Προσκύνηµα µε πολυτέλεια

Εκατοµµύρια τουρίστες, κάθε χρόνο και περισσότεροι, επισκέπτονται τη Μέκκα στο πλαίσιο του Χατζ, του ετήσιου ιερού προσκυνήµατος. Ο σκοπός είναι ιερός, χωρίς όµως να αποκλείεται ο συνδυασµός του τερπνού µετά του ωφελίµου. Κάπως έτσι, η Μέκκα µεταµορφώνεται σε θρησκευτική τουριστική βιοµηχανία και το Χατζ αποδεικνύεται λίαν επικερδής επιχείρηση για τη Σαουδική Αραβία.

Φέτος, περίπου 2,5 εκατοµµύρια µουσουλµάνοι ταξίδευσαν στις ιερές πόλεις Μέκκα και Μεδίνα, όπου γεννήθηκε και πέθανε ο προφήτης τους Μωάµεθ, για να συµµετάσχουν στο ιερό προσκύνηµα που άρχισε την περασµένη Τρίτη και ολοκληρώθηκε την Πέµπτη. Οι αξιωµατούχοι της χώρας εκτιµούν πως έως το 2025 ο αριθµός αυτός θα εκτοξευθεί στα 12 – 17 εκατοµµύρια. Και µπορεί η άγονη περιοχή πουαγκαλιάζει την ΕθνικήΟδό Τζέντα -Μέκκα να µην παρουσίαζε για πολλά χρόνια ιδιαίτερο τουριστικό ενδιαφέρον, όµως ο νέος πύργος που πρόκειται να κατασκευαστεί εκεί υπόσχεται να αλλάξει ριζικά το τοπίο. Το νέο αρχιτεκτονικό επίτευγµα δεν είναι παρά ένα πολύ µεγάλο ρολόι, ύψους 485 µέτρων, που θα φέρει εξαιρετική οµοιότητα µε το βρετανικό Μπιγκ Μπεν, αλλάθα είναι περίπου πέντε φορές πιο ψηλό από το σήµα κατατεθέν της βρετανικής πρωτεύουσας. Ο πύργος αποτελεί µέρος ενός τεράστιου συγκροτήµατος – Αµπράτζ αλ-Μπαΐτ – που απαρτίζεται από πολυτελή ξενοδοχεία, εµπορικά κέντρα και διαµερίσµατα, το κόστος του οποίου έφθασε περίπου τα 2,2 δισ. ευρώ. Σύµβολο της ιλιγγιώδους ανάπτυξης της τουριστικής βιοµηχανίας στη Μέκκα, το νέο συγκρότηµα θα αποτελέσει ορόσηµο µιας νέας εποχής για την αραβική πόλη.

Ο Χαντί Χελάλ εργάζεται ως διαφηµιστής στο συγκρότηµα και εξηγεί στην «Γκάρντιαν» πως τα ξενοδοχεία κατασκευάζονται µε γνώµονα τις απαιτήσεις των προσκυνητών που συρρέουν από διαφορετικά µέρη του κόσµου. «Μαροκινοί, Τυνήσιοι, Τούρκοι, Βρετανοί, Αλγερινοί και Νοτιοαφρικανοί, όλοι τους αγαπούν τις ανέσεις και την πολυτέλεια. Οι τακτικοί πελάτες αυτών των ξενοδοχείων είναι συνήθως εύποροι.

Οι Πακιστανοί, π.χ., δεν είναι θαµώνες», λέει.

Τι θα επιλέξει να κάνει κάθε προσκυνητής στο περιθώριο του Χατζ, είναι αυστηρά προσωπική υπόθεση: «Εφόσον κάνεις ό,τι προβλέπεται στο προσκύνηµα, δεν υπάρχουν άλλοι κανόνες. Κανείς δεν ενδιαφέρεται αν θα επιλέξεις να φας ψωµί ή αστακό, αν θα κοιµηθείς στο κρεβάτι ή στο πάτωµα».

