Ευρωµαχαίρια για την παράταση αποπληρωµής του δανείου

«Κορυφή του παγόβουνου» αποδεικνύεται η συζήτηση για το ενδεχόµενο παράτασης της αποπληρωµής των 110 δισ. ευρώ που έχει συµφωνήσει µε το Μνηµόνιο να λάβει η Ελλάδα από το ΔΝΤ και τους ευρωπαίους εταίρους.

Στις παρασκηνιακές διαβουλεύσεις – όπου παίρνουν µέρος όλοι οι υψηλόβαθµοι παράγοντες των Βρυξελλών, του Βερολίνου, των Παρισίων, αλλά και του Ταµείου – το πραγµατικό παζάρι αφορά το µέλλον της ευρωζώνης και τη «διαχείριση» οικονοµιών όπως η ελληνική, που δε µπορούν να ανταποκριθούν στα υψηλά ελλείµµατα και χρέη.

Ο κατηγορηµατικός τρόπος µε τον οποίο ο εκπρόσωπος του γερµανικού υπουργείου Οικονοµικών επιχείρησε να θέσει τέλος στη συζήτηση περί «παράτασης του Μνηµονίου», όπως είθισται να λέγεται η αναβολή της αποπληρωµής των 110 δισ. ευρώ, αλλά και ο ευθύς τρόπος µε τον οποίο ο Ντοµινίκ Στρος-Καν πριν από λίγα 24ωρα υπεραµύνθηκε µιας τέτοιας λύσης, δείχνουν πως τα «µεγάλα µαχαίρια» έχουν βγει και πάνω και κάτω από το τραπέζι.

Κοινοτικές πηγές ωστόσο επισήµαιναν πως η παράταση είναι απλώς η µία πλευρά του νοµίσµατος. Οπως εξηγούσαν, στην πραγµατικότητα θα πρόκειται για µια «φόρµουλα λελογισµένης αναδιάρθρωσης του δηµόσιου χρέους» της Ελλάδας, η οποία θα περιλαµβάνει επιµήκυνση του χρόνου αποπληρωµής για κάποιους πιστωτές, µείωση της αξίας των οµολόγων (haircut) για όλους ή κάποιους, αλλά και υιοθέτηση τουλάχιστον δύο βασικών εργαλείων στην ευρωζώνη, που θα διαχειριστούν τόσο την ελληνική περίπτωση όσο και άλλες ανάλογες που θα παρουσιαστούν (για παράδειγµα, Ιρλανδία ή Πορτογαλία). Το ένα θα είναι η µονιµοποίηση και ενίσχυση του Ευρωπαϊκού Χρηµατοδοτικού Μηχανισµού, που αυτή τη στιγµή διαχειρίζεται 750 δισ. ευρώ, έτσι ώστε να έχει αυτόνοµη και µόνιµη λειτουργία, µε κεφάλαια κοντά στο 1 τρισ.

ευρώ. Το δεύτερο θα είναι ένας µηχανισµός που θα διαχειρίζεται τη «λελογισµένη αναδιάρθρωση χρέους» χώρας της ευρωζώνης.

«Κουτσούρεµα των οµολόγων». Οσο για το περίφηµο haircut, για το οποίο µόλις την περασµένη Κυριακή σε εκποµπή του ΒΒC, στην οποία µετείχαν και ο κ. Στρος-Καν και ο κ. Στίγκλιτς, ο κ. Παπακωνσταντίνου είπε «ας µη χρησιµοποιούµε αυτή τη λέξη», στην ουσία ήδη έχει συντελεστεί σε κάποιο βαθµό: η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δέχεται – και είναι η µόνη – τα ελληνικά οµόλογα στη δευτερογενή αγορά, κουτσουρεµένα κατά 15%.

