Παγωµένη η ατµόσφαιρα στη Λισαβώνα

Ως ευκαιρία να αναθερµανθούν πολλές διεθνείς σχέσεις που είναι τεταµένες τον τελευταίο καιρό βλέπουν πολλές πλευρές τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στη Λισαβώνα που αρχίζει σήµερα.

Οι Ευρωπαίοιελπίζουν ότι θα αναθερµάνουν το κλίµα µε τον αµερικανό πρόεδρο Μπαράκ Οµπάµα, ο οποίος σνοµπάρισε την προηγούµενη Σύνοδο Κορυφής τον Μάιο και πρόσφατα έστρεψε το ενδιαφέρον του προς την Κίνα. Αµερικανοί καιΡώσοι, που έχουν ακόµα πολλές διαφορές σχετικά µε το θέµα της αντιπυραυλικής ασπίδας, ελπίζουν τουλάχιστον ναπροχωρήσει το θέµα του πυρηνικού αφοπλισµού, εάν βέβαια ο Μπαράκ Οµπάµα πείσει το Κογκρέσο να ψηφίσει πριν από το τέλος του χρόνου τη νέα συµφωνία START που υπέγραψε τον Απρίλιο µε τον ρώσο πρόεδρο Ντµίτρι Μεντβέντεφ,ο οποίος επίσης θα βρίσκεται στη Λισαβώνα.

∆ιαφορές
Ο Οµπάµα και οι ευρωπαίοι ηγέτες πάντως δύσκολα θα µπορέσουν να κρύψουν τις διαφορές τους κυρίως για την οικονοµική στρατηγική. Οι συνοµιλίες του αµερικανού προέδρου µε τον Χέρµαν βαν Ρόµπαϊ και τον Ζοζέ Μπαρόζο θα διαρκέσουν µόλις δύο ώρες και είναι προγραµµατισµένες για το τέλος της Συνόδου, καθώς δεν αναµένεται να ληφθεί κάποια σηµαντική απόφαση. Οµως ευρωπαίοι αξιωµατούχοι δηλώνουν ευτυχείς για το γεγονός ότι θα υπάρξει συνάντηση και ελπίζουν ότι θα λάβουν κάποιες διαβεβαιώσεις ότι οι ΗΠΑ θεωρούν ακόµα την Ε.Ε. σηµαντικό εταίρο, την ώρα που η Ουάσιγκτον δείχνει να δίνει µεγαλύτερο βάρος στους οικονοµικούς της δεσµούς µε την Κίνα. Ο Μπαρόζο στο πνεύµα αυτό δήλωσε πριν από λίγο καιρό σε συνέντευξή του: «Η υπερατλαντική σχέση δεν ανταποκρίνεται στο δυναµικό της, µπορούµε να κάνουµε µαζί πολλά περισσότερα».

Η οικονοµία
ΗΠΑ και Ευρωπαϊκή Ενωση έχουν πολλά κοινά βέβαια, και οι ηγέτες τους αναµένεται να συζητήσουν µεταξύ άλλων την κρίση στην Ιρλανδία και την πιθανή βοήθεια που θα δοθεί στη χώρα. Οµως οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ανησύχησαν πολύ Image.ashx?c=16614895&r=0&p=0&t=0&q=100&v=1&s=1 Εκατοντάδες αντινατοϊκοί διαδηλωτές πεσµένοι στο έδαφος µπροστά στον σταθµό Ρόσιο της Λισαβώνας για την απόφαση της Κεντρικής Τράπεζας των ΗΠΑ να ρίξει 600 δισ. δολάρια στην αµερικανική οικονοµία και τα δικά τους σχέδια λιτότητας έρχονται σε µεγάλη αντιπαράθεση µε την πολιτική Οµπάµα για ακόµα µεγαλύτερες δηµόσιες δαπάνες.

Εχει και ο Μπαράκ Οµπάµα όµως τα δικά του προβλήµατα, καθώς προσπαθεί να βελτιώσει τις σχέσεις µε τη Μόσχα η οποία συνεχίζει να αντιδρά στην αντι-πυραυλική ασπίδα.

Mάλιστα, όπως αποκάλυψε ο πρεσβευτής της Μόσχας στο ΝΑΤΟ Ντµίτρι Ρογκόζιν την περασµένη εβδοµάδα έγιναν συζητήσεις µεταξύ των δύο πλευρών. «Προσπαθήσαµε να πείσουµε τους Αµερικανούς ότι είναι απαραίτητο να τεθούν όρια στην αντιπυραυλική ασπίδα, σε θέµατα όπως ο αριθµός των πυραύλων, η τοποθέτησή τους και η ταχύτητά τους», είπε, χωρίς όµως να σηµειωθεί πρόοδος.

