«Ο Χίτλερ και ο Στάλιν ήταν οι ταξιδιωτικοί µου πράκτορες»

Οταν Γερµανοί και Σύµµαχοι βοµβάρδιζαν το Βελιγράδι, εκείνος έπαιζε µε µολυβένια στρατιωτάκια.
Αργότερα έγινε ένας από τους κορυφαίους αµερικανούς ποιητές.
Και µιλάει στο ελληνικό κοινό, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών
«Οι Γερµανοί και οι Σύµµαχοι έριχναν βόµβες εναλλάξ πάνω από το κεφάλι µου την ώρα που εγώ έπαιζα µε τη συλλογή µου από µολυβένια στρατιωτάκια στο πάτωµα», θυµάται ο Τσαρλς Σίµικ. «Εκανα µπουµ, µπουµ και µετά έκαναν αυτοί µε τη σειρά τους µπουµ, µπουµ. Ακόµη και µετά το τέλος του πολέµου, εγώ συνέχιζα να παίζω πόλεµο. Ο τρόπος µε τον οποίο µιµούµουν τα βαριά πολυβόλα µε είχε κάνει διάσηµο στη γειτονιά µου στο Βελιγράδι».

Επειτα όµως έγινε ποιητής. Και από ένας Σέρβος-θύµα του πολέµου έφτασε να παίρνει µεγάλα ποιητικά βραβεία ως Αµερικανός και ως εκπρόσωπος της αγγλικής γλώσσας. Η µετάβαση δεν ήταν εύκολη. «Ταξιδιωτικοί µου πράκτορες ήταν ο Χίτλερ και ο Στάλιν. Το ότι ήµουν ένας από τους εκατοµµύρια ανθρώπους που άφησαν τον τόπο τους άφησε πάνω µου ένα στίγµα. Εκτός από τη δική µου µικρή κακότυχη ιστορία, άκουσα και πολλές άλλες. Και ακόµα µε εκπλήσσει όλη αυτή η µαταιοδοξία και ανοησία που συνάντησα στη ζωή µου», είπε σε συνέντευξή του σε νεοϋορκέζικο ιντερνετικό περιοδικό .

Η οικογένεια του ποιητή εγκατέλειψε τη Σερβία για τις ΗΠΑ όταν ο Τσαρλς Σίµικ ήταν 16 ετών.

Νωρίτερα ο πατέρας του είχε διαφύγει στην Ιταλία, η µητέρα του όµως δεν µπορούσε ξεπεράσει τους σκοπέλους και να τον ακολουθήσει. Εν τέλει τα κατάφεραν. Και όπως είπε σε άλλη συνέντευξή του, σε σερβικό µέσο ενηµέρωσης, η προσαρµογή του δεν ήταν δύσκολη. «Σε ένα πρώτο επίπεδο αισθάνθηκα άνετα αρκετά γρήγορα. Σε δύο – τρία χρόνια διάβαζα βιβλία και γνώριζα τη λαϊκή κουλτούρα. Μετά έκανα ό,τι και οι σύγχρονοί µου. Πήγα στον Στρατό, µετά ήρθε το Βιετνάµ κ.ο.κ. Προσαρµόστηκα. Ούτως ή άλλως, η Αµερική δεν είναι χώρα. Είναι µια ήπειρος κατοικηµένη από ποικίλες παραδόσεις, κουλτούρες και θρησκείες, ένας τόπος γεµάτος αντιφάσεις και παράδοξα. Το µεγαλύτερο, νοµίζω, είναι ότι κάτι γίνεται και προχωράµε όλοι µαζί».