Η οικονοµική διακυβέρνηση. Το ερώτηµα είναι γιατί αντιδρά το Βερολίνο. Η απάντηση αφορά κυρίως το «πακέτο» της οικονοµικής διακυβέρνησης. Η κ. Μέρκελ δεν είναι διατεθειµένη να ανάψει το πράσινο φως σε οποιοδήποτε σχέδιο σωτηρίας κάποιας αδύναµης χώρας, αν προηγουµένως δεν έχει διασφαλίσει πως έχουν µπει οι υπογραφές όλων στις προτάσεις για την οικονοµική διακυβέρνηση – ακρογωνιαίος λίθος των οποίων είναι οι βαριές κυρώσεις για όποιον δεν τιθασεύει το έλλειµµα, το χρέος και την έλλειψη ανταγωνιστικότητας. Απαραίτητα επώδυνα µέτρα. Κάποιος µπορεί να αναρωτηθεί γιατί, εφόσον ούτως ή άλλως η Ελλάδα δεν θα αποφύγει την έστω και µερική αναδιάρθρωση του χρέους της, πρέπει να ακολουθήσει πιστά το Μνηµόνιο. Η απάντηση βρίσκεται, καλώς ή κακώς, στους πιστωτές. Τόσο το ΔΝΤ όσο και οι Βρυξέλλες θεωρούν απαραίτητη προϋπόθεση για να προχωρήσει η ευρωζώνη (και η Ελλάδα ή οι άλλες χώρες της περιφέρειας εντός αυτής), την εφαρµογή ενός προγράµµατος που µε απλά λόγια µπορεί να περιγραφεί ως µείωση ελλείµµατος, µείωση δαπανών, µείωση δηµόσιου τοµέα µε απολύσεις και µείωση µισθών, εξορθολογισµός φορολογικού συστήµατος ώστε τα έσοδα να ανταποκρίνονται στην πραγµατικότητα, απελευθέρωση όλων των αγορών και υπηρεσιών, ξεπούληµα των δηµόσιων επιχειρήσεων. Και δεν αρνούνται πως το πρόγραµµα αυτό θα είναι οδυνηρό (painful) µε ύφεση και τεράστια ανεργία, αλλά ο κυνισµός περισσεύει τούτες τις µέρες.

Οταν κανείς επισηµαίνει αυτές τις…. παράπλευρες απώλειες, οι «σοφοί» τεχνοκράτες βγάζουν τα γυαλιά τους και τα χαρτιά τους και απαντούν µονότονα: «Το 2013 το χρέος σας θα είναι κοντά στο 150% του ΑΕΠ, για τόκους θα πληρώνετε 70 δισ.

ευρώ, εκεί που σήµερα και του χρόνου πληρώνετε 30 ή 40 δισ. Το 8% του ΑΕΠ σας θα πρέπει να πηγαίνει µόνο για τόκους. Εχετε να προτείνετε κάποια άλλη λύση;».


Φόβοι µήπως η Μέρκελ φτιάξει µπλοκ ισχυρών και εγκαταλείψει τις µικρές χώρες

Παρά το ψυχρό ύφος όσων διαχειρίζονται τα της ελληνικής υπόθεσης, αλλά και του µέλλοντος του ευρώ, υπάρχουν δύο παράµετροι τις οποίες οι ίδιοι οµολογούν πως δε µπορούν να συνυπολογίσουν στις τακτοποιηµένες εξισώσεις τους.

Η µία είναι οι έλληνες πολίτες να µην αντέξουν την πολύχρονη λιτότητα και «να στραφούν σε κάποιο λαϊκιστή, ενδεχοµένως αντιευρωπαϊστή, που θα επαγγελθεί ακόµη και την έξοδο από την Ενωση, εκδιώκοντας από την εξουσία τον κ. Παπακωνσταντίνου και τον κ. Παπανδρέου». Μέχρι σήµερα, σηµειώνουν, ο ελληνικός λαός έχει επιδείξει εκπληκτική ωριµότητα, αλλά ο χρόνος είναι επικίνδυνος αντίπαλος. Η δεύτερη – µάλλον πιο ανατριχιαστική – παράµετρος είναι τελικώς η Γερµανία να επιλέξει τη δική της λύση: να συµπαρασύρει κάποιες από τις ισχυρές χώρες της Ενωσης και να εγκαταλείψει τις υπόλοιπες στη µοίρα τους. Οι άνθρωποι των Βρυξελλών παρηγορούν τους εαυτούς τους πως κάτι τέτοιο – ακόµη κι αν συµβεί – θα πάρει πέντε µε δέκα χρόνια. Ωστόσο, είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς την ευρωζώνη χωρίς τη Γερµανία, οπωσδήποτε θα είναι µια άλλη πραγµατικότητα.