Τα πυρηνικά
Πάντως χθες ο πρόεδρος Οµπάµα χαρακτήρισετην επικύρωσητης αµερικανορωσικής συµφωνίας για τα πυρηνικά όπλα «ανάγκη εθνικής ασφαλείας», τονίζοντας ότι το Κογκρέσο πρέπει να προχωρήσει σε αυτήν πριν από το τέλος του χρόνου. Πρόσθεσε µάλιστα ότι κάθε πρόεδρος από τον Ρόναλντ Ρίγκαν και µετά έχει κατορθώσει να περάσει τέτοιες συµφωνίες. Για να ασκήσει πίεση στα µέλη της Γερουσίας ο Οµπάµα έκανε τις δηλώσεις αυτές περιτριγυρισµένος από πρώην υπουργούς Εξωτερικών και Αµυνας και από τα δύο κόµµατα, µεταξύ των οποίων η Μαντλίν Ολµπράιτ, ο Χένρι Κίσινγκερ, ο Τζέις Μπέικερ, ο Ουίλιαµ Κοέν και ο Ουίλιαµ Πέρι. Ο αµερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι «δεν µπορούµε να παίξουµε µε τη δυνατότητα να εξακριβώσουµε το πυρηνικό οπλοστάσιο της Ρωσίας», κάτι που προβλέπει η Συνθήκη µαζί µε τον περιορισµό των πυρηνικών κεφαλών σε 1.500 για κάθε πλευρά. ΣτησηµερινήΓερουσία οι ∆ηµοκρατικοί χρειάζονται τουλάχιστονοκτώψήφους Ρεπουµπλικανών, ενώ µε την αλλαγή στα µέλη της Γερουσίας που προέκυψε από τις πρόσφατες εκλογές, από τον Ιανουάριο θα είναι αναγκαίες οι ψήφοι 14 Ρεπουµπλικανών.


Θέλουν ειδικό στάτους για την Τουρκία
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Αριστοτελία Πελώνη

Η έγκρισΗ του νέου στρατηγικού δόγµατος του ΝΑΤΟ είναι το βασικό διακύβευµα της Συνόδου Κορυφής της Συµµαχίας που αρχίζει απόψε στη Λισαβώνα. Για την Ελλάδα και την Κύπρο όµως, λένε διπλωµατικές πηγές, είναι η προσπάθεια του γενικού γραµµατέα του ΝΑΤΟ Αντερς Φογκ Ράσµουσεν να χρησιµοποιήσει το δόγµα ως δούρειο ίππο για να αποκτήσει η Τουρκία ειδικό καθεστώς και λόγο στα θέµατα ευρωπαϊκής άµυνας και ασφάλειας.

Οι προτάσεις Ράσµουσεν, οι οποίες έχουν ήδη διατυπωθεί σε Αθήνα και Αγκυρα, ενώ προωθούνται στο παρασκήνιο ήδη από την άτυπη Σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών και Αµυνας των χωρών του ΝΑΤΟ που πραγµατοποιήθηκε πριν από εβδοµάδες στις Βρυξέλλες, συνοψίζονται, σύµφωνα µε διπλωµατικές πηγές, σε τρία βασικά σηµεία: α) σύναψη συµφωνίας ασφαλείας της Ευρωπαϊκής Ενωσης µε την Τουρκία, β) χορήγηση ειδικού στάτους για τη γειτονική χώρα στον Ευρωπαϊκό Οργανισµό Αµυνας (EDA) και γ) συµµετοχή στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της Ε.Ε. σε θέµατα ασφάλειας και άµυνας, µε αντίστοιχη χορήγηση στην Κύπρο δικαιώµατος συµµετοχής στη διαδικασία λήψης αποφάσεων του ΝΑΤΟ.

Παράκαµψη του βέτο
Επί της ουσίας, λένε οι ίδιες πηγές, µε αυτές τις προτάσεις επιχειρείται να «παρακαµφθεί» το ελληνικό και το κυπριακό βέτο απέναντι στην Τουρκία και να «ξεκολλήσει» η συνεργασία των δύο οργανισµών (Ε.Ε. – ΝΑΤΟ), η οποία µπλοκάρεται από την κόντρα της Αγκυρας µε τη Λευκωσία. Υπενθυµίζεται ότι βασικός πυλώνας του νέου στρατηγικού δόγµατος είναι η περαιτέρω προώθηση της στρατηγικής συνεργασίας Ε.Ε. – ΝΑΤΟ, η οποία όµως προσκρούει, κατά τους συµµάχους, στις αρνητικές «παρενέργειες» του Κυπριακού.

