Πόλεμος στις ράγες υψηλής ταχύτητας

Πλήθος κόσμου συνωστιζόταν την περασμένη εβδομάδα γύρω από το τρένο υψηλής ταχύτητας Ζefiro 380. Ο «σταρ» της σιδηροδρομικής έκθεσης Ιnnotrans στο Βερολίνο κέρδισε τις εντυπώσεις επισκεπτών και ειδικών και έδωσε μια εικόνα της μάχης που δίνουν οι μεγαλύτεροι κατασκευές τρένων στον κόσμο για να κατακτήσουν τις σιδηροδρομικές γραμμές παγκοσμίως, ακόμη και στις αναδυόμενες αγορές. Αυτές, που έχει βάλει στο στόχαστρο και η Κίνα.

Πρόκειται για μια μάχη που αν και φαίνεται να εντείνεται, ουδείς μπορεί να προβλέψει πώς θα εξελιχθεί. Διότι, όπως συμβαίνει και σε άλλους κλάδους, η βιομηχανία των σιδηροδρόμων έχει πληγεί από την κρίση. Μάλιστα, τα επόμενα τρία χρόνια, παρά τις καινοτομίες και τα νέα μοντέλα ταχύτατων τρένων που κόβουν την ανάσα στο πέρασμά τους, η σιδηροδρομική αγορά θα παραμείνει σταθερή στα 99 δισ. ευρώ παγκοσμίως. Αυτή είναι η αξία των καταγεγραμμένων παραγγελιών μεταξύ 2008 και 2010.

Η μάχη, λοιπόν, των σιδηροδρόμων με πρωταγωνιστές τη γαλλική Αlstom, τη γερμανική Siemens και την καναδική Βombardier θα ξεσπάσει έντονη μεταξύ 2015 και 2017. Και το λανσάρισμα του Ζefiro 380 από την τελευταία, το οποίο θα αναπτύσσει ταχύτητα 380 χιλιομέτρων την ώρα, δείχνει πόσο σκληρός αναμένεται να είναι ο ανταγωνισμός στο πεδίο των τρένων υψηλής ταχύτητας (πάνω από 270 χιλιόμετρα την ώρα). Δεν ήταν μόνο το δημιούργημα της καναδικής εταιρείας που ανέβασε κι άλλο τον πήχυ των προσδοκιών. Η γαλλική Αlstom, η μεγαλύτερη εταιρεία, η οποία διακινεί γύρω στο 40% των τρένων παγκοσμίως, παρουσίασε τη δική της εκδοχή με το νέο Speedelia, το οποίο είναι συμβατό με τις σιδηροδρομικές υποδομές σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, στην Κίνα και τη Ρωσία. Από την πλευρά της η Siemens παρουσίασε το πρώτο της τρένο υψηλής ταχύτητας με την επωνυμία Velaro D. Με ταχύτητα 320 χιλιομέτρων την ώρα, το νέο αυτό τρένο είναι συμβατό με τις σιδηροδρομικές υποδομές Γερμανίας, Γαλλίας, Βελγίου και Ελβετίας.

Στη Γαλλία η γερμανική εταιρεία δεν μπορεί ακόμη να λειτουργήσει παρά μόνο στη γραμμή Παρίσι- Φρανκφούρτη, την εκμετάλλευση της οποίας έχει από κοινού με την SΝCF. Οταν το 2012 ανοίξει η αγορά στις διεθνείς συνδέσεις, η Siemens σκοπεύει να εντάξει το Velaro στο γαλλικό δίκτυο. Ομως οι φιλοδοξίες της Siemens δεν σταματούν εδώ. Επιδιώκει μαζί με την Deutschebahn να πάρει άδεια από την Εurotunnel για να κυκλοφορήσει τα τρένα της στο τούνελ της Μάγχης. Ο στόχος της είναι να εκμεταλλευθεί την κίνηση που θα δημιουργηθεί από τους Ολυμπιακούς του Λονδίνου το 2012 και να δημιουργήσει μια νέα γραμμή μεταξύ Γερμανίας και Ηνωμένου Βασιλείου.

Οι διαγωνισμοί
Από την πλευρά της η γαλλική Αlstom με το μοντέλο Speedelia επιδιώκει να αποκτήσει μια καλύτερη θέση στους διεθνείς διαγωνισμούς και ειδικότερα στην Ιταλία, τη Βραζιλία ή ακόμη και στη Ρωσία. Η καναδική Βombardier θέλει να διαφοροποιηθεί βάσει του συνδυασμού ταχύτητας και ποιότητας υπηρεσιών.

