Στην πρίζα η αγορά ηλεκτρισμού

Ανατροπές στην αγορά ηλεκτρισμού, με αυξήσεις σε βάθος τριετίας στα τιμολόγια, αλλά και περισσότερο χώρο στους ιδιώτες παραγωγούς που για την ώρα εμφανίζονται να είναι οι μεγάλοι ευνοημένοι των δρομολογούμενων αλλαγών, θα περιλαμβάνει το πακέτο προτάσεων για την ενέργεια που θα παρουσιάσει η κυβέρνηση στην τρόικα.

Το πρώτο βήμα έγινε την εβδομάδα που πέρασε με την απόφαση του υπουργείου ΠΕΚΑ να άρει στρεβλώσεις ετών, οι οποίες και οδηγούσαν σε χειραγώγηση της χονδρικής τιμής, ώστε αυτή να διαμορφώνεται σε τεχνητά χαμηλά επίπεδα, διευκολύνοντας τη ΔΕΗ και εμποδίζοντας να λειτουργήσουν τις ακριβότερες, λόγω φυσικού αερίου, ιδιωτικές μονάδες.

Το δεύτερο βήμα θα γίνει την προσεχή εβδομάδα με την ανακοίνωση από το υπουργείο της αναπροσαρμογής των τιμολογίων, που στις πιο αδύναμες κατηγορίες καταναλωτών απέχουν 48% από τα επίπεδα στα οποία θα έπρεπε να βρίσκονται. Το πιθανότερο είναι πως η απόφαση της υπ. ΠΕΚΑ Τίνας Μπιρμπίλη θα προβλέπει για το 2011 σταθερά τιμολόγια ή πολύ μικρές αυξήσεις, με τον κύριο όγκο αυτών να μετατίθεται για τα έτη 2012 και 2013. Τις τελευταίες εβδομάδες πραγματοποιούνται διαδοχικές συσκέψεις στο υπουργείο προκειμένου να βρεθεί το μοντέλο εκείνο που θα επιτρέψει την πολιτική αυτή, με την προσπάθεια να εστιάζεται στο να μετακυλισθεί από τις χαμηλές και μεσαίες καταναλώσεις στις υψηλότερες μέρος ορισμένων χρεώσεων (όπως το τέλος ΑΠΕ και οι ΥΚΩ) που επιβαρύνουν τον τελικό λογαριασμό, χωρίς να στρεβλώνεται η λογική του ανταγωνισμού. Το τρίτο βήμα αφορά το άνοιγμα και της αγοράς λιανικής. Τα νέα για τους λιανέμπορους ανταγωνιστές της ΔΕΗ δεν είναι καλά, η οποία μάλλον «κλείνει» αντί να «ανοίγει», όπως επιτάσσει το Μνημόνιο. Τα τιμολόγια των εμπορικών πελατών απ΄ όπου και έχουν «ψαρέψει» οι ιδιώτες τον κύριο όγκο των 50.000

πελατών τους, από του χρόνου μειώνονται από τα τεχνητά υψηλά επίπεδα στα οποία βρίσκονται σήμερα, σε χαμηλότερα, συρρικνώνοντας ταυτόχρονα το περιθώριο κέρδους των πρώτων. Ακόμη η κυβέρνηση δεν έχει καταλήξει στο τι θα κάνει, αφού εκτός από τη μείωση αυτή επίκειται και αύξηση της αξίας των Αποδεικτικών Διαθεσιμότητας Ισχύος (ΑΔΙ). Τα τελευταία είναι αυτά που βάσει του Κώδικα πληρώνουν προς 35.000 ευρώ/ μεγαβάτ οι προμηθευτές ανάλογα με την ενέργεια που αγοράζουν, και τα ποσά εισπράττουν οι παραγωγοί σαν «επιδότηση» όταν η χονδρική τιμή του συστήματος δεν καλύπτει το κόστος λειτουργίας των μονάδων τους. Τα ΑΔΙ όμως πρόκειται να αυξηθούν, αφού η κυβέρνηση φαίνεται να έχει πεισθεί από τους ιδιώτες παραγωγούς πως μόνο έτσι εξασφαλίζεται σε συνθήκες χαμηλής ζήτησης για ρεύμα, η βιωσιμότητα των ακριβών φυσικού αερίου μονάδων τους. Τότε είναι πολύ πιθανό οι λιανέμποροι να προσφύγουν στην Κομισιόν, καταγγέλλοντας ότι με τον τρόπο αυτό η αγορά λιανικής κλείνει αντί να ανοίξει, αφού αρκετοί θα αναγκαστούν να φύγουν από τον χώρο.


Τα ισοδύναμα μέτρα

Το τέταρτο βήμα θα αποσαφηνιστεί στο διάστημα Οκτωβρίου- Νοεμβρίου και αφορά στα μέτρα ισοδύναμου χαρακτήρα με την πώληση του 40% των λιγνιτικών και υδροηλεκτρικών μονάδων της ΔΕΗ που οφείλει να παρουσιάσει η κυβέρνηση στην τρόικα ως το Δεκέμβριο. Το μοντέλο στο οποίο μάλλον θα οδηγηθεί το ΥΠΕΚΑ είναι ένα σύνθετο καλάθι μέτρων που θα περιλαμβάνει από ανταλλαγή της παραγόμενης ενέργειας μονάδων της ΔΕΗ με εκείνης ξένων εταιρειών (πιθανών γειτονικών χωρών από Βουλγαρία και Ιταλία), μέχρι δημοπρασίες λιγνιτικής και υδροηλεκτρικής ισχύος σε ιδιώτες πιθανής διάρκειας άνω του έτους, αλλά και την πρώτη εκμίσθωση δικαιωμάτων εκμετάλλευσης ορυχείου λιγνίτη σε ιδιώτες, εν προκειμένω της Βεύης. Αναφορικά με την προοπτική ανταλλαγής ενέργειας, το σενάριο κρίνεται προτιμότερο τόσο φυσικά σε σχέση με εκείνο της πώλησης μονάδων, όσο και συγκριτικά με την εκχώρηση ισχύος, καθώς στη δεύτερη περίπτωση η κρατική επιχείρηση θα συνέχιζε να επιβαρύνεται με τα κόστη λειτουργίας των μονάδων της, αλλά θα έχανε μέρος των όποιων εσόδων έχει από αυτές. Φέρεται μάλιστα η ΔΕΗ να έχει έρθει σε επαφές με ξένες εταιρείες ηλεκτρισμού για να βολιδοσκοπήσει το ενδιαφέρον τους για τυχόν συμφωνίες, αφού το κίνητρο για την επιχείρηση είναι ότι θα εισέλθει σε νέες αγορές, όπου δεν έχει παρουσία, κάτι που με τις άλλες δύο λύσεις (πώληση μονάδων, εκχώρηση ισχύος) δεν θα συνέβαινε.