Κι αυτό διότι η Αγκυρα µπλοκάρει τις ΝΑΤΟϊκές «διευκολύνσεις» στην Ε.Ε. λόγω της Κύπρου – µη τηρώντας τη συµφωνία Berlin Plus, η οποία προβλέπει την παροχή τεχνικής υποδοµής από το ΝΑΤΟ στην Ε.Ε. για ειδικές αποστολές και επιχειρήσεις. Από την πλευρά της, η Λευκωσία κάνει το ίδιο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, προβάλλοντας βέτο στη συνεργασία της Τουρκίας µε τον Ευρωπαϊκό Οργανισµό Αµυνας.

ΝΑΤΟϊκές πηγές δεν θεωρούν πιθανό να εγκριθεί η συµφωνία µε τη φρασεολογία, την οποία προωθεί ο γραµµατέας της Συµµαχίας. Σηµειώνουν, ωστόσο, ότι αναµένεται να υπάρξει σχετική αναφορά µέσα από το κεφάλαιο για τη συνεργασία του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε. Ολα θα κριθούν στο τελικό κείµενο, και συγκεκριµένα στην αναφορά για τη στρατηγική σχέση ΝΑΤΟ – Ε.Ε., όπου, σύµφωνα µε πληροφορίες, παίζεται και το παιχνίδι αυτήν τη στιγµή.

∆εν αναµένεται να υπάρξει τόσο συγκεκριµένη αναφορά για συµφωνία συνεργασίας Τουρκίας – Ε.Ε., ωστόσο αναζητείται η φραστική διατύπωση για τις σχέσεις των δύο οργανισµών, η οποία όµως θα «κλείνει το µάτι» στην Τουρκία και θα αφήνει ανοικτή την πιθανότητα µιας τέτοιας συµφωνίας για το µέλλον. Την ίδια ώρα, δεν αποκλείεται η επίµαχη αναφορά να βρίσκεται στην τελική δήλωση (declaration)

της Συνόδου, δηλαδή να παραπέµπεται το θέµα για την επόµενη Σύνοδο Κορυφής.

Σε κάθε περίπτωση, ο «διάβολος» κρύβεται στις λεπτοµέρειες.

Νέες πιέσεις
Αναµένεται έτσι να αυξηθούν οι πιέσεις προς την Αθήνα – η οποία θεωρείται συνυπεύθυνη για την κατάσταση – να συµφωνήσει σε έναν συµβιβασµό.

Η Αγκυρα εµφανίζεται αρνητική στις προτάσεις Ράσµουσεν, επιθυµώντας από τη µια να δείξει πως δεν ενδίδει στο Κυπριακό και από την άλλη να εξασφαλίσει τα µέγιστα οφέλη σε όλα τα επίπεδα, προκειµένου, κατά τη συνήθη πρακτική της, να παρουσιάσει το αυτονόητο ως παραχώρηση. Κι αυτό διότι η Τουρκία θεωρεί, λένε διπλωµατικές πηγές, πως θα έπρεπε ήδη να έχει συνάψει συµφωνία ασφαλείας µε την Ε.Ε. και να έχει ειδικό στάτους στον Ευρωπαϊκό Οργανισµό Αµυνας. Οπως όλα δείχνουν, το τελικό παιχνίδι θα παιχτεί στο αποψινό δείπνο µε στόχο έναν συµβιβασµό που θα είναι ικανοποιητικός για όλες τις πλευρές.


[ΓΝΩΜΗ] Ελλάδα – Ισραήλ: ένα νέο κεφάλαιο
Του Αριε Μέκελ

Η Ελλάδα και το Ισραήλ έχουν ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο συνεργασίας µετά την ιστορική ανταλλαγήεπισκέψεων µεταξύτων ΠρωθυπουργώνΜπενιαµίνΝετανιάχου και ΓιώργουΠαπανδρέου. Ηδηπαρατηρούµε τους καρπούς αυτής της συνεργασίας σε πολιτικό επίπεδο. Σε µόλις δύο µήνες, οι υπουργοί Τουρισµού, Επικρατείας, ο υφυπουργός Εξωτερικών καθώς και ο υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδος πραγµατοποίησαν επίσηµες επισκέψεις στην Ιερουσαλήµ, ενώ την Αθήνα επισκέφθηκαν ο υπουργός Επικρατείας και ο υφυπουργός Αµυνας του Ισραήλ.