Ομως οι παλαιότεροι κατασκευαστές βρίσκονται αντιμέτωποι και με το βαρύ πυροβολικό στον κλάδο της Κίνας, δύο εταιρείες, τις CSR και την CΝR. Η CΝR έχει αρχίσει να συνεργάζεται με τη Siemens, ενώ η CSR με την Βombardier, με την οποία έχει δημιουργήσει μια θυγατρική. Μέσω της συνεργασίας αυτής η καναδική εταιρεία θα μπορέσει να τοποθετήσει στις κινεζικές ράγες βαγόνια του Ζefiro το 2012.

Ομως δεν είναι μόνο η αγορά της Κίνας που ενδιαφέρει τις κατασκευάστριες τρένων υψηλής ταχύτητας. Αλλωστε το σιδηροδρομικό δίκτυο υψηλής ταχύτητας αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά τα επόμενα χρόνια. Στην Ευρώπη το δίκτυο θα διπλασιαστεί μέχρι το 2025 με 17.500

χιλιόμετρα. Στις ΗΠΑ η Καλιφόρνια δεν έχει εγκαταλείψει τη φιλοδοξία να αναβαθμίσει το δίκτυό της σε υψηλής ταχύτητας. Σε εγρήγορση βρίσκεται και η Φλόριντα, που επιδιώκει τη διασύνδεση Τάμπα- Ορλάντο.

Στα αραβικά κράτη η διαδρομή Μέκκα – Μεδίνα, περίπου 450 χιλιομέτρων, αναπτερώνει τις ελπίδες της Αlstom και της SΝCF. Στην Αργεντινή (η γραμμή Μπουένος Αϊρες- Κόρντοβα), στη Ρωσία (η γραμμή Μόσχα- Αγία Πετρούπολη), στη Βραζιλία (Ρίο- Σάο Πάολο), εκατομμύρια χιλιόμετρα σιδηροδρομικών γραμμών είναι υπό κατασκευή ή υπό σχεδιασμό. Πάνω από όλους η Κίνα αναμένεται να καταρρίψει κάθε ρεκόρ μέχρι το 2020 με ένα δίκτυο 50.000 χιλιομέτρων. Την ίδια εποχή οι κινεζικές εταιρείες αναμένεται να έχουν ξεπεράσει σε εμπειρία τις ευρωπαϊκές ανταγωνίστριές τους. Εκτιμάται ότι το 2018 οι CSR και CΝR θα έχουν στο ενεργητικό τους συνολικά γύρω στα 4.500 βαγόνια, ενώ η Αlstom το ίδιο έτος θα έχει μόλις 1.000

βαγόνια. Αλλά νέοι και παλιοί παίχτες έχουν ακόμη αρκετό δρόμο μέχρι να δουν τους διαγωνισμούς να προχωρούν και ώς τότε ο ανταγωνισμός της ταχύτητας θα εντείνεται.

Στα αραβικά κράτη, τη Νότια και τη Βόρεια Αμερική και τη Ρωσία, εκατομμύρια χιλιόμετρα σιδηροδρομικών γραμμών είναι υπό κατασκευή ή υπό σχεδιασμό

Φλερτ Σβαρτσενέγκερ με τους Κινέζους

Στα μέσα Σεπτεμβρίου ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας Αρνολντ Σβαρτσενέγκερ ποζάρισε μπροστά από ένα κινεζικό τρένο υψηλής ταχύτητας στη Σαγκάη. Εκεί κάλεσε τους Κινέζους να συμμετάσχουν στον διαγωνισμό για τη διασύνδεση του Σαν Φρανσίσκο με το Λος Αντζελες. Οι προθέσεις, αλλά και η φωτογραφία του αμερικανού κυβερνήτη, ανέδειξαν την προσπάθεια που καταβάλλει το Πεκίνο να ενταχθεί στον παγκόσμιο χάρτη των μεγάλων κατασκευαστών τρένων. Μάλιστα, η ευρωπαϊκή ένωση της βιομηχανίας σιδηροδρόμων, η Unife, εκτιμά σε πρόσφατη μελέτη της ότι οι μεγάλοι κατασκευαστές ενδέχεται να χάσουν μερίδιο εξαιτίας των φθηνότερων κινεζικών προϊόντων.