Ο Τσαρλς Σίµικ εξελίχθηκε σε έναν από τους σηµαντικότερους αµερικανούς ποιητές της εποχής µας. Και θα βρίσκεται το απόγευµα στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων Μegaron Ρlus, προκειµένου να µιλήσει στο αθηναϊκό κοινό για την περιπέτεια της ζωής και της ποίησής του. Θα µας τον συστήσει ο Ντίνος Σιώτης, ποιητής που µαζί µε τον πεζογράφο και δάσκαλο της γραφής Στρατή Χαβιαρά µετέφρασαν ποιήµατά του και τα εξέδωσαν πρόσφατα υπό τον τίτλο «Η µουσική των άστρων» από την «Κοινωνία των Δεκάτων». Και τα µεταφρασµένα αυτά ποιήµατα θα τα διαβάσει ο ηθοποιός και συγγραφέας Κωνσταντίνος Τζούµας.

Παρά το γεγονός ότι στη διάρκεια του πολέµου ο Σίµικ έπαιζε µε µολυβένια στρατιωτάκια, ο Β’ Παγκόσµιος Πόλεµος και το βοµβαρδιζόµενο Βελιγράδι έγιναν κεντρικό στοιχείο πολλών ποιητικών συλλογών του – έχει δηµοσιεύσει περίπου εξήντα. Και ενώ µιλάει για εύκολη προσαρµογή, η αλήθεια είναι πως πέρασε αρκετά δύσκολες στιγµές, όταν τον πήραν αναγκαστικά στον Στρατό το 1961 και όταν, αργότερα, έπρεπε να δουλεύει τα βράδια για να πληρώνει τα δίδακτρα στο Πανεπιστήµιο της Νέας Υόρκης. Τα πράγµατα απλοποιήθηκαν αρκετά, όταν το 1990 πήρε το Βραβείο Ρulitzer για το βιβλίο του «Τhe world doesn’t end: prose poems – πριν από τρία χρόνια κέρδισε και το βραβείο Wallace Stevens Αward που συνοδεύεται από το χρηµατικό ποσό των 100.000 δολαρίων. Από το 1973, βέβαια, δίδασκε Αγγλική Φιλολογία και Δηµιουργική Γραφή στο Πανεπιστήµιο του Νew Ηampshire. Και αργότερα έγινε τακτικός συνεργάτης σπουδαίων εντύπων, όπως της επιθεώρησης «Τhe Νew Υork review of books» και του περιοδικού «Der Spiegel».

«Η φαντασία µου και η ικανότητά µου να λέω ψέµατα έπαιξε πολύ σηµαντικό ρόλο στο να γίνω ποιητής», λέει ο Τσαρλς Σίµικ που έρχεται στην Ελλάδα, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων Μegaron Ρlus. Αν δεν είχε γίνει ποιητής, θα του άρεσε, λέει, να είχε δικό του εστιατόριο µε µεσογειακά πιάτα: σουπιά, χταπόδι, αρνάκι, µελιτζάνες, ελιές, αντζούγιες. «Θα προσελάµβανα τους φίλους µου ποιητές για σερβιτόρους»!

ΙΝFΟ

Η διάλεξη του Τσαρλς Σίµικ (στα αγγλικά µε ελληνική µετάφραση)
θα πραγµατοποιηθεί στις 19.00 στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (Βασ.
Σοφίας και Κόκκαλη, τηλ.
210-7282.333). Η είσοδος είναι ελεύθερη µε δελτία προτεραιότητας που θα διανέµονται από τις 17.30.

Στη χώρα των UFΟ

Λέγεται ότι το έργο του Τσαρλς Σίµικ δεν κατηγοριοποιείται εύκολα και πως άλλα ποιήµατα εκφράζουν µια σουρεαλιστική, µεταφυσική οπτική και άλλα απεικονίζουν ρεαλιστικά πορτρέτα βίας και απελπισίας. Κάποιοι συγκρίνουν το µινιµαλιστικό, λακωνικό του ύφος, που πλέον είναι εξαιρετικά αναγνωρίσιµο, µε αυτό του Ουίλιαµ Μπλέικ. Ο ίδιος, πάντως, λέει ότι ανήκει µάλλον στη ρεαλιστική σχολή. «Ο σουρεαλισµός δεν σηµαίνει τίποτα σε µία χώρα, στην οποία εκατοµµύρια πολίτες φαντάζονται βόλτες µε UFΟ».