«Αντίο» στον συνθέτη που έγινε διάσηµος εν µια νυκτί

Αν ο διεθνής µουσικός κόσµος θα θυµάται κάτι από τον πολωνό συνθέτη Χένρικ Μικολάι Γκορέτσκι (φωτογραφία) που πέθανε στα 76 του στην πόλη Κατοβίτσε της Νότιας Πολωνίας, ύστερα από πολύχρονη µάχη µε τον καρκίνο, θα είναι το περίεργο παιχνίδι που του έπαιξε η µοίρα και τον έκανε διάσηµο (σχεδόν) εν µια νυκτί.

Αν και ήταν παραγωγικότατος µέχρι το 1992, συνθέτοντας νεοκλασικιστικά έργα που έµελλε να θεωρηθούν πολύ αργότερα ως βήµατα προς τη µεταπολεµική αναγέννηση της λόγιας – κλασικής, αν θέλετε – µουσικής στην Πολωνία, η Συµφωνία του αρ. 3 ή «Συµφωνία των θλιµµένων τραγουδιών», για σοπράνο και ορχήστρα, ανακαλύφθηκε ξαφνικά από τον διεθνή µουσικό κόσµο και άρχισε να πουλάει εντυπωσιακά φτάνοντας σύντοµα το ρεκόρ των 1.000.000 αντιτύπων. Το οξύµωρο είναι πως το έργο που στα µέσα της δεκαετίας του ‘90 θεωρούνταν ως ένα από τα πλέον αναγνωρίσιµα διεθνώς έργα λόγιου συνθέτη, βασισµένο σε έναν πολωνικό µεσαιωνικό θρήνο, είχε πρωτοπαρουσιαστεί στα µέσα της δεκαετίας του ‘70 και είχε γνωρίσει και άλλες επανεκτελέσεις δίχως να του πολυδώσει κανείς σηµασία. Και αίφνης µετά την επιτυχία του το 1992 γράφτηκαν σελίδες επί σελίδων για τη Νέα Εποχή της (λόγιας) µουσικής που θρέφει την ψυχή, µε αρχιερέα τον Χένρικ Γκορέτσκι και ιερέα τον συµπατριώτη του Κριστόφ Πεντερέτσκι.

Αν, τέλος, θελήσει κάποιος να αποµονώσει τα στοιχεία που έφερε ο εκλιπών στη σύνθεση του 20ού αιώνα θα κρατούσε δύο: τη νέα χρήση (και τεχνική) των εγχόρδων και την «επιθετική είσοδο» των κρουστών στα συµφωνικά έργα.