Εξπρές για πιστούς. Ενα δείγµατης µεγάληςβαρύτητας που δίνει η Σαουδική Αραβία στην τουριστική βιοµηχανία είναι και η κατασκευή του σιδηροδροµικού δικτύου που ενώνει τις δύο ιερές πόλεις της χώρας. Περίπου 4,5 δισ. ευρώ δαπανήθηκαν σε αυτό το µεγάλο έργο, που καλύπτει απόσταση 450 χλµ. και αναµένεται να εξυπηρετήσει χιλιάδες προσκυνητές. Και δεν είναι το µόνο. Περίπου 2 δισ. ευρώ επενδύθηκαν στην αναβάθµιση του αεροδροµίου της Μεδίνας, ώστε να αυξηθεί η δυναµικότητά του από τα 3 στα 12 εκατοµµύρια επιβάτες τον χρόνο. Ανάλογες εργασίες γίνονται στο διεθνές αεροδρόµιοτης Τζέντα – το «King Abdul Aziz»– ώστε να εξυπηρετεί έως και 80 εκατοµµύρια επιβάτες τον χρόνο. Την πιο πρόσφατη προσπάθεια να βελτιωθούν οι συνθήκες για τους προσκυνητές αποτελεί το µετρό, που τους µεταφέρει στους σηµαντικότερους θρησκευτικούς προορισµούς – στις πόλεις Μουσνταλιφά και Μίνα και στο Ορος Αραφάτ. Με τον τρόπο αυτόν αποφεύγεται πλέον η κυκλοφοριακή συµφόρηση, η ένταση και τα επεισόδια στους δρόµους.

Παντού ουρανοξύστες. Ολα βέβαια έχουν ένα κόστος – και όχι µόνο οικονοµικό. Οι οικοδοµικές κατασκευές συνεχίζονται µε φρενήρεις ρυθµούς γύρω από το Μεγάλο Τζαµί και το Καµπάχ, που επισκιάζονται πλέον από γερανούς και ουρανοξύστες. Τα βουνά της Μέκκας ισοπεδώνονται και τα παλιά σπίτια κατεδαφίζονται για να δώσουν τη θέση τους στους πανύψηλους πύργους. Οσο περισσότεροι πύργοι, όµως, τόσο το καλύτερο, επιµένει ο Χελάλ: «Τα σπίτια ήταν παλιά και παλιοµοδίτικα. Τώρα είναι η ευκαιρία της Μέκκας. Κάποτε η ζήτηση ξεπερνούσε την προσφορά. Σήµερα ισοσταθµίστηκαν. Και θα έρχονται όλο και περισσότεροι προσκυνητές».

Πάνω από το Μεγάλο Τζαµί υψώνεται ένα 485 µέτρων «Μπιγκ Μπεν», ξενοδοχεία, συνεδριακά κέντρα και πολλοί ουρανοξύστες

Στα βήµατα του Αβραάµ και του Μωάµεθ

Το ιερό προσκύνηµα στη Μέκκα αποτελεί τον πέµπτο από τους πέντε ιερούς στύλους του Ισλάµ – κανόνες της µουσουλµανικής θρησκευτικότητας.

Γίνεται µία φορά τον χρόνο και είναι υποχρέωση κάθε πιστού µουσουλµάνου που είναι υγιής και έχει την οικονοµική δυνατότητα να ταξιδεύσει έστω µία φορά στη ζωή του στη Μέκκα για να αναβιώσει το τελευταίο προσκύνηµα του προφήτη Μωάµεθ. Το οδοιπορικό ξεκινάει από τον Οίκο του Θεού, που σύµφωνα µε το Ισλάµ έχτισαν ο προφήτης Αβραάµ και ο γιος του Ισµαήλ. Στη συνέχεια, οι προσκυνητές κατευθύνονται στην κοιλάδα Μίνα και µετά στο Ορος Αραφάτ για προσευχή και διαλογισµό – εκεί ο Μωάµεθ έκανε το τελευταίο κήρυγµα πριν από 14 αιώνες. Κατά τη δύση του ηλίου, συγκεντρώνονται στην κοιλάδα Μουτζνταλιφά. Την επόµενη µέρα επιστρέφουν στην κοιλάδα Μίνα για να θυσιάσουν ένα ζώο, συνήθως αµνό, σε ανάµνηση της θυσίας που πραγµατοποίησε ο Αβραάµ. Το ιερό προσκύνηµα ολοκληρώνεται στο Μεγάλο Τζαµί.