Το ΔΝΤ άνοιξε σπίτι στην Αθήνα

Σε στενή, καθημερινή παρακολούθηση βάζει πλέον η τρόικα την ελληνική οικονομία με τη μόνιμη εγκατάσταση στελεχών της εδώ και συγκεκριμένα στην ΕΛΣΤΑΤ, στο υπουργείο Οικονομικών, στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους και στο «ουδέτερο» έδαφος της Τραπέζης της Ελλάδος, όπου θα έχει κατά πάσα πιθανότητα την έδρα της η μόνιμη αντιπροσωπεία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

Oι ξένοι τεχνοκράτες δεν θα έχουν μόνο ή κυρίως ρόλο «χωροφύλακα», αλλά και βοηθού της κυβέρνησης, καθώς η εμπειρία από σχεδόν 6 μήνες εφαρμογής του Μνημονίου έδειξε ότι χωρίς τη συνδρομή «ειδικών δυνάμεων» δύσκολα θα αντιμετωπιστούν χρόνια προβλήματα της οικονομίας, όπως τα περίφημα greek statistics.

Δεν είναι τυχαίο ότι για την ερχόμενη Παρασκευή η Εurostat μάς ετοιμάζει και πάλι «έκπληξη»: τη νέα αναθεώρηση του ελλείμματος του 2009 σε επίπεδα μεταξύ 14,6% και 15,4% του ΑΕΠ, από το 12,7% του ΑΕΠ που είχε ανακοινώσει πριν από έναν χρόνο η νεοεκλεγείσα τότε κυβέρνηση στους έκπληκτους υπουργούς Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Οι εκτιμήσεις αύξαναν συνεχώς το μέγεθος του ελλείμματος του 2009 τις προηγούμενες ημέρες, καθώς στην Αθήνα, επιτελείο της Εurostat «σκάλιζε» τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ.

Στελέχη της Εurostat πηγαινοέρχονται στην ΕΛΣΤΑΤ εδώ και μήνες σε εβδομαδιαία σχεδόν βάση, μετά τον διασυρμό των ελληνικών στατιστικών στοιχείων και την απόφαση για αποκατάσταση της αξιοπιστίας τους. Η μεγάλη αναθεώρηση του ελλείμματος δείχνει ότι το θέμα δεν έχει κλείσει ακόμη.

Σε επόμενο στάδιο στέλεχος της Εurostat πρόκειται να εγκατασταθεί μονίμως στην ΕΛΣΤΑΤ, στο πλαίσιο μνημονίου που αναμένεται να υπογράψουν οι δύο πλευρές.

Κάποιοι άλλοι έχουν προηγηθεί. Ο Ολλανδός Μπομπ Τράα, επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Τμήματος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, και η Γερμανίδα Στέφανι Εμπλε, του Τμήματος Δημοσιονομικών Υποθέσεων του ΔΝΤ, βρίσκονται ήδη στην Αθήνα και πιάνουν αμέσως δουλειά ως μέλη της μόνιμης αντιπροσωπείας του Ταμείου στην Ελλάδα. Οι πληροφορίες, μάλιστα, αναφέρουν ότι αν και αρχικώς αναζήτησαν δικό τους γραφείο, τελικώς μάλλον θα εγκατασταθούν σε χώρους της Τραπέζης της Ελλάδος. Η εγκατάσταση μόνιμης αντιπροσωπείας είναι πάγια πρακτική του ΔΝΤ στις χώρες στις οποίες χορηγεί βοήθεια.

Επίσης, το υπουργείο Οικονομικών θα αποκτήσει δύο «βοηθούς» από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, από τον επόμενο μήνα. Ο ένας θα εγκατασταθεί στην Καραγεώργη Σερβίας για τα φορολογικά θέματα και ο άλλος στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους για τον έλεγχο των δαπανών. Ο ρόλος τους θα είναι η παροχή «τεχνικής βοήθειας».

Δαπάνες και έσοδα πονοκεφαλιάζουν την κυβέρνηση, η οποία πασχίζει να κλείσει τον προϋ πολογισμό του 2010 εντός του στόχου του Μνημονίου. Τις τελευταίες ημέρες, ωστόσο, μετά την αποκάλυψη της πρόθεσης της Εurostat για μεγάλη αναθεώρηση του ελλείμματος του 2009, έγινε σαφές ότι και το έλλειμμα του 2010 θα κλείσει πάνω από τον στόχο.

Συγκεκριμένα, η υπέρβαση εκτιμάται ότι θα είναι πάνω από 1% του ΑΕΠ, λόγω των νέων κανόνων της Εurostat για την ένταξη των ζημιών των ΔΕΚΟ στο έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης και λόγω της υστέρησης των φορολογικών εσόδων, αλλά θα καλυφθεί εν μέρει από τη «θυσία» 1 δισ. ευρώ από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Συγκεκριμένα, οι δαπάνες του ΠΔΕ αναμένεται να περιοριστούν φέτος στα 8,2 δισ. ευρώ. Ετσι, το έλλειμμα του προϋπολογισμού θα κλείσει κοντά στο 8,5% του ΑΕΠ, από 7,8% του ΑΕΠ που αναφέρει το προσχέδιο του προϋπολογισμού και η κυβέρνηση θα μπορεί να ισχυριστεί ότι τα κατάφερε αρκετά καλά, δεδομένου ότι άρχισε από υψηλή βάση.

