Το «πράσινο» τζάγκουαρ του Αµαζονίου

Μεγάλωσε στα δάση της Αµαζονίας, πέρασε τα παιδικά της χρόνια µαζεύοντας καουτσούκ, είδε τον ήρωά της να δολοφονείται από τους τσιφλικάδες. Εµαθε να διαβάζει στην εφηβεία της για να γίνει η «πράσινη σκιά» του Λούλα
πριν τον εγκαταλείψει προδοµένη και απογοητευµένη από την υποστήριξη του δηµοφιλούς προέδρου στην «άλλη». Η Μαρίνα Σίλβα πήρε την εκδίκησή της έτσι όπως θα ονειρεύονταν πολλοί στη θέση της: µ’ έναν θρίαµβο.

Στην Μπραζίλια, οι συγκρούσεις τους στο υπουργικό συµβούλιο ήταν θρυλικές.

Η Μαρίνα Σίλβα ήταν υπουργός Περιβάλλοντος, µια δυναµική ακτιβίστρια που έχει κάνει τη σωτηρία του «τελευταίου πνεύµονα της Γης» σκοπό της ζωής της. Η άλλη ήταν η Ντίλµα Ρουσέφ, υπουργός Ανάπτυξης και κλασική τεχνοκράτισσα, που προωθούσε φαραωνικά σχέδια για την εκµετάλλευση της Αµαζονίας. Ο πρόεδρος Λούλα αγαπούσε και τις δύο, αλλά δεν µπόρεσε να κρατήσει για πολύ καιρό τις ισορροπίες. Η Σίλβα έπρεπε πρώτα να «καταπιεί» τη µεταλλαγµένη σόγια, τα πυρηνικά, τα υδροηλεκτρικά εργοστάσια στην Αµαζονία. Κι έπειτα ήρθε η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι: µια κρατική επένδυση πολλών δισεκατοµµυρίων µε δρόµους, γέφυρες και άλλες υποδοµές στη ζούγκλα. Το σχέδιο άρεσε πολύ στη Ρουσέφ και στον Λούλα.

Για την ίδια ήταν ένα βαρύ πλήγµα, µια προδοσία στην κορύφωση του αγώνα της. Τον Μάιο του 2008 βρόντηξε πίσω της την πόρτα και παραιτήθηκε από την κυβέρνηση.

Η Σίλβα άφησε τον άλλοτε µέντορά της µε το προσωπικό τραύµα να τη σηµαδεύει. Λίγο αργότερα εγκατέλειψε το Κόµµα των Εργαζοµένων για να ενταχθεί στον φυσικό της χώρο, τους Πράσινους. Και την περασµένη Κυριακή απέσπασε πέρα από κάθε προσδοκία ένα 19% που εµπόδισε την «άλλη» να εκλεγεί από τον πρώτο γύρο. Τουλάχιστον έως τις 31 Οκτωβρίου, οπότε θα πραγµατοποιηθεί ο δεύτερος γύρος των προεδρικών εκλογών στη Βραζιλία, η Μαρίνα Σίλβα µπορεί να απολαµβάνει τον θρίαµβό της παρακολουθώντας την Ντίλµα Ρουσέφ να τρώει τα νύχια της από την αγωνία και να ελπίζει σε µια δήλωση στήριξής της. Σαπουνόπερα. Μπορεί το τελευταίο κεφάλαιο στη ζωή της Σίλβα να θυµίζει βραζιλιάνικη σαπουνόπερα µε πρωταγωνιστές έναν ισχυρό άνδρα και δυο γυναίκες που διεκδικούν την εύνοιά του. Η διαδροµή της, όµως, µέχρι σήµερα µοιάζει περισσότερο µε τον «Κεντρικό Σταθµό», τη σπαρακτική ταινία του Βάλτερ Σάλες. Ο «φύλακας – άγγελος του Αµαζονίου», όπως την είχε χαρακτηρίσει η GreenΡeace όταν ανέλαβε το υπουργείο Περιβάλλοντος το 2003, γεννήθηκε πριν από 52 χρόνια στην περιοχή Ακρε της Αµαζονίας. Οι γονείς της ήταν seringuieros, συλλέκτες καουτσούκ, και είχαν άλλα δέκα παιδιά. Οταν οι συνοµήλικοί της πήγαιναν στο δηµοτικό, εκείνη µάζευε καουτσούκ µε τους γονείς της και τα αδέλφια της. Στα επτά της προσβλήθηκε από µια σοβαρή µορφή ηπατίτιδας φλερτάροντας µε τον θάνατο. Κάποια από τα αδέλφια της δεν ήταν τόσο τυχερά: δύο έχασαν την ζωή τους από επιδηµία µαλάριας. Η ζωή της άλλαξε όταν γνώρισε τον Τσίκο Μέντες, µυθικό ακτιβιστή της Αµαζονίας που άφησε την τελευταία του πνοή τον Δεκέµβριο του 1988 από τις σφαίρες των πρωτοπαλίκαρων των µεγαλοκτηµατιών. Χάρις στον Μέντες, η Μαρίνα έµαθε στα 16 της χρόνια να γράφει και να διαβάζει.

Τρία χρόνια πριν από τον θάνατό του ίδρυσε µαζί του το συνδικάτο Cut και συγχρόνως γράφτηκε στο νεοϊδρυθέν τότε Κόµµα των Εργαζοµένων.

