Στο µυαλό των µαφιόζων

Δεν έτυχε µόνο στον κινηµατογραφικό Πολ Βίτι, τον µαφιόζο που υποδύθηκε ο Ρόµπερτ ντε Νίρο στην ταινία «Ανάλυσέ το», να παλεύει µε κρίσεις πανικού και φοβίες. Κατάθλιψη, υπαρξιακές κρίσεις ή ακόµη και παράνοια ταλαιπωρούν πολλά αφεντικά της Μαφίας. Από τον κόσµο τους, πάντως, απουσιάζουν οι τύψεις.

Επειτα από αρκετά χρόνια στη φυλακή, ένα από τα αφεντικά της Ντρανγκέτα βασανιζόταν από τον φόβο της απώλειας. Οπως εξήγησε όµως στον ψυχίατρο που τον επισκεπτόταν στο κελί του, αυτό που τον βασάνιζε δεν ήταν οι ζωές που χάθηκαν ή η ελευθερία πουείχε στερηθεί. «Γιατρέ, φοβάµαι ότι χάνω τα µαλλιά µου», εξοµολογήθηκε στον δρα Γκαµπριέλε Κουατρόνε. Το αφεντικό της Ντρανγκέτα δεν είναι ο µοναδικός πελάτης του Γκαµπριέλε Κουατρόνε. Στους ασθενείς του γιατρού περιλαµβάνονται διάφοροι «ντον» που βασανίζονται από εφιάλτες, µετανοηµένοι µαφιόζοι που τρέµουν για τη ζωή τους επειδή κάρφωσαν πρώην συντρόφους, σύζυγοι φυλακισµένων που υποφέρουν από τους αυστηρούς κώδικες της «οικογένειας».∆εσµευµένος από το ιατρικό απόρρητο, ο γιατρός δεν µπορεί να αποκαλύψει τα ονόµατα των ασθενών του. ∆ίνει όµως µερικές ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τον τρόπο που σκέπτονται και τα συναισθήµατα που έχουν οι µαφιόζοι. Το αφεντικό της Ντρανγκέτα, για παράδειγµα, βασανίζεται από αγχώδεις διαταραχές. Η εξήγηση που δίνει ο δρ Κουατρόνε, επικεφαλής της νευροψυχιατρικής κλινικής στο Ρέτζο Καλάµπρια, είναι ότι οι διαταραχές αυτές οφείλονται στα είκοσι χρόνια της παράνοµης ζωής. Ο ασθενής του αποδίδει την ψυχολογική του κατάσταση στο αίσθηµα αδικίας που τον κατακλύζει: είναι βέβαιος ότι είναι αθώος.

Οπως και ο Πολ Βίτι στο «Ανάλυσέτο», έτσι και οι αληθινοί µαφιόζοι δυσκολεύονται να παραδεχθούν ότι αντιµετωπίζουν ψυχολογικά προβλήµατα. Ο ψυχολόγος Τζιρόλαµο Λο Βέρσο θυµάται την περίπτωση του γιου ενός µαφιόζου που αφού κατέφυγε σε έναν ειδικό για βοήθεια, του δήλωσε στη συνέχεια: «Αν µάθει ο πατέρας µου ότι βρίσκοµαι εδώ, θα µας σκοτώσει και τους δύο». Ο δρ Λο Βέρσο, που ζει και εργάζεται στο Παλέρµο, εξηγεί ότι για τους µαφιόζους τα ψυχολογικά προβλήµατα είναι ένδειξη αδυναµίας.

Οταν αναγκάζονται κάποια στιγµή να αντιµετωπίσουν την πραγµατικότητα, τρέµουν στην ιδέα ότι το πρόβληµά τους θα γίνει γνωστό πέρα από το πολύ στενό τους περιβάλλον. Ο Τζιρόλαµο Λο Βέρσο διδάσκει στο Πανεπιστήµιο του Παλέρµο και σύντοµα θα τεθεί επικεφαλής ενός µεταπτυχιακού τµήµατος για την ψυχολογία της Μαφίας, του πρώτου τµήµατος του είδους παγκοσµίως.

Μπαίνοντας στο µυαλό των µαφιόζων, ο δρΛο Βέρσο διαπίστωσε ότι η πρώτητους άµυνα είναι η άρνηση της πραγµατικότητας. Ανακάλυψε επίσης ότι οι ασθενείς του βασανίζονται από εφιάλτες, αλλά ποτέ για τα θύµατά τους. Ελάχιστοι από αυτούς ταλαιπωρούνται από κρίσεις συνειδήσεως. «∆ιαθέτουν έναν µηχανισµό ουδετερότητας. Στο µυαλό τους η παραβατική συµπεριφορά είναι απολύτως φυσιολογική», επισηµαίνει η Αλεσάντρα Ντίνο, καθηγήτρια κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήµιο του Παλέρµο. Το τελικότης συµπέρασµα; «Ο µαφιόζος δεν έχει προσωπικότητα, ταυτίζεται απολύτως µε την Κόζα Νόστρα. Αυτή είναι η οικογένειά του».

ΚΑΘΟΛΟΥ ΤΥΨΕΙΣ

«Στο µυαλό τους η παραβατική συµπεριφορά είναι απολύτως φυσιολογική», επισηµαίνει η κοινωνιολόγος Αλεσάντρα Ντίνο