Ένα γονίδιο μας «σπρώχνει» στην παχυσαρκία

Το γονίδιο που κανείς δεν θα ήθελε να έχει στο DNA του, µιας και προκαλεί παχυσαρκία, εντόπισαν επιστήµονες από την Οξφόρδη ύστερα από µελέτες που πραγµατοποίησαν σε γενετικά τροποποιηµένα ποντίκια.

Το γονίδιο αυτό που λέγεται FTO επιτελεί µια απλή αλλά… ολέθρια λειτουργία. Ρυθµίζει την επιθυµία µας για φαγητό και καθορίζει το πόσο πολύ θα φάµε. Η ακατάσχετη λαιµαργία οδηγεί στη συσσώρευση λίπους στον οργανισµό και εποµένως στην παχυσαρκία.

«Η έρευνα που κάναµε, µας δηµιουργεί τηβεβαιότητα ότι το FTO είναι ένα σηµαντικό γονίδιο που συµβάλλει στην παχυσαρκία» ανέφερε ο καθηγητής του Πανεπιστηµίου της Οξφόρδης δρ Φράνσις Άσκροφτ.«Η έντονη δραστηριότητα αυτού του γονιδίου µπορεί να οδηγήσει στην αύξηση της σωµατικής µάζας εξαιτίας της υπερκατανάλωσης φαγητού». 

Ο δρ Άσκροφτ και οι συνεργάτες του βρέθηκαν στα ίχνη του «λαίµαργου» γονιδίου, όταν πραγµατοποίησαν µια σειρά από πειράµατα µε γενετικά τροποποιηµένα ποντίκια.

Τα ποντίκια αυτά είχαν επίτηδες στο DNA τους αρκετά αντίγραφα του συγκεκριµένου γονιδίου, µιας και πριν από τρία χρόνια κάποιοι ειδικοί είχαν διατυπώσει την άποψη ότι ορισµένες µεταλλάξεις του FTO συσχετίζονται κατά 70% µε τον κίνδυνο εµφάνισης παχυσαρκίας.

Μάλιστα είχε διαπιστωθεί ότι όσοι άνθρωποι είχαν στο γενετικό τους υλικό δύο αντίγραφα µεταλλαγµένου γονιδίου ήταν περίπου 3 κιλά βαρύτεροι από άλλους ανθρώπους που δεν τα έφεραν. 

Έπρεπε εποµένως να διαπιστωθεί στην πράξη αν το γονίδιο αυτό είχε έµµεση σχέση µε την παχυσαρκία ή αν την προκαλούσε µε άµεσο τρόπο. Γι’ αυτό και οι ειδικοί επιχείρησαν να καταγράψουν την έφεση προς το φαγητό που θα έδειχναν τα ποντίκια τα οποία ήταν «ενισχυµένα» µε το FTO.

Έτσι, και σύµφωνα µε όσα ανέφεραν οι βρετανοί ειδικοί στην επιθεώρηση «Nature Genetics», τα θηλυκά ποντίκια που είχαν στο DNA τους δύο επιπλέον αντίγραφα του FTO απέκτησαν 22% περισσότερο βάρος τρώγοντας συγκεκριµένη τροφή, ενώ τα αρσενικά ποντίκια έγιναν κατά 10% βαρύτερα το ίδιο χρονικό διάστηµα.

Οι ειδικοί συσχέτισαν την αύξηση του σωµατικού βάρους των ποντικών µε τη µμεγαλύτερη όρεξή τους για φαγητό – και όπως παρατήρησε ο καθηγητής Άσκροφτ «διαπιστώσαµε µια αύξηση της πραγµατικής λιπώδους µάζας η οποία καταδεικνύει ότι το συγκεκριµένο γονίδιο ρυθµίζει το σωµατικό βάρος µέσω της όρεξης: τα ποντίκια έτρωγαν περισσότερο και πάχαιναν περισσότερο».

Η ορµόνη που ανοίγει την όρεξη

Επί της ουσίας, το πώς ακριβώς επηρεάζει το FTO την απόκτηση σωµατικού βάρους δεν είναι απολύτως ξεκάθαρο. Οι επιστήµονες όµως θεωρούν πολύ πιθανό ότι επηρεάζει τα επίπεδα µιας ορµόνης που λέγεται λεπτίνη και η οποία είναι γνωστό ότι καθορίζει την όρεξη.

Κατά µία εκδοχή, οι πιο δραστήριες µεταλλάξεις του FTO µειώνουν τα επίπεδα της λεπτίνης η οποία δρα ως καταστολέας της όρεξης στον εγκέφαλο και για τον λόγο αυτό αυξάνονται η πρόσληψη τροφής και τα επίπεδα του συσσωρευόµενου λίπους κάτω από το δέρµα.

Από εδώ και στο εξής, οι επιστήµονες θεωρούν ότι ανοίγει µια χαραµάδα για την παρασκευή στο απώτερο µέλλον µιας νέας γενιάς φαρµάκων που θα βάζουν… φρένο στη δραστηριότητα του γονιδίου και την εµφάνισης της παχυσαρκίας.