Τραπεζίτης για δύσκολες αποστολές

Τις επόµενες ηµέρες ο διευθύνων σύµβουλος της Εθνικής Τράπεζας Απόστολος Ταµβακάκης θα βρίσκεται στην Κωνσταντινούπολη. Η διαδικασία διάθεσης του 20% της (θυγατρικής) Finansbank θα κλείσει τον κύκλο κεφαλαιακής
ενίσχυσης του µεγαλύτερου ελληνικού τραπεζικού οµίλου. Στην ατζέντα του αναγράφεται για είσπραξη το ποσό του ενός δισ. ευρώ ώστε τα αντληθέντα κεφάλαια να ξεπεράσουν τα 3,2 δισ. ευρώ
Τα δύσκολα του εγχειρήµατος της κεφαλαιακής ενίσχυσης της Εθνικής βρίσκονται πίσω. Η τράπεζα έχει ήδη εξασφαλίσει 1,8 δισ. ευρώ από την αύξηση του µετοχικού κεφαλαίου, που έκλεισε τη Δευτέρα και 450 εκατ.

ευρώ από την οµολογιακή έκδοση του περασµένου Ιουλίου.

Εν µέσω κρίσης, µε τη χώρα αποκλεισµένη από τις διεθνείς αγορές και τις στρόφιγγες της διατραπεζικής χρηµατοδότησης κλειστές, το εγχείρηµα του Απόστολου Ταµβακάκη έµοιαζε µε τρέλα. Η ιδέα πέρασε για πρώτη φορά από τη σκέψη του, όταν η χώρα απέκτησε πρόσβαση στα 110 δισ. ευρώ του Μνηµονίου τον περασµένο Μάιο, τότε που τα ελληνικά σπρεντ κατέρριπταν συνεχώς ρεκόρ ανόδου. Αντί να παραµείνει διαχειριστής µιας «µίζερης κατάστασης», όπως την έχει ο ίδιος χαρακτηρίσει, αποφάσισε να προχωρήσει µπροστά, έστω και µε µεγάλο ρίσκο, αλλά µε ευεργετικά αποτελέσµατα για την Εθνική και την τραπεζική αγορά συνολικά. Υπό µία έννοια η προσπάθεια ταίριαζε στον θεσµικό ρόλο που παίζει εδώ και δεκαετίες η Εθνική, του στυλοβάτη της οικονοµίας.

Οπως βεβαιώνουν όσοι τον ξέρουν καλά, ο 53χρονος επικεφαλής της Εθνικής δεν διστάζει να κολυµπά στα βαθιά. Είναι, άλλωστε, λάτρης του υποβρύχιου ψαρέµατος, ενώ έχει αποκτήσει µαύρη ζώνη στο τζούντο. Οταν η κυβέρνηση τον τοποθέτησε στο τιµόνι της Εθνικής πριν από σχεδόν 11 µήνες, έπρεπε να αφήσει πίσω του το ασφαλές – µε δεδοµένες τις δυσοίωνες οικονοµικές προοπτικές – περιβάλλον του οµίλου Λάτση, αλλά και µια θέση-κλειδί ως ένας εκ των τριών στενών συνεργατών του Σπύρου Λάτση. Εκείνη την εποχή πηγαινοερχόταν στη Γενεύη. Εφευγε Δευτέρα πρωί και επέστρεφε Παρασκευή βράδυ για να βρίσκεται το Σαββατοκύριακο κοντά στην οικογένειά του. Φυσικά, πριν από ένα χρόνο, όταν ανέλαβε την Εθνική σχεδόν κανείς δεν είχε προβλέψει το βάθος των προβληµάτων που θα αντιµετώπιζαν ελληνικό κράτος και τράπεζες. Το τραπεζικό περιβάλλον στην εποχή του Μνηµονίου δεν θυµίζει τίποτα από τα καλά χρόνια της τραπεζικής αγοράς, όταν ο κ. Ταµβακάκης ήταν υποδιοικητής της Εθνικής µεταξύ 1998 και 2004, δουλεύοντας πλάι στον αείµνηστο Θεόδωρο Καρατζά. Σχεδόν µέρα παρά µέρα ο τότε διοικητής και οι υποδιοικητές του συναντιούνταν για πρωινό καφέ, συζητώντας για την τράπεζα. Εκείνη την περίοδο ήταν συχνές οι ειδήσεις στις εφηµερίδες για τη δυναµική επέκταση της Εθνικής στα Βαλκάνια και τη µεγέθυνση της λιανικής, αρµοδιότητές του. Οι συγκυρίες ήταν µε το µέρος του και ο αριθµός των δανείων και των καταθέσεων, το µέγεθος του δικτύου εντός και εκτός συνόρων ήταν βαρόµετρο για την πορεία µιας τράπεζας. Ηταν η εποχή που ο χαµηλών τόνων τραπεζίτης – συνήθιζε µάλιστα να αυτοχαρακτηρίζεται «απλός τραπεζοϋπάλληλος» – άρχισε να γίνεται ευρύτερα γνωστός και να ενισχύει τη θέση του στον τραπεζικό στίβο, ακόµη και εκτός συνόρων. Αλλωστε, η είσοδος της Εθνικής στη Wall Street το 1999 ενίσχυσε την εξωστρέφεια της τράπεζας και των στελεχών της. Δεν ήταν τυχαία η πρόταση της Citigroup το 2004, όταν βρέθηκε εκτός Εθνικής µε την αλλαγή της κυβέρνησης, να αναλάβει τη διεύθυνση χρηµατοδότησης µικροµεσαίων επιχειρήσεων παγκοσµίως του αµερικανικού κολοσσού. Στο παρά πέντε τον «κράτησε» στην Ελλάδα ένα τηλεφώνηµα από τον Λάτση, που του πρότεινε τη θέση του επικεφαλής τής σχετικά άγνωστης τότε Lamda Development. Η ανάπτυξη του χαρτοφυλακίου επενδύσεων της εταιρείας και ιδίως η δηµιουργία του Μall στο Μαρούσι ήταν µια δύσκολη υπόθεση, αλλά και µια ευκαιρία να γνωρίσει καλά την τέχνη του επιχειρείν, η οποία συνήθως δεν είναι οικεία στους τραπεζίτες.