Η αρχή. Ηταν η εποχή που η Βραζιλία άφηνε πίσω της είκοσι χρόνια δικτατορίας. Η Μαρίνα άρχιζε την πολιτική καριέρα µε την παρακαταθήκη που της είχε αφήσει ο ήρωάς της εναντίον όλων εκείνων που σκοτώνουν τα δάση της µέρα µε τη µέρα – βιοµηχανίες ξυλείας, µεγαλοκτηµατίες, επενδυτές. Η ζούγκλα του Αµαζονίου είχε αποκτήσει επιτέλους µια νέα φωνή.

Πώς έφτασε στο 19% διαψεύδοντας όλες τις δηµοσκοπήσεις και µπαίνοντας στο µάτι της παλιάς της αντίζηλου; Η τηλεόραση πριµοδοτούσε σκανδαλωδώς τη Ρουσέφ.

Για κάθε λεπτό που είχε η πράσινη υποψηφία στα κανάλια, η εκλεκτή του Λούλα έπαιρνε τουλάχιστον δέκα. Γιατί δεν άκουσαν όλοι οι Βραζιλιάνοι έναν πρόεδρο που ολοκληρώνει τις δυο του θητείες µε παγκόσµιο ρεκόρ δηµοτικότητας και φρενάρισαν την υποψήφια διάδοχό του στο 47%; Μια απάντηση βρίσκεται στην προεκλογική της εκστρατεία και θα µπορούσε να αποτελέσει ένα χρήσιµο σεµινάριο προς τα αδελφά κόµµατα, που µε εξαίρεση τους γερµανούς Πράσινους, παλεύουν εδώ και δεκαετίες στους βάλτους του 3% και κάτι. Η σκληροπυρηνική οικολόγος Μαρίνα Σίλβα δεν ξόδεψε τον χρόνο της µιλώντας για ψάρια που πεθαίνουν, µαϊµούδες που βρίσκονται στο στάδιο της εξαφάνισης και τεράστια ηλεκτρικά πριόνια που κρατούν κακοί ξυλοκόποι για να κόβουν τα άµοιρα δέντρα. Αυτό που έκανε ήταν να εξηγήσει στους συµπατριώτες της ότι η χώρα τους είναι προικισµένη µε µοναδικά προνόµια: έχει άφθονο νερό και ανέµους για να παράγει καθαρή ενέργεια, τεράστιες εκτάσεις σπαρµένες µε ζαχαροκάλαµο για να βγάζει βιοκαύσιµα και να απαλλαγεί από τα πετρέλαια και τις βενζίνες. Η ιδέα συγκίνησε πολλούς νέους, τους σνοµπ διανοούµενους του Ρίο ντε Ζανέιρο, µύθους του πενταγράµµου και αστέρια της πασαρέλας. Μαζί της το διάσηµο µοντέλο Ζιζέλ, µαζί της και ο κιθαρίστας και πρώην υπουργός Πολιτισµού Ζιλµπέρτο Ζιλ, «δαγκωτό Σίλβα» και ο τραγουδοποιός Καετάνο Βελόζο. Η Ντίλµα µπορεί να περιµένει στον δεύτερο γύρο.

Υπάρχει, πάντως, κι ένας άλλος λόγος που εξηγεί τον θρίαµβο. Βρίσκεται εκεί που ο οικολογικός ακτιβισµός της Αµαζονίας συναντά τη θρησκευτική δεξιά των ΗΠΑ και µάλλον δεν θα αρέσει στους πράσινους συναδέλφους της. Η Μαρίνα Σίλβα πιστεύει στον Θεό και ασκεί ευλαβικά τα θρησκευτικά καθήκοντα στην ευαγγελική Εκκλησία της Συνέλευσης του Θεού. Στη Βραζιλία, όπως και στις Ηνωµένες Πολιτείες εξάλλου, η θρησκεία δεν είναι ακριβώς προσωπικό δεδοµένο. Στην προεκλογική της εκστρατεία δήλωσε ότι «εµπιστεύεται τον Θεό και τους ψηφοφόρους». Ηταν ένας τρόπος για να υπενθυµίσει στους Βραζιλιάνους ότι πέταξε από το πολιτικό της πρόγραµµα την αποποινικοποίηση της µαριχουάνας και το δικαίωµα στην άµβλωση. Η Σάρα Πέιλιν και το Κίνηµα του Τσαγιού θα πανηγύριζαν. Ευτυχώς, η Μαρίνα Σίλβα δεν θεωρεί «ανοησίες» την υπερθέρµανση του πλανήτη, ούτε πιστεύει ο καλός Θεός θα προστατέψει τον πλανήτη από την καταστροφή.

ΕΙΠΕ

Είµαι σαν την jaguatirica (αιλουροπάρδαλη της Αµαζονίας), αυτό το φιλειρηνικό κι αλαφροπάτητο αιλουροειδές, που είναι όµως έτοιµο ανά πάσα στιγµή να επιτεθεί βγάζοντας νύχια και αποµονώνεται για να γλείψει τις πληγές του

ΕΙΠΑΝ ΓΙ’ ΑΥΤΗΝ

Είναι ο φύλακας – άγγελος της Αµαζονίας

Η GreenΡeace το 2003, όταν η Μαρίνα Σίλβα ανέλαβε υπουργός Περιβάλλοντος στην κυβέρνηση Λούλα