Τάσεις

«Φάε, προσευχήσου, ξεπούλα»
Επιµέλεια: Χάρη Ποντίδα

Το βιβλίο της Ελίζαµπεθ Γκίλµπερτ «Εat Ρray Love» έκανε πρεµιέρα χθες και ως ταινία στις ελληνικές αίθουσες. Μήπως όµως το νόηµα του αναχωρητισµού που πρεσβεύει αµαυρώνεται από το επιθετικό µάρκετινγκ;

Η µεγάλη καµπάνια προώθησης του «Εat Ρray Love» (της ταινίας που προβάλλεται από χτες και στις ελληνικές αίθουσες και βασίστηκε στο οµώνυµο οδοιπορικό και παγκόσµιο µπεστ σέλερ της Ελίζαµπεθ Γκίλµπερτ), πέρα από το πνεύµα της γυναικείας απελευθέρωσης από τα καθηµερινά δεσµά για µια νέα ζωή, έδωσε και στην πρωταγωνίστρια Τζούλια Ρόµπερτς την ελευθερία να ανακοινώσει τηλεοπτικά ότι ασπάστηκε τον ινδουισµό κατά τη διάρκεια των γυρισµάτων στην Ινδία.

Βέβαια, η όλη ιστορία της µεταστροφής της δεν είναι άσχετη µε το πνευµατικό ταξίδι που επιχειρεί η ηρωίδα της ταινίας, ένα ταξίδι που έχει ως αφετηρία του έναν αποτυχηµένο γάµο και µια βαρετή ζωή, όπου «δεν είναι αυτή». Στην αναζήτηση µιας γεµάτης ζωής, µακριά από το καταναλωτικό, ξοφληµένο µοντέλο της δυτικής κοινωνίας, η ηρωίδα µας Ελίζαµπεθ Γκίλµπερτ (την οποία ενσαρκώνει η Τζούλια)

αφήνει τη βολεµένη καθηµερινότητά της και φεύγει για άλλη γη, για άλλα µέρη – γιατί η πνευµατική αναζήτηση στον κινηµατογράφο πάει χέρι χέρι µε εξωτικά τοπία και νέους έρωτες.

Τα πνευµατικά ταξίδια άλλωστε, και µάλιστα αυτά που διαπνέονται από ανατολίτικες φιλοσοφικές αναζητήσεις, είναι προϋπόθεση σήµερα στο Χόλιγουντ. Στο Χόλιγουντ και σε ό,τι κινείται γύρω του. Το «Εat Ρray Love» («Φάε Προσευχήσου Αγάπα») που ως βιβλίο βρίσκεται ήδη πάνω σε 5 εκατοµµύρια κοµοδίνα – κυρίως γυναικεία – φαίνεται να σπάει ρεκόρ και σε συµπληρωµατικά… πνευµατικά προϊόντα, όπως αρώµατα, µπλουζάκια, κοσµήµατα, είδη σπιτιού, κεριά κ.λπ.

«Ξεπούλησε το βιβλίο της Γκίλµπερτ;» ρωτάνε τα blogs των βιβλίων και ενώ το εν λόγω αφήγηµα έχει κάποιες αξιώσεις, δεν συµβαίνει το ίδιο µε τη συγγραφέα του, η οποία ουδέποτε υπαινίχθηκε ότι είναι κάτι παραπάνω από µια δηµοσιογράφος εν αποστρατεία που προσπάθησε να ξαναβάλει τη ζωή της σε σειρά.

Αν κρίνουµε από την εκδοτική δραστηριότητα του στυλ «Εat Ρray Love» και την πέραση που έχει, η αναζήτηση της ευτυχίας είναι ζητούµενο της επο χής. Αν κάποτε ήταν το αποτέλεσµα διαδροµών, σήµερα είναι ένας στόχος από µόνη της. Οτιδήποτε έχει τη λέξη «ευτυχία» στον τίτλο πουλάει.

Και για να είναι πλήρως εναρµονισµένο µε το ζητούµενο της εποχής, το προσωπικό ταξίδι πρέπει να παρουσιαστεί σαν ένα είδος επανάστασης που εναντιώνεται στην απληστία του δυτικού κόσµου. Παρ’ όλα αυτά, όλοι δικαιούµαστε τα ταξιδάκια µας. Και το να φεύγει κάποιος προς άγνωστη κατεύθυνση για να βρει τον εαυτό του δεν είναι δα και καµιά καινοτοµία. Απλά, στην εκλεπτυσµένη εποχή µας είναι εξίσου σοφιστικέ και οι τεχνικές του µάρκετινγκ, έτσι που πνευµατικό ταξίδι και µάρκετινγκ να µη διαφέρουν ιδιαίτερα. Στην ταινία τονίζεται ιδιαίτερα το «άσε τον εαυτό σου να πάει», ώστε να δοθεί έµφαση στην υπόσχεση που υπάρχει πίσω από κάθε ταξίδι: αν πας κάπου αλλού, κάπου µακριά, θα λυθούν ως διά µαγείας όλα σου τα προβλήµατα και θα γυρίσεις καλύτερος άνθρωπος. Εξυπνο λανσάρισµα για ταινία. Ακόµη πιο έξυπνο το ότι αφορά µια γυναίκα (µιας που µέχρι στιγµής το φευγιό ήταν αποκλειστικότητα των ανδρών). Μια γυναίκα θέλει να πάρει τη ζωή της στα χέρια της. Να έχει τον έλεγχο. Οπότε ναι στις µακαρονάδες, όχι στο περιστασιακό σεξ. Ναι στις ακριβές διακοπές, όχι στον κενό υλισµό. Ναι στις νέες εµπειρίες, όχι στα νέα παπούτσια. Κι αν ξοδεύετε πολλά, τουλάχιστον ξοδεύετέ τα για να πάτε σε µέρη όπου η ζωή είναι πιο απλή (και κυκλοφορούν οι Χαβιέ Μπαρδέµ µε τις χούφτες). Και κανενα άσραµ (ερηµητήριο) για αυτοσυγκέντρωση και προσευχή πού και πού δεν πειράζει. Αρκεί να µη σας µυριστεί το Χόλιγουντ, γιατί δεν αστειεύεται. Και τα πιράνχας της αγοράς ακόµη περισσότερο.

Με 5 εκατοµµύρια αντίτυπα σε πωλήσεις και παρεµφερείς νέες εκδόσεις στη λίστα των µπεστ σέλερ, το «Εat Ρray Love» και οι µιµητές του, µοιάζουν µε «αλφαβητάρια» προς αναζήτηση της ευτυχίας ή οδηγούς για καλύτερη ζωή

Τόνωσε τα πακέτα εξωτικών ταξιδιών

Η τελευταία προσβολή γι’ αυτά που πρεσβεύει το «Εat Ρray Love» (να ακολουθεί δηλαδή κάποιος το δικό του µονοπάτι στη ζωή) είναι ότι πολλά καταξιωµένα ταξιδιωτικά γραφεία προσφέρουν νέα πακέτα εκδροµών που µεταφέρουν τους εκδροµείς σε εξωτικά µέρη όπου µπορούν να κάνουν γιόγκα και χορτοφαγία, ό,τι έκανε και η Τζούλια Ρόµπερτς δηλαδή. Στον αρνητικό θόρυβο γύρω από την υπερβολική εµπορευµατοποίηση της ταινίας προστίθεται και η κακή κριτική από τους ειδικούς.

Η υπεύθυνοι της Sony διαισθανόµενοι ότι δεν θα ήταν ευνοϊκά τα πράγµατα γι’ αυτούς, υποχρέωσαν τους κριτικούς να σιγήσουν µέχρι την τελευταία µέρα (µε εµπάργκο!), αλλά την πρώτη µέρα της προβολής της, το έγκυρο κινηµατογραφικό website Rotten Τomatoes τη βαθµολόγησε µε ένα µετριότατο 29%.