Εφέτος επισκέφθηκαν την Ελλάδα 250.000 ισραηλινοί τουρίστες, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 200%. Το διµερές εµπόριο µεταξύ των δύο χωρών κυµαίνεται περίπου στα 500εκατοµµύρια δολάρια, αλλά υπάρχουν µεγάλα περιθώρια για βελτίωση. Μπορούµε, µεταξύ άλλων, να συνεργαστούµε σε τοµείς όπως είναι η υψηλή τεχνολογία, η διαχείριση υδάτινων πόρων, οι ανανεώσιµες πηγές ενέργειας, ο τουρισµός, η ιατρική τεχνολογία και οι επενδύσεις. ∆εν αποτελεί µυστικό ότι οδιάλογος έχει ενισχυθεί καιότι υπάρχουν περισσότερες ανταλλαγές µεταξύ των αρχών άµυνας και ασφάλειας. Αυτά πρέπει να εκτιµούνται στο γενικότερο πλαίσιο της συνεργασίας µας σε όλους τους τοµείς.

Η συνεργασία µας ενισχύεται και σε µια κρίσιµη καµπή στη Μέση Ανατολή. Σήµερα το Ισραήλ επιδιώκει την ανανέωση των ειρηνευτικών συνοµιλιών µε τους Παλαιστινίους µε στόχοτην επίλυση των διαφορών µας στη βάση της λύσης των δύο κρατών για δύο λαούς. Εκτιµούµε την υποστήριξη της ελληνικής κυβέρνησης για τις διαπραγµατεύσεις και την ειρηνευτική διαδικασία.

Ο Πρωθυπουργός Νετανιάχου έχει εκφράσει ανοικτά τη δέσµευσή του για τη συνέχιση των ειρηνευτικών συνοµιλιών µε στόχο την επίτευξη µιας τελικής συµφωνίας ειρήνης. Εχει δηλώσει τα προφανή:δηλαδή, ότι µια λύση δύο κρατών προϋποθέτει τησαφή αναγνώριση του Ισραήλ ως το εθνικό κράτος του εβραϊκού λαού και ένα παλαιστινιακό κράτος για τους Παλαιστινίους. Θα ήταν σοφό από τηνπλευρά των Παλαιστινίων να πάψουν να θέτουνπροϋποθέσεις για τη συνέχιση των συνοµιλιών. Ζητήµατα όπως οι εποικισµοί είναι θέµατα της τελικής συµφωνίας που πρέπει να επιλυθούν µέσω διαπραγµατεύσεων. Εάν εστιαστούµε σε ένα µοναδικό δέντρο µπορεί να χάσουµε το δάσος που κρύβεται πίσω απ’ αυτό, δηλαδή µια µόνιµη και βιώσιµη ειρήνη για µας και τις µελλοντικές γενιές.

Η επίτευξη της ειρήνης στη Μέση Ανατολή προϋποθέτει και την αποµόνωση των ακραίων δυνάµεων που εναντιώνονται σε αυτήν. Ο πρόεδρος του Ιράν, Αχµαντινετζάντ, έχει αµφισβητήσει επανειληµµένα το Ολοκαύτωµα και έχει κάνει εκκλήσεις για την εξαφάνιση του Ισραήλ από τον χάρτη. Η πρόσφατη επίσκεψή του στον Λίβανο αποτελεί σαφή απόδειξη των ηγεµονικών φιλοδοξιών της Τεχεράνης στην περιοχή. Το Ιράν συνεχίζει να επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων, ενώ οι σύµµαχοί του – η Χαµάς στη Γάζα και η Χεζµπολάχ στον Λίβανο – συνεχίζουν να πράττουν τα µέγιστα για να υπονοµεύσουν την ειρηνευτική διαδικασία.

Ως νέος πρεσβευτής του Ισραήλ αποτελεί µεγάλο προνόµιο για µένα που βρίσκοµαι στην Αθήνα σε αυτή τη σηµαντική καµπή στις διµερείς µας σχέσεις. Η Ελλάδα και το Ισραήλ είναι δύο σταθερές δηµοκρατίες σε µια ασταθή περιοχή, οι οποίες αντιπροσωπεύουν τη σύγχρονη ανεξαρτησία δύο υπερήφανων αρχαίων λαών, οι σχέσεις των οποίων αρχίζουν πριν από χιλιάδες χρόνια. Ως εκ τούτου, έχουν κοινό συµφέρον όχι µόνο να αναπτύξουν τις διµερείς τους σχέσεις στο µέγιστο δυνατό επίπεδο προς αµοιβαίο όφελος, αλλά και να συνεργαστούν για την προώθηση της ειρήνης και της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή µας.

Ο Αριε Μέκελ είναι πρεσβευτής του Ισραήλ στην Ελλάδα