Η περίπτωση της Citigroup ήταν η τρίτη κρούση που δεχόταν για να δουλέψει στο εξωτερικό. Οι δύο πρώτες εκδηλώθηκαν, όταν δούλευε στην ΑΒΝ ΑMRΟ, το 1993 και το 1995. Οι οικογενειακές του, όµως, υποχρεώσεις έγειραν την πλάστιγγα προς την Ελλάδα. Ο κ. Ταµβακάκης έχει τρία παιδιά: ο µεγάλος του γιος κάνει τώρα µεταπτυχιακές σπουδές στο Χάρβαρντ, η κόρη του, η οποία έχει ολοκληρώσει τα µεταπτυχιακά της, εργάζεται στην Αθήνα, ενώ ο µικρότερος γιος είναι µαθητής γυµνασίου. Μεταπτυχιακές σπουδές έχει κάνει και ο ίδιος. Τελειώνοντας το 17ο Λύκειο Παγκρατίου και αφού απέκτησε πτυχίο Οικονοµικών από το Πανεπιστήµιο Αθηνών, σπούδασε Οικονοµετρία, λαµβάνοντας ΜΑ, στο Πανεπιστήµιο Saskatchewan.

Μια υποτροφία ήταν η αφορµή για να βρεθεί στο συγκεκριµένο πανεπιστήµιο και στην οµώνυµη περιφέρεια του Κεντρικού Καναδά.

Η παραµονή του στην Ελλάδα τον οδήγησε το 1996 στους κόλπους της Κτηµατικής ως υποδιοικητή, µε διοικητή τον σηµερινό πρόεδρο της Εθνικής Βασίλη Ράπανο, µε τον οποίο έχει αδελφικές σχέσεις.

Μάλιστα, όσοι τον γνωρίζουν υποστηρίζουν ότι διατηρεί βαθιές προσωπικές σχέσεις και αποφεύγει τις κοινωνικές εκδηλώσεις. Με τους φίλους του – ανάµεσά τους και τραπεζίτες – παίζει σχεδόν κάθε Κυριακή πόκερ, ενώ µόλις τελειώσει ένα εξοχικό στην Πάρο θα περνά εκεί ήσυχα τις διακοπές του. Από τα χέρια των δύο φίλων πέρασε η συγχώνευση της Κτηµατικής µε την Εθνική, µια διαδικασία που αναδείχτηκε άκρως χρήσιµη αργότερα, όταν ο κ. Ταµβακάκης συµµετείχε για τρία χρόνια στις ενδοτραπεζικές διεργασίες της Εθνικής, προετοιµάζοντας τη συγχώνευσή της µε την Αlpha. Ηταν, άλλωστε, ένας από τους εµπνευστές της. Με την πολύτιµη αυτή εµπειρία πίσω του – αν και το εγχείρηµα δεν προχώρησε – ο κ. Ταµβακάκης καλείται να πρωταγωνιστήσει στη νέα τάξη πραγµάτων, που αναµένεται να διαµορφωθεί στην ελληνική τραπεζική αγορά, όταν έρθει η ώρα των συγχωνεύσεων. Αλλωστε, η κεφαλαιακή ενίσχυση έχει «προικίσει» τη µεγαλύτερη τράπεζα της χώρας µε ισχυρές στρατηγικές εναλλακτικές λύσεις, ενώ πολλοί πιστεύουν ότι σε ένα χρόνο το τραπεζικό τοπίο θα είναι τελείως διαφορετικό:

το επόµενο διάστηµα η κυβέρνηση αναµένεται να αναλάβει πρωτοβουλίες για την τύχη των κρατικών τραπεζών. Μέχρι τότε, όµως, προτεραιότητα για τη µεγαλύτερη τράπεζα της χώρας αποτελεί η πρόσβαση στις αγορές χρήµατος. Με το διεθνές κλίµα απέναντι στην Ελλάδα να βελτιώνεται και την κεφαλαιακή ενίσχυση ανά χείρας, η Εθνική βλέπει πιθανή την επιστροφή στον διατραπεζικό δανεισµό µέχρι το τέλος του χρόνου. Ζήτηµα που δεν αποκλείεται να συζήτησε ο άρτι επιστρέψας από την ετήσια σύνοδο του ΔΝΤ στην Ουάσιγκτον διευθύνων σύµβουλος στις συναντήσεις του µε κορυφαία στελέχη µεγάλων τραπεζών, όπως των Deutsche Βank, JΡ Μorgan, Μorgan Stanley, Βank of Αmerica, Μerrill Lynch.

ΕΙΠΕ

Είχα µπροστά µου δύο επιλογές. Ή να συνεχίσω να διαχειρίζοµαι τη µιζέρια της τρέχουσας κατάστασης ή να προχωρήσουµε µπροστά παίρνοντας τολµηρές αποφάσεις,

αναφερόµενος στην απόφαση να προχωρήσει σε κεφαλαιακή ενίσχυση της Εθνικής Τράπεζας

ΕΙΠΑΝ ΓΙ’ ΑΥΤΟΝ

Τώρα θα δεις πώς λειτουργεί η πραγµατική οικονοµία,

επιχειρηµατίας, όταν ανέλαβε τη Lamda Development