Απεταξάµην τη Θάτσερ

Στο χρονοντούλαπο της Ιστορίας έκλεισε ο Ντέιβιντ Κάµερον τον θατσερισµό στο πρώτο συνέδριο των Τόρις µετά τη νίκη τους στις εκλογές. Ο βρετανός πρωθυπουργός ευαγγελίσθηκε µια «πιο δίκαιη Δεξιά» καθώς η κυβέρνησή του ετοιµάζεται να εφαρµόσει ένα πρόγραµµα σκληρής λιτότητας.
Στην παλιά αριστοκρατία του κόµµατος ο Ντέβιντ Κάµερον προσφέρει µια µικρή παρηγοριά: την προσεχή εβδοµάδα η Μάργκαρετ Θάτσερ θα επισκεφθεί την Ντάουνινγκ Στριτ 10. Η Σιδηρά Κυρία θα επιστρέψει όµως στα δωµάτια της εξουσίας µόνο για να γιορτάσει τα 85 της χρόνια. Η κυβέρνηση Κάµερον θα τιµήσει µια προσωπικότητα που σηµάδεψε τη µεταπολεµική Βρετανία όπως την είχε τιµήσει και η κυβέρνηση Μπράουν κοσµώντας την πρωθυπουργική κατοικία µε ένα πορτρέτο της. Ο θατσερισµός, ωστόσο, αποδοµείται και από τους φυσικούς κληρονόµους του.

Περικοπές 25%
Στο συνέδριο των Τόρις, στο Μπέρµιγχαµ, ο πρωθυπουργός και ηγέτης του κόµµατος επανέλαβε ξανά και ξανά τρεις λέξεις: «fairness» («δικαιοσύνη») και «big society» («µεγάλη κοινωνία»). Η µονότονη επανάληψη δεν είναι άνευ ουσίας. Ο Κάµερον πρέπει να πείσει πρώτους απ’ όλους τους δικούς του ψηφοφόρους, καθώς ετοιµάζεται να περικόψει κατά 25% τις δηµόσιες δαπάνες στη διάρκεια της τετραετίας. Η «δικαιοσύνη» που ευαγγελίζεται ο Κάµερον συνοψίζεται σε µια εξίσωση:

στη µία πλευρά αυτής της εξίσωσης «βρίσκεται η κατεπείγουσα ανάγκη να βοηθήσουµε τους πιο φτωχούς». Στην άλλη πλευρά βρίσκεται ο εξορθολογισµός του κράτους πρόνοιας. Τι σηµαίνει αυτό; «Οποιοι δουλεύουν και πληρώνουν φόρους δεν µπορούν να κερδίζουν λιγότερα από εκείνους που ζουν µε τα επιδόµατα αντί να ψάχνουν για δουλειά». Σηµαίνει επίσης ότι τα οικογενειακά επιδόµατα κόβονται από το 2013 για τα εισοδήµατα που ξεπερνούν τις 51.000

ευρώ τον χρόνο. Στην οµιλία του στο Μπέρµιγχαµ ο Κάµερον υποστήριξε ότι «δικαιοσύνη σηµαίνει να βγάλεις τον κόσµο από τη φτώχεια, όχι να µοιράζεις επιδόµατα κάθε µήνα» και δεσµεύθηκε πως «αυτοί που έχουν υψηλότερα εισοδήµατα θα αναλάβουν µεγαλύτερα βάρη για την έξοδο από την κρίση».

«Μεγάλη κοινωνία»
Ο Ντέιβιντ Κάµερον θα πρέπει να καταβάλει, πάντως, ακόµη µεγαλύτερη προσπάθεια για να αφοµοιώσουν οι βρετανοί πολίτες την έννοια της «big society». Αν η εξαγγελία για «µικρότερο κράτος» είναι κατανοητή, η δέσµευση για «µεγάλη κοινωνία» φαίνεται να δηµιουργεί σύγχυση. Οι δηµοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι περισσότεροι ψηφοφόροι δεν έχουν καταλάβει ή δεν έχουν ακούσει καν τον όρο. Στο συνέδριο των Τόρις ο βρετανός πρωθυπουργός είχε µια ευκαιρία να εξηγήσει τι ακριβώς εννοεί. Οπως σηµειώνουν αναλυτές, δεν είναι βέβαιο ότι τα κατάφερε. Στην οµιλία του δήλωσε ότι οραµατίζεται µια χώρα στην οποία οι εθελοντές θα επιφορτίζονται µε ζητήµατα για τα οποία έως σήµερα είναι επιφορτισµένο το κράτος· ότι η κοινωνία των πολιτών θα αναλάβει ευθύνες στους τοµείς της υγείας και της εκπαίδευσης. «Πολύς κόσµος σκέφτεται “αφού πλήρωσα τους φόρους µου, το κράτος θα αναλάβει όλα τα υπόλοιπα”», είπε ο Κάµερον θέλοντας να δώσει πιο συγκεκριµένο χαρακτήρα σε αυτά που εννοεί. «Η ιδιότητα του πολίτη όµως δεν είναι µια συναλλαγή στην οποία δίνεις φόρους και παίρνεις υπηρεσίες.

Είναι µια σχέση – είσαι µέρος ενός πράγµατος που είναι µεγαλύτερο από εµένα». Οπως συµβαίνει πάντα, η πράξη είναι πιο απαιτητική από τη θεωρία. Οι εξαγγελίες αυτές βρίσκουν απέναντί τους µια νευρική κοινωνία: αναλυτές εκτιµούν ότι από τη µείωση των δηµοσίων δαπανών που έχει προαναγγείλει η κυβέρνηση θα χαθούν 500.000 θέσεις εργασίας µόνο στον δηµόσιο τοµέα.

ΜΑΧΑΙΡΙ ΣΤΑ ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ

«Δικαιοσύνη σηµαίνει να βγάλεις τον κόσµο από τη φτώχεια, όχι να µοιράζεις επιδόµατα»