμίσεις του νέου ασφαλιστικού νόμου για τη διαδοχική ασφάλιση και μπορεί να επωφεληθείτε από ό,τι ευνοϊκό περιέχουν.

ΕΧΩ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΤΟΝ ΟΑΕΕ ΑΠΟ 11/2/2001
Είμαι γεννημένη στις 13/4/1963. Εχω δύο ανήλικα παιδιά γεννημένα στις 30/5/1995 και 30/5/1998 αντίστοιχα. Εχω βεβαιώσεις που αποδεικνύουν τον χρόνο ασφάλισής μου σε ΟΑΕΕ και ΙΚΑ. Εχω ασφάλιση στον ΟΑΕΕ από 11/2/2001 μέχρι και 28/2/2009 και ΙΚΑ από 5/1982 μέχρι 12/2007. Με αυτές τις προϋποθέσεις πότε μπορώ να βγω σε σύνταξη (κανονική ή μειωμένη) γιατί τα κατά τόπους γραφεία δεν γνωρίζουν κάτι με βεβαιότητα;

Από τη διατύπωση της ερώτησής σας συνάγεται ότι τελευταίος ασφαλιστικός σας φορέας αρμόδιος για την απονομή της σύνταξής σας είναι ο ΟΑΕΕ, αφού ο χρόνος ασφάλισής σας σ΄ αυτόν υπερβαίνει τις 1.500

ημέρες (5 έτη), από τις οποίες 50 (20 μήνες) κατά την τελευταία πενταετία. Στον ΟΑΕΕ όμως δεν υπάρχει διάταξη για συνταξιοδότηση μητέρων με ανήλικα παιδιά. Παρ΄ όλα αυτά έχω τη γνώμη ότι μπορείτε να διεκδικήσετε τη συνταξιοδότησή σας από το ΙΚΑ που είναι ο οργανισμός στον οποίο έχετε πραγματοποιήσει τον περισσότερο χρόνο ασφάλισης, υπό την προϋπόθεση όμως ότι στην ασφάλιση του ΙΚΑ θα έχετε συνολικά 1.000 ημέρες ασφάλισης, από τις οποίες 300 κατά τα τελευταία πέντε χρόνια και συνολικό χρόνο ασφάλισης στα δύο Ταμεία 5.500 ημέρες. Αν πληροίτε αυτές οι προϋποθέσεις, μπορείτε, κατά τη γνώμη μου, να πάρετε μειωμένη σύνταξη στα 50 σας χρόνια και πλήρη στα 55.