Στο σκοτάδι για τις ΔΕΚΟ. Ωστόσο η κυβέρνηση και η τρόικα γνωρίζουν καλά ότι ένα «ευπρεπές» κλείσιμο του 2010 δεν σημαίνει τίποτα επί της ουσίας, αφού ακόμη δεν έχουν αντιμετωπιστεί μεγάλα ζητήματα, όπως η μαύρη τρύπα των ζημιογόνων ΔΕΚΟ.

Κυβερνητικά στελέχη ομολογούν, μάλιστα, ότι τα στοιχεία για τις ΔΕΚΟ που δόθηκαν στη δημοσιότητα την περασμένη εβδομάδα είναι κατά προσέγγιση και υπάρχει κίνδυνος να αποκαλυφθούν εκ των υστέρων κι άλλες, μεγαλύτερες μαύρες τρύπες. Οι ΔΕΚΟ είναι ουσιαστικά εκτός ελέγχου της κυβέρνησης, αφού δεν μπορεί καν να παρακολουθήσει αν εφαρμόστηκαν οι οδηγίες της για περικοπές των μισθών, ή μήπως δόθηκαν αυξήσεις από την πίσω πόρτα μέσω π.χ. των υπερωριών, όπως υποψιάζονται κάποια κυβερνητικά στελέχη. Κατά πόσον η τρόικα μπορεί να βοηθήσει για να αρχίσει να μπαίνει σιγά σιγά μια τάξη στον έλεγχο των δαπανών αυτών, είναι ένα ερώτημα.


Ανάσα η παράταση αποπληρωμής των δανείων

Εως 35-40 δισ. ευρώ λιγότερα θα πληρώσει η Ελλάδα σε τόκους τη διετία 2014-2015 εφόσον αποφασιστεί τελικώς η παράταση για την εξόφληση του δανείου της προς την τρόικα, όπως προανήγγειλε την περασμένη εβδομάδα ο επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Ντομινίκ Στρος-Καν.

Το γεγονός αυτό, επισημαίνουν στελέχη του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης, καθησυχάζει τις αγορές που έβλεπαν έως τώρα ότι ακόμη και αν η Ελλάδα πετύχαινε όλους τους στόχους του Μνημονίου, θα είχε να αντιμετωπίσει ένα βουνό δανειακών υποχρεώσεων, 70-76 δισ. ευρώ, εκείνη τη διετία και ίσως να μην κατάφερνε να τις εξυπηρετήσει.

Η σημαντική υποχώρηση των spreads στα χαμηλότερα επίπεδα εδώ και πάνω από 3 μήνες δείχνει, συμπληρώνουν, ότι η αγορά αντέδρασε θετικά στην είδηση της επιμήκυνσης της περιόδου εξόφλησης του χρέους.

Η παράταση μας συμφέρει γιατί θα ανοίξουν οι αγορές και θα πέσουν τα επιτόκια, καταλήγουν οι ίδιες πηγές. Διευκρινίζοντας πάντως, άλλη μία φορά, ότι η όλη συζήτηση δεν γίνεται με πρωτοβουλία της κυβέρνησης.

Υπάρχει βεβαίως και ο αντίλογος. Σύμφωνα με ορισμένες πλευρές, η επιμήκυνση του χρόνου εξόφλησης του δανείου στέλνει το μήνυμα στις αγορές ότι η Ελλάδα δεν θα τα καταφέρει να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της και γι΄ αυτό ζητά «διευκολύνσεις».

Επίσης, άλλο επιχείρημα αυτής της πλευράς είναι ότι αν η Ελλάδα εξασφαλίσει την παράταση, θα χαλαρώσει την προσπάθεια προσαρμογής και δεν θα επιτύχει τελικά τον στόχο της εξυγίανσης.

Η επίσημη άποψη της Γερμανίας βρίσκεται κοντά σε αυτά τα επιχειρήματα. Μέχρι στιγμής, λένε οι αξιωματούχοι της, έχουμε κάνει (σ.σ. ως τρόικα) μόνο έναν τριμηνιαίο έλεγχο της Ελλάδας. Δεν είναι πρόωρο λοιπόν να ανάψουμε πράσινο φως για παράταση;

Τέλος, υπάρχει και το επιχείρημα ότι ουσιαστικά η επιμήκυνση του χρόνου εξόφλησης ισοδυναμεί με παράταση του Μνημονίου και της κηδεμονίας της χώρας από την τρόικα. Στην πραγματικότητα, όμως, η χώρα θα αποδεσμευθεί από το Μνημόνιο όταν οι αγορές ανοίξουν και θα μπορεί να εξασφαλίζει τα κεφάλαια που χρειάζεται χωρίς βοήθεια από την τρόικα.