Βουτιά στο ξεχασµένο παρελθόν των Βαλκανίων

«Θυσιάστηκαν» για να σωθούν εκείνοι που τα χρησιµοποιούσαν.
Είναι µοναδικά, εντυπωσιακά και περίτεχνα κοσµηµένα. Η ηλικία τους πηγαίνει 6.000
χρόνια πίσω
Είναι αγγεία που παραδόθηκαν, όπως και ολόκληρα σπίτια, στη φωτιά. Εξαιρετικές δηµιουργίες της νεολιθικής εποχής που εντοπίστηκαν σε καµένα σπίτια της νεολιθικής εποχής στα Βαλκάνια. Και µερικοί µόνο από τους πρωταγωνιστές της έκθεσης «Το ξεχασµένο παρελθόν της Ευρώπης: η κοιλάδα του Δούναβη, 5000 – 3500 π.Χ.

και οι σχέσεις της Ελλάδας µε τα Βαλκάνια κατά τη νεολιθική εποχή», έκθεση που αποτελεί παραγωγή του Ιnstitude for the study of the ancient world.

Περισσότερες από 200 αρχαιότητες έφτασαν στην Αθήνα από 22 µουσεία της Ρουµανίας, της Μολδαβίας και της Βουλγαρίας για να διηγηθούν το παρελθόν των Βαλκανίων, αλλά και να ανοίξουν διάλογο µε τη νεολιθική πραγµατικότητα του ελλαδικού χώρου µέσα από το ελληνικό τµήµα της έκθεσης (87 έργα) που είναι γεµάτη µε ειδώλια ανθρώπων και ζώων, µερικά από τα πιο πρώιµα εργαλεία, όπλα και χρυσά κοσµήµατα και όπλα και αντικείµενα από οστά και όστρακα.

«Φέρνουµε τους γείτονές µας πιο κοντά µέσα από τις συγκεκριµένες εκθέσεις, που φωτίζουν το παρελθόν της περιοχής. Μια περιοχή της Ευρώπης όπου για πρώτη φορά υιοθετήθηκε στην Ευρώπη η γεωργία και η έννοια του οργανωµένου οικισµού», εξηγεί ο διευθυντής του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, καθηγητής Νίκος Σταµπολίδης. «Είναι µια έκθεση που δεν εστιάζει τον φακό στη δική µας αυλή, αλλά τον αποµακρύνει για να δούµε τη µεγαλύτερη γειτονιά των Βαλκανίων», επισηµαίνει ο επιµελητής του Μουσείου Νίκος Παπαδηµητρίου.

Πολύτιµα κοσµήµατα από το νεκροταφείο της Βάρνας όπου τα αντικείµενα από χρυσό έφταναν τα έξι κιλά – αρκεί να σκεφτεί κάποιος πως µόνο δύο τάφοι έκρυβαν πάνω από 800 αντικείµενα – και µικρογραφίες σκήπτρων αποκαλύπτουν την πρώιµη κοινωνική διαστρωµάτωση. Τεράστιες λεπίδες από πυριτόλιθο, εντυπωσιακές σφραγίδες για υφάσµατα (ή και για σχέδια στο σώµα) και κοσµήµατα από όστρακα συνθέτουν την εικόνα των νεολιθικών Βαλκανίων. Τι έχει να παρουσιάσει η Ελλάδα την ίδια εποχή; Ειδώλια που δεν είναι επιβεβαιωµένο ότι είχαν θρησκευτικό χαρακτήρα, κα θώς δεν αποκλείεται να ήταν και παιχνίδια – ξεχωρίζει µια πήλινη κουδουνίστρα µε οπές από τη Θεόπετρα. Κοσµήµατα, εργαλεία, εγχειρίδια και οµοιώµατα σπιτιών – τα βλέµµατα τραβά εκείνο όπου στο εσωτερικό του υπάρχουν οκτώ µικρά ειδώλια και φούρνος και το οποίο πιθανόν να είχε τοποθετηθεί στα θεµέλια ενός σπιτιού στην Πλατιά Μαγούλα Ζάρκου.

«Αν και ελάχιστα νεολιθικά νεκροταφεία έχουν ανασκαφεί, µπορούµε από τα ευρήµατα να διαπιστώσουµε ότι τα κοσµήµατα στην Ελλάδα είναι κατασκευασµένα σε µικρότερη κλίµακα και από πηλό ή µάρµαρο, ενώ για πρώτη φορά χρησιµοποιείται ο άργυρος, ο οποίος υπάρχει σε αφθονία, εν αντιθέσει µε τον χρυσό», λέει ο Νίκος Παπαδηµητρίου όσον αφορά µερικές από τις διαφορές του νεολιθικού πολιτισµού στην Ελλάδα σε σχέση µε τα Βαλκάνια.

ΙΝFΟ

«Το ξεχασµένο παρελθόν της Ευρώπης: η κοιλάδα του Δούναβη, 5000 – 3500 π.Χ. και οι σχέσεις της Ελλάδας µε τα Βαλκάνια κατά τη νεολιθική εποχή» στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης (Ηροδότου 1) από την Πέµπτη.
Ξεναγήσεις κάθε Πέµπτη στις 18.00 και Κυριακή στις 12.00. Είσοδος ελεύθερη στις 14 Οκτωβρίου 10.00